
Sultanmurat Kitap Tanıtımı
Cengiz Aytmatov, İkinci Dünya Savaşı’nın bütün şiddetiyle devam ettiği yıllarda Kırgızistan’ın bir köyünde, cephedeki askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak için yediden yetmişe herkesin tabiat ve savaş şartlarıyla çetin mücadelesini anlatıyor. Cesur, zeki ve okulun güzel kızı Mirzagül’e tutkun Sultanmurat 15 yaşında olmasına rağmen cephedeki askerlere yardım etmek için seçilen köyün beş gencinden biridir. Sultanmurat’ın gözünden savaşın yıkıcılığını ve insanları adeta birer canavara dönüştürmesini anlatan Cengiz Aytmatov, diğer bütün eserlerinde olduğu gibi, bu hikâyesinde de insana olan inancını vurgulamaktadır. Şartlar ne kadar ağır olursa olsun, insanın içinde sönmeden yanmaya devam eden o sevgi ateşi her türlü zorluğun üstesinden gelmek için insanın sahip olduğu en kıymetli hazinesidir.
Daha önce elips yayınları tarafından İlk Turnalar adı altında da basılmıştır.
Kitap şuanda Nora Kitap tarafından da Sultan Murat Erken Gelen Turnalar ismiyle basılmaktadır.

Sultanmurat Kitaptan Alıntılar
1. "“Çocuk işte. Sabah kalkınca her şeyin değişeceğini, bir mucizenin gerçekleşeceğini umuyor”"
2. "Babasız kalmanın acısını çok içten duydu. Dayanılır bir şey değildi babasız kalmak."
3. "Bazı anlar vardır, unutmaya çalışsan bile zihnine kazınmıştır çünkü onlar seni sen yapan şeylerdir."
4. "Mutluluğu düşünmüyorum, çünkü insan mutlu ise onu düşünmez."
5. "Çocuk işte. Sabah kalkınca her şeyin değişeceğini, bir mucizenin gerçekleşeceğini umuyor."
6. ""Değişmeyen bir yasadır, her ekmeğin mayasında biraz ter vardır.""
7. ""Seven iki insan en sonunda birbirine
benziyordu.""
8. "Ağlama bir çeşit karşı koyma, kabul etmeme başkaldırma demektir. Oysa elden gidenin geri döndürülemeyeceğini anlayıp susmak çok daha teklikelidir."
9. "O günlerde içinde bulunduğu bu duruma ne ad vereceğini biliyordu. Bu olsa olsa başkalarından duyduğu ve kitaplardan okuduğu aşk denen şeydi. Bunu seziyordu."
10. "Göz korkaktır, el korkusuz."
11. "İnsanın hayalleri, onu hayata bağlayan en güçlü iplerdir. Hayaller kaybolursa, yaşamanın anlamı da kaybolur."
12. "Yine de yazamıyordu mektubu. Yazacak bir şey bulamadığı için değil, aksine her şeyi birden anlatmak istediği için yazamıyordu."
13. "Bir insanın büyüklüğü ancak öldüğünde anlaşılır. Bu her zaman böyledir ve böyle olacaktır."
14. "Dalmadan önce her defasında; dünyada babaların olması ne iyi diye düşünecek bir zamanı oluyordu."
15. "Herkes kendi yalnızlığı ile başbaşa kaldı."

Sultanmurat Kitap İncelemeleri
Sultanmurat Cengiz Aytmatov'un savaşın çocuk ve kadın yüzünü ön plana çıkardığı başarılı bir eseri.
Eserde Sovyetler için savaşa giden erkeklerin geride bıraktığı ailelerinin hayata tutunma mücadeleleri, SSCB'nin uygulamış olduğu kolhoz ve sovhoz uygulamaları, eğitim çağındaki çocukların göğüs gerdikleri zorluklar ve masum bir aşk Aytmatov'un eşsiz anlatım gücüyle harmanlanmış. Peki bu savaş kimin savaşı? Erkekler savaşta çocuklar işte çalışırken ev ile kim ilgilenecek? Çocukların ellerinden alınan eğitimleri ne olacak ve savaşa giden baba sağ olarak geriye dönebilecek mi?
Sultanmurat isimli kahramanın gözünden dönemin siyasi, sosyal, ekonomik hayatını görüyorsunuz. O dönemde o coğrafyada yaşayan insanların yaşamlarına tanıklık ediyor ve kendinizi Sultanmurat ile birlikte mücadelenin içinde buluyorsunuz. Henüz çocuk denebilecek yaşta bireylerin göğüs gerdikleri zorluklar karşısında içiniz sızlıyor.
Eser o kadar işledi ki içime okuma sürecimde beğendiğim bölümleri paylaşmadan edemedim. Ve hatta kendimi kaptırıp o kadar alıntı yapmışım ki siz değerli okurlardan "Yeter kitabı okuttun bize!" Serzenişini dahi duydum.
Spoiler vermek istemem ama kitabın sonunu daha farklı hayal etmiştim. En azından başkahramanın ailesi hakkında bir gelişme olur diye bekliyordum. Belki de eserini daha etkili kılmak adına ucunu açık bıraktı yazar. Tüm eserleri gibi bu eseri de mutlaka okunması gereken eserlerden... Cengiz Aytmayov okuyup beğenmediğim kitabını hatırlamıyorum. (Tiyatro dahil) Keyifle, duyguyla okunması temennisiyle...
Paylaşıp daha çok kişinin okumasını, eseri daha çok kişinin keşfetmesini sağlayabilirsiniz.
Sultan Murat kitabında Cengiz Aytmatov, Kırgızistan tarihine ışık tutmaktadır. Kitapta savaşın cephe gerisi anlatılıyor. Sultan Murat'ın çocukluk yılları, görüşlerinin, kendi iç dünyasının şekillendiği yıllardır. Sonraki yıllarda yaşanan olaylar Sultan Murat'ın çocukluğundan izlerini taşır.
Eserde, Sultan Murat ve arkadaşları, sevgilisi Mırzagül, Manas’ın kahraman çocuklarının hikâyesi dile getirilir. W. Levtchenko, yazara neden ısrarla savaşı işlediğini sorduğunda; şu anda savaşın olmamasının, onun unutulacağını, tekrar olmayacağını düşünmeyi gerektirmediğini söyler. “Bütün sanatlarda bu yapılmalıdır. İnsanlık bu sayede savaşa karşı uyanık tutulabilir. İnsani açıdan olmak kaydıyla bu konu devamlı olarak işlenmeli.” der.
Kitaptan kısa bir alıntıyla sözlerime son noktayı koyuyorum; Sultan Murat turnaların erken gelmelerinin iyiye işaret sayıldığını hatırladı. Eyerin üzerinde doğrulup geriye bakarak Anatay’a seslendi: "Erken geldiler, çok iyi haber! Ürün bol olacak! Bereketli olacak!” dedi. Bu kitabı kesinlikle okumanızı tavsiye ederim. Kitapla kalın
#kitaptanalıntıları
Seylan’da macuna da gerek yok, diye geçirdi aklımdan, gerek yok çünkü. Bir kulübe yapar, üstünü otlarla örtersin ve rahat rahat oturursun içinde...
Uğrunda okulu terk etmek zorunda kaldıkları olaylar, 1943 koşunun başlarında işte böyle başladı....
#kitapyorumu #okudumbitti #kitaptanalıntıları #arkakapak #sultanmurat #cengizaytmatov #elipskitap #sayga156
Cengiz Aytmatov "Sultanmurat" adlı eseri savaş zamanında küçük bir çocuğun yaşadığı olaylardan bahseder.
Hikaye bir Kırgız köyünde, İkinci Dünya Savaşı sıralarında köylünün çektiği sıkıntıları, savaşın zararlarını anlatmaktadır. Sultanmurat’ın babası köyün birçok erkeği gibi savaştadır. Sultanmurat ailenin en büyük oğludur. Savaştan dolayı cephedeki askerlerin yiyecek ihtiyaçları için Sultanmurat ve dört arkadaşı Anatay, Erkinbek, Ergeş, Kubatkul tarlayı atlarla sürmek için okuldan alınırlar. Çünkü beş arkadaş ata binmekte ve tarla işlerinde diğerlerinden daha usta ve daha güçlüdürler. Bu beş arkadaş çok çalışıp tarlayı sürmek için gerekli hazırlıklaı tamamlarlar. Bu arada Sultanmurat da hiç aklından çıkaramadığı okul zamanı aşkı Mirzagül’e onu sevdiğine söyler ve iş başına koşar. Köyden uzaktaki tarlalarda uzun süre eve dönmeyecekleri Aksay’da toprakları beş güçlü atla sürmeye başlarlar. Beş arkadaş günlerini Aksay’da cephedeki askerlerin ihtiyacı için çalışarak geçirirler ve geceleri hepsi bir çadırda yatarlar. Ancak gece hırsızlar dört atı çalarak kaçarlar. Babasından kalan Çabdar adlı atla Sultanmurat peşlerine düşüp hırsızlara yetişir, fakat silahları ile Sultanmurat’ın atını vurup uzaklaşırlar. Sultanmurat vurulan at Çabdar için çok üzülür savaştan gelmesini umut ettiği babasını o atla karşılamayı hayal etmektedir. Bütün ümidi atla yıkılır. Atının yanında beklerken bir aç olan bir kurt gelir en sonunda kurt ile mücadelesi gizemli bir şekilde bitirilmektedir.
Kahramanları: Sultanmurat,Mirzagül, Hacımurat,Anatay, Erkinbek, Ergeş
Erken Gelen Turnalar - Cengiz Aytmatov-Roman - Eylül 2023 148 sayfa Ketebe Yayınları
*
Aytmatov'un içten, samimi ve duygu sağanağı altında ürettiği, Türkçemize çevrilen kitaplarının neredeyse hepsini okudum. Eserlerini okurken de bizim toprakları bizim insanlarımızı anlatıyor düşüncesine kapıldığım anlarda çok karşılaştığım olmuştur.
Erken Gelen Turnaları bu hevesle okuma listeme aldım. Ve de okuyup bitirdim. Maalesef ilk kez Usta yazar beni düş kırıklığına uğrattı.
Roman anlatımı Aytmatov'un klasik girişleriyle başlıyor. İkinci Dünya Savaşı dönemi. Köy erkekleri savaşta. Yokluk yoksunluk diz boyu. Askerlerin zaman zaman ölüm haberleri geliyor. Moraller bozulmasına rağmen yaşama tutunma çabaları var. Okul açık, köy işleri olduğu gibi devam ediyor. Köy başkanı askerlerin yiyecekleri için ekin ekme biçme işini yapmaları için orta okul öğrencilerinden yardım ister. Bu öğrencilerin başı da Sultanmurat olur. Savaşın getirdikleri üzerine olaylar gelişir.
Ve ne yazık ki romanın bitiminde final ya da sonuç yoktur. Roman kurgusu yarım kalmış gibidir.
Okurun yorum yaparak tamamlayacağı bir yazar tekniği de yoktur.
Üzülerek belirteyim ki ilk kez Aytmatov'un bir eseri hiç sevmedim.
.
.
.
.
.
.
.
.
#roman#dünyaedebiyatı#edebiyat#roman#okuryorumu#okudumbitti#aytmatov#erkengelenturnalar#reklamdeğiltavsiyedir#
Başlarda içim sıcacıktı.Kendi çocukluğuma gittim.Tekrar öğrenci oldum.Ortaokulda sınav kitabı okuduğumu hissettim adeta.Bu kısımlarda Sultan’ın çocuk yönüyle muhattaptım.Babasıyla şehre gitme heyecanını ben de okurken yaşadım.O coğrafya dersini İnkamay Apay’dan dinleyen öğrencilerden biri oldum.
Sonraları kitabın esas notaları iyiden iyiye kendini hissettirmeye başladı:savaş,yokluk,soğuk.Şartlar ağırlaştıkça çocukluk değilse de çocuksuluk terk etti Sultan’ı.Sultanmurat kitabın özellikle bu kısımlarında bende bir hayranlık uyandırdı diyebilirim.Sanıyorum kitabın birçok okuru için bu böyledir.Böylesi cesaretli,çalışkan ve yiğit olmanın yanında bir çocuk Sultanmurat.Erkenden büyümek zorunda kalmış bunu da pek iyi becermiş bir çocuk.
Elbette son sayfalarda heyecan unsuru daha bir yüksek.Son 3-4 bölümü kitabı elinizden bırakamadan okuyuveriyorsunuz.Kitabı okuma süreci keyifliyse de sonu istediğinizi vermiyor.Duymak istediklerinizi söylemiyor maalesef.Sultan’ın babasının savaştan dönemeyeceğini okumasam da hissettim bitirirken.Sultan’ın mücadelesini nasıl bitirdiğini de okuyamıyoruz ama eminim atını müdafaa etmede başarılı oldu.Yiğitçe yazmaya devam etti kendi hikayesini.
Bu kitabın size vadeceği şey burukluk bence.Çaresizliğin,acizliğin,olmayanın insanda bıraktığı o buruk tat çökecek kalbinize son sayfayı çevirdiğinizde.