Bir İdam Kitap Tanıtımı
İnsanların çoğu aşırı bencil değildir. Yaklaşık otuz yaşından sonra bireysel hırslarından vazgeçip –hatta çoğu durumda neredeyse birey olduklarını unutup– temelde başkaları için yaşamaya başlar, hayatın yükünün altında ezilirler. Ama sonuna kadar kendi hayatını yaşamayı kafaya koymuş yetenekli, inatçı bir azınlık da vardır; yazarlar da bu gruba mensuptur.
George Orwell, 1984 ve Hayvan Çiftliği romanlarında ortaya koyduğu romancı yönünün yanı sıra döneminin düzyazı ustalarındandı. Bir İdam, yazarın bu yönünü sergileyen biri kitap uzunluğunda dört makaleyi bir araya getiriyor.
"Yazma Sebebim"de Orwell yazarlık serüvenine nasıl başladığını anlatırken, "Sanat ve Propagandanın Sınırları"nda savaş çağında sanatın ve edebiyatın konumu üzerine düşüncelerini paylaşıyor. İngiltere’de Nazi işgalinin her an gerçekleşebilecek bir ihtimal olduğu, Londra’nın üstüne bombalar yağdığı bir dönemde yazılan "Aslan ile Tek Boynuzlu At"ta Orwell, sosyalist devrim gerekliliğini vatansever duygularıyla ve ülkesinin kimliğiyle uzlaştırmaya çalışıyor. Kitaba adını veren “Bir İdam”sa, Burma’da görev yaptığı sırada tanıklık ettiği bir idamın etrafında gelişenleri anlatan kısa bir yazı.
Bir İdam, bir yazarın ve bir vatanseverin düşünce dünyasından bir seçki.
Bir İdam Kitaptan Alıntılar
1. "~
.
…
~"
2. "“Çocukken edindiğim dünya görüşünden ne tamamen vazgeçebilirim ne de tamamen vazgeçmek isterim. Sağ salim hayatta olduğum sürece üslupla ilgili güçlü kanılara sahip olacağım, dünyanın yüzeyini seveceğim ve somut nesnelerle gereksiz bilgilerden keyif alacağım. Bu yönümü bastırmaya çalışmamın manası yok. Mesele artık değişmeyecek bir şekilde sevdiğim ya da sevmediğim şeyler ile çağın herkese dayattığı, özünde bireysel değil de kamusal olan eylemler arasında bir uyum sağlamak.”"
3. "“Mesele herkesin yasayı adil sanması değildir. Herkes zengin ile yoksula iki ayrı yasa uygulandığını bilir.”"
4. "“Ben bu satırları yazarken ileri derece uygarlaşmış insan evlatları tepemde uçup beni öldürmeye çalışıyor…”
Benimle şahsi bir husumetleri yok, benim de onlarla yok. Tabiri caizse “sadece görevlerini yapıyorlar”. Eminim çoğu cinayeti özel hayatlarında akıllarına bile getirmeyecek iyi, namuslu adamlardır.
Öte yandan biri hedefi tutturur da beni bombayla paramparça ederse uykusu bile kaçmaz. Vatanına hizmet ediyor, bu da her türlü günahının bağışlanmasını sağlıyor."
5. "Yılda 100.000 pound kazananla haftada 1 pound kazanan arasında ortak bir nokta varmış gibi davranabilir miyiz?"
6. "...paranın egemenliği çoğunlukla yaşlılar tarafından yönetilmemiz gerektiği anlamına geliyor -yani içinde bulundukları çağı ya da savaştıkları düşmanı kavramayı beceremeyen insanlar tarafından."
7. "Annenizin evin başköşesinde tuttuğu fotoğraftaki beş yaşındaki çocukla ne gibi bir ortak yanımız var? Hiç, sadece aynı kişisiniz."
8. "Yetenekli bir çocuğun hak ettiği eğitimi alp almayacağı hangi aileye doğduğu gibi bir tesadüfe bağlıyken "demokrasiyi savunma" laflarımız zırva kalıyor."
9. "Rüşvete, cehalete, kibre karşı savaşmamız gerekecek."
10. "Kötü degiller ya da safi kötü değiller, sadece eğitilmezler."
11. "Rüşvete, cehalete, kibre karşı savaşmamız gerekecek."
12. "Evet çirkinim ama bana gülmeye cüret edemezsin...."
13. "Uyanınca fark ettim ki öyle gerçekten;
Ben bu çağın adamı degilim…"
14. "Eğitilmez bir nesil cesetlerden oluşan bir
kolye misali boynumuzda asılı duruyor."
15. "“Tek bildiğim halk gerçekten istediğinde doğru adamların ortaya çıkacağı; zira liderler hareketleri doğurmaz, hareketler liderleri doğurur.”"
Bir İdam Kitap İncelemeleri
George Orwell’in Bir İdam kitabı bir deneme kitabıdır. Ben can yayınlarından okudum ve ithaki yayınlarından çıkan Neden Yazıyorum kitabıyla içerik olarak hemen hemen aynı. Hatta Bir İdam hikayesini okurken dedim ki ben bunu bir yerde okudum. George Orwell’in everest yayınlarından çıkan Denemeler kitabı var o kitabın içinde de Bir İdam hikayesi geçiyor.
İçindekiler şu şekilde: Yazma Sebebim, Sanat ve Propagandanın Sınırları, Bir İdam, Aslan ile Tek Boynuzlu At: Sosyalizm ve İngiliz Dehası.
Yazma Sebebim’de kendi yazma serüvenini anlatır. Kendisi ilk şiirini beş yaşında yazmıştır. 11 ve 13 yaşında yazdığı vatanseverlik şiirleri yerel gazetede yayımlanmış. On dördünde bir oyun yazmış ve bir derginin hazırlanmasına yardım ediyormuş. İlk romanı yıllarca üzerine düşündüğü Burma Günleri’ni 30 yaşında yazmış. (Kendinizi kıyaslamayın)
Sanat ve Propagandanın Sınırları’nda dönemden dolayı eserlere siyasetin karışmamasının yapmacık olduğundan bahsetmiş.
Bir İdam hikayesi gerçekten etkileyici. İdam edilecek bir adamı idam edenler tarafından görüyoruz. İdam edecek adam bir anda idam edilenin de kanlı canlı bir insan olduğunu, aslında yaşayacak uzun ömrü olduğunu kavraması ama ardından hiç bir adamın hayatını almamış gibi hayatlarına devam edip cesedin yanında gülüp eğlenmesine tanık oluyoruz.
Aslan ile Tek Boynuzlu At: Sosyalizm ve İngiliz Dehası denemesinde ise faşizim-sosyalizm ayrımı, Almanya-İngiltere farkları, 2. Dünya savaşı gidişatı yorumları anlatılmıştır. Genel olarak siyasi bir denemedir.
Kitabın çoğunluğu son denemeden oluşuyor. Mutlaka okuyun diyebileceğim bir kitap değil.
Orwell genelde roman eserleri ile tanınıyor. Bir İdam eserini de başlangıçta roman sanmıştım ama öyle değilmiş.
Eser dört bölümden oluşuyor. Eserin isminin hikayesi de Orwell'in Burma' da görev yaptığı sırada tanıklık ettiği bir idamın hikayesinin gelişimini ele alıyor. Diğer bölümlerin başlıklarıyla sırasıyla, Yazma Sebebimde de anlaşılacağı üzere yazarlık serüvenine nasıl başladığını anlatırken, Sanat ve Propagandanın Sınırlarında savaş çağında sanatın ve edebiyatın konumu üzerine düşüncelerini paylaşıyor. İngiltere’de Nazi işgalinin her an gerçekleşebilecek bir ihtimal olduğu, Londra’nın üstüne bombalar yağdığı bir dönemde yazılan Aslan ile Tek Boynuzlu At bölümünde Orwell, sosyalist devrim gerekliliğini vatansever duygularıyla ve ülkesinin kimliğiyle uzlaştırmaya çalışıyor.
Eser aslında Orwell 'ı düşüncelerinin açık bir şekilde görebilmemizi sağlıyor. 1984 veya Hayvan Çiftliği eserleri biraz kurgu niteliği taşımasına rağmen orada da aslında görüşlerini dile getiriyordu. Bu eser biraz da tarihi, siyası bakımdan yoğun ve yalın.
Benim keyif alarak okuduğum bir eser oldu. Çoğunluk, ağırlıklı olarak İngiltere milleti hakkında bilgiler içerdiği, sorunlara karşı ne yapılması gerektiği hakkında öneriler, düşüncelerini oluşturduğu bir eser.
Okuduğum her kitabında hayranlığımın arttığı tam bir başyapıt ustası, yaşadığı zamanı,alanı ve insanları öyle güzel çözümlüyor ve çözüm yolları hakkında planlamalar yapıyor ki hayran olmamak imkansız . Korkusuzca kalemini etkilere mazur kalmadan yazması ülkesinin içleri acısı durumunu bir jilet keskinliğinde eleştirebilmesi takdir edilmesi gereken bir davranış…
George Orwell eserlerinde genellikle yönetim biçimlerini eleştirir. Bunu bazen 1984'teki gibi realist bir kurguyla, bazen de Hayvan Çiftliğindeki gibi sembolizm akımıyla yapar.
Bir İdam, yazarın dört tane denemesini içeriyor. Bu denemeler yazarın kendi ülkesi, dönem tarihi, sanat ve edebiyat hakkında düşüncelerini içeriyor.
Edebiyat ve sanat hakkındaki denemeleri hem okura yazarı daha yakından tanıma fırsatı sunuyor, hem de bu olguları okurun zihninde daha berrak hâlâ getiriyor.
Bir İdam adlı yazısında ise, Burma'da görev yaptığı sıralarda şahit olduğu bir idamı anlatıyor.
Bir ülkenin toplumsal atmosferini anlayabilmek için hızlı ama güvenilir bir rehber de ordusunun alay törenindeki uygun adım yürüyüşleridir. Askerî geçit aslında bale tarzı geleneksel bir dans gibidir, bir hayat felsefesini yansıtır.Savaş tüm kötülüğüne rağmen aynı zamanda şaşmaz bir güç imtihanı, kavrayış gücünüzü ölçen makine gibi. Attığınız bozuk parayı ancak çok güçlüyseniz geri alabiliyorsunuz ve sonuçlarda hile yapmanın hiçbir yolu yok.