
Yaralısın Kitap Tanıtımı
“İyi romanın yaşamdan daha gerçek olabileceğini, Erdal Öz’ün romanını okuduktan sonra bir daha anladım. Roman, sanat, yaşamdan daha güçlüdür. Son günlerde işkenceye uğramışlar, inanılmayacak işkenceleri bir bir anlattılar. Bu işkenceler, çağımızda, yurdumuzda yapılıyordu. Hepimiz, bütün ulus, bütün insanlık suçluydu. Hepimiz bu aşağılanmaların batağındaydık. İşkence görenlerin anlattıkları şiddetti. Bir küçülmenin, aşağılanmanın, alçaklığın şiddetiydi. İnsan, o işkencecilerle birlikte, işkence görmediğinden utanıyordu. Erdal Öz’ün romanındaki işkenceler yaşamdan, yaşamın bize anlattıklarından da şiddetli, etkili.”
YAŞAR KEMAL
“Kendi kendinle yüz yüze gelebilmelisin, bakabilmelisin kendi yüzüne. Başkalarının yüzüne de. Ama kendi yüzüne bakamayan biri, ne yüzle çıkar başkalarının karşısına? En korkuncu bu işte; kendi yüzüne bile bakamaz olmak. Bu yıldırıyor seni. İçinde aşağılanmış, ezilmiş, pörtlemiş, vıcık vıcık iğrenç bir böcek yaşatarak insanların arasında dolaşmaktan, dolaşır olmaktan korkuyorsun. Daha hiçbir şey yapmadılar, hiçbir şey sormadılar. Oturttular bir iskemleye, dönüp dolaşıyorlar odada. Yine de su gibisin. İçinden boyuna geçiriyorsun: ‘Bilmiyorum bilmiyorum bilmiyorum bilmiyorum bilmiyorum bilmiyorum...’ Bütün gece buna hazırladın kendini. Bilmiyorsun. Senin üzerinde işleyip senden bir suçlu mu yaratacaklar? İşleri bu mu? Bildiğin ne varsa silmeye çalışıyorsun kafandan. Siliyorsun. Bomboş kafan. Yeni yağmış kar gibi.”
Ödüller: Orhan Kemal Roman Armağanı, 1975

Yaralısın Kitaptan Alıntılar
1. "İçinden gülmek bile gelmiyor."
2. "Vurulan olmak, vuruyor olmaktan daha güzel, çok daha güzel."
3. "Yolumuz uzun... çok uzun. Karanlık bir yeraltından geçiyoruz. Bu geçidin sonunda, biliyorum güneş duruyor, gerçek aydınlığın güçlü kaynağı. Yürüyoruz."
4. "Bu karanlık yeraltının sonunda güneş duruyor, biliyorum... Ulaşacağım ona. Az kaldı... Benden önce varanlara selam olsun."
5. "Kafan suçlu senin, kafan. Kafanı beğenmemişler anlaşılan, kafanı suçlu bulmuşlar, işlerine gelmemişsin onların, kapmışlar tıkmışlar seni içeri, tamam mı?"
6. "İçindeki yara sessiz sessiz kanıyor."
7. "Bu insanları insanlıktan bu kadar uzaklaşmış görmek yaralıyor seni. İnsanlığından iğreniyorsun. İnsan olmaktan utanıyorsun."
8. "Asıl yüreksiz takımından korkacaksın.."
9. "Kafan suçlu senin, kafan. Kafanı beğenmemişler anlaşılan, kafanı suçlu bulmuşlar."
10. "Sesine de, aynadaki görüntüne de yabancısın."
11. "Senin yapında vardır bu sevecenlik. Yakınlaşmalarının çoğu yıkımlarla bitmiş olsa da böylesindir."
12. "Nasıl umutla bekliyordu oysa. Gelmezse ölürüm, diyordu. Geldi, gene öldü."
13. "İçinde bir yerlerin çürüyor gibiydi. Şuracığında bir çukur büyüdü durdu. Yine o yarım baş ağrısı."
14. "O anda dünyanın bir köşesinde, akşamın o ayrılık saatinde bir çiçek sessizce taç yapraklarını kapatıp sonsuz uykulara daldı, bir günlüğüne doğmuş, bir günlük doyumsuz yaşamını tamamlamış küçücük bir çiçek boynunu büküp öldü."
15. "Basılmış, ezilmiş de olsan, bir papatya gibi yaşamak kararındasın, ezilmiş, yaralı bir papatya."

Yaralısın Kitap İncelemeleri
Ne yaptın Erdal Öz, ne yaptın?!
Ben evde kendimce oturuyordum, beni hapishanenin bir koğuşuna bir tecritine öylece sürükledin.
Evet, tam olarak böyle. Yaralısın'ı elinize aldıktan sonra çok üzgünüm ki artık kendiniz değil kitaptaki karaktersiniz, olacaksınız. Bu hissiyatı kuvvetlendirmek için de yazarımız 2. tekil kişili bir anlatım tekniği kullanmış yani sen'li yazmış. "Yaralısın, ağlıyorsun, diyorsun" gibi. Özellikle işkence bölümlerinde bu teknik gerçekten etkisini gösteriyor. Hem de tüm çıplaklığıyla. Kitabın sonu ise i-na-nıl-maz!
..................................................................................
Burada biraz spoiler verebilirim, çünkü bunu söylemek zorunluluğu hissediyorum. Kitabın en sonundaki Nuri'leşme aslında bir kişinin daha kimliksizleştirilmesi olarak nitelendirilebilir. Kitabı okumuş olanlar bilecektir ki Nurilerin fiziksel özellikleri dışında belirgin bir şeyleri yok. Ne yazık ki karakterimiz de Nuriler dünyasına girdi, girmek zorunda bırakıldı.
.................................................................................
Geçmişte ve günümüzde bunları yaşamış ve yaşayan insanların olduğunu bilmek çok acı verici. Bazı kısımları
'daki İrfan Uçar'a benzettim. Hep aynı olaylar, farklı yerler ve farklı kişiler olmak kaydıyla...
İnsanların düşünceleri nedeniyle yargılanmadığı bir ülke, bir dünya umuduyla. Psikolojisinin sağlam olduğunu düşünenlere önerimdir, hassas insanların kaldıramayacağı kadar çok acı var kitapta. Ama hayatınızın bir bölümünde mutlaka okumalısınız. İyi(?) okumalar dilerim.
Ülkemin belli dönemlerine ışık tutan, iyisiyle ve kötüsüyle o günleri anlatan eserleri okumayı seviyorum. Bu eserde de 12 Mart 1971 muhtırası döneminde siyasi bir tutuklunun, tutuklanma süreci ve hapishane günleri anlatılmaktadır. Eser yoğun şiddet ve işkence içeriğiyle insanı sarsan, derinden etkileyen bir yapıya sahip. Yazar işkence sahnelerini o kadar etkileyici tasvirlerle anlatmıştır ki tüm o işkenceler sanki gözünüzün önünde gerçekleşmektedir. Anlatımda da ikinci tekil şahıs kullanılması sanki anlatılan olayların sizin başınızdan geçmiş olaylarmış gibi algılanmasına sebep oluyor. Bu da kitabı daha etkileyici kılıyor. İşkence kelime olarak bile insana o kadar soğuk, o kadar acımasız, o kadar kötü gelirken fiili olarak bunları düşünmek ve gözünün önünde canlandırmak insanın kanını donduruyor resmen. Ki eser her ne kadar kurgu roman olsa da anlatılanların hatta daha fazlasının da yaşanan gerçekler olması insana ayrıca dokunuyor.
İncelememi kitaptan çok beğendiğim iki alıntıyla bitirmek istiyorum:
Hazırsındır insanları sevmeye. Hep birilerine güvenmek, birilerine yakınlaşmak, bir şeyler vermek isteğiyle dolusundur. Güzel bir görüntüyü , güzel bir ezgiyi, güzel bir şiiri, bütün güzellikleri bölüşerek, paylaşacak birileri olsun istemişsindir. Senin yapında vardır bu sevecenlik. Yakınlaşmalarının çoğu yıkımlarla bitmiş olsa da böylesindir.
Vuran olmaktan daha güzel vurulan olmak; çok daha güzel. Basılmış, ezilmiş de olsan, bir papatya gibi yaşamak kararındasın, ezilmiş, yaralı bir papatya.
.........
incelemesinin uzerine benim inceleme yapmam dogru cikmaz tabi,ama yinede kitap hakkinda dusuncelerimi yazmak isterim.....Neyi yazayım,nasıl anlatayım seni.?!Okurken o işkencelerin acısını yüreğimde hissettim . Etrafınızdaki Nuri'lerin ne kadar farkındasınız ?!
Yaralısın'' okurken seni yaralayan bir roman! ''Bir gün bütün bunların hesabı sorulmaz mı? (s.234)
romanı roman yapan içindeki gerçekçiliğidir bence o hisleri yaşatmak o sahnenin tam ortasından bakabilmek, Erdal Oz bunu çok iyi başarmış.....
romanın ilk cümlesi "nurilerle doluydu koğuş"..
cezaevleri...birilerinin merak ettiği hayatı yaşayanların yaşadığı yer...ve burda yaşayan Nurilerin romanı...işkencelerin insan bedeninde bıraktığı derin yaraların,avludaki voltanın romanı.okadar derinden yazılmışki bütün işkenceleri hissedebiliyorsun,hissederken utanıyorsun.İnsanlık onurunu işkence kadar yerle bir eden başka bir şey var mıdır ki? Yaşar Kemal'in dediği gibi "savaşsa savaş eyvallah, ölümse ölüme eyvallah ama işkence!" Okurken boğazımı bir el sıkıyordu sanki, üzüntü, utanç, nefret geçti içimden. Ben okurken dayanamadım oysa bunları insan insana yaptı........İnsan olduğum için bir kere daha utanabilirim bu hissiyata da şahit olduğuma göre.
Gerçekten daha gerçek" Yaşar Kemal'in dediği gibi. . 'Ne yaptılar sana?' 'Her şey.' 'Ne istediler senden peki?' 'Her şey, her şey. ' 'Sen ne dedin? ' 'Hiçbir şey...' İnsanlığımızdan ancak bu kadar utanabiliriz. Yaralıyız...
Bu roman bir direncin, bir kahramanlığın, aşa-
ğılanmaya karşı koymuş bir insanın romanı, dedim. Bu roman bir de insanlık adına bir utancın romanı....Yasar Kemal....
Okuduğum en duygu yüklü kitaplardan olabilir!
Erdal Öz “Yaralısın”ı Mayıs 1973’te yazmış. Konu işkence.
Edebiyatta işkenceyi bu denli anlatan yapıt maalesef çok az, işkence görenlerin sayısı ülkemizde milyonları bulmuş olmasına rağmen hem de. Osmanlıdan, cumhuriyetin kuruluşundan beri süregelen, uluslararası insan hakları kuruluşlarının belgelerine, envai ve Avrupai kurumların raporlarına kadar yansımış acı ve utanç verici bir gerçeğimiz.
İşkenceyi tabiki en çok işkence görenlerden okuduk, dahası kendi siyasi, ideolojik görüşleri çerçevesinde veya bizzat etimizde tenimizde yaşadık. Sonra da bol bol okuduk ondan bundan, hemen hepsinde ortak nokta işkencenin türleri, uygulanan şiddetin dozajı, anlatılardaki tiplemelerin ki hemen hepsi gerçek kahramanlardır da aynı zamanda, sapık ve zavallı ruhlu insanlar olması gibi.
Yaralısın? bize yaralı olmayanımızın olmadığını haykırıyor. İşkencede direnen ve sonra kendisi Nurileşen şahıs unutulmaz bir baş olmasa da ciddi bir yan eser olarak hala tartışılmayı bekliyor.
Ne mi var Yaralısın'da? Ev baskınları, kitap yakmalar, insanlık dışı davranışlar, insanlıktan uzaklaşmış duyarsız insanlar, kan, tekmeler, falaka, elektrik, sopalar, çaya, sigaraya,çatala bile özlem, korkular, umutsuz bekleyişler, anılarla yaşamaya alışmak...Yani her şey... Nuri'nin etrafında insanlar var, kızgın insanlar, ona çok öfkeliler ama bu insanların neden bu kadar kızgın olduğunu anlayamıyor. Vurulan oluyor, vuran değil.Vurulan olmaktan
Son zamanlarda okuduğum, hatta genele de yönelik bir yorum yapmam lazım en iyi romanlardan.
Şiir gibi ilerledi kitap. Mükemmel bir anlatım. O kadar kitap okudum ama belki de hafızamdan çıkmıştır bilemem, ikinci tekil şahıs anlatıcı ile yazılan bir roman okumamıştım.Zaman yok,mekân yok.. Belirsizlik hakim bu konularda. Karakter olarak sadece okuyucu ve Nuriler var. Yazması zor, okuması keyifli bir anlatım olmuş. Yazarın dili son derece yalın,üslubu temiz. Bunlar romanın şekilsel yönleri.
Beni daha fazla ilgilendiren,siz okuyucuyu da şüphesiz içerik. Çok etkilendim. Sayısız işkence biçimleri, aşağılamalar ,insanin insanlıktan çıktığına dair nice sahneler gözümün önüne gelmeye başladı bile. Okurken içiniz cız ediyor bu kadar da fazla deyip bırakasınız geliyor. Siyasî suçlu diye sorgusuz sualsiz içeriye atılan bir adamın maruz kaldığı vahşet.Kitap okumanın dahi suç sayıldığı dönemlerimize inmiş yazar. Iki yönlü bir gidişat mevcut. Sayısız işkenceye maruz kaldığı başlangıç ve hapisane dönemi diye iki ayrı süreç anlatılıyor kitapta. Insanın acımasız yönüne, hayvani yönüne net şekilde ışık tutmuş bu kitap. Ve bunların bir zamanlar yaşandığını bilmek insanin kanını donduruyor. Bir kitaptan çok daha fazlası.
Erdal Öz, kalemi sağlam bir yazar. Üslûp anlamındaki bu orijinalliği kendini okutturuyor kitabında. Fazlaca dram,psikolojik anlamda insanı yıpratacak enstantaneler var. Okuyucunun sınırlarına bırakıyorum.
..