Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
İçeriğe atla

Leonardo'nun Yahuda'sı - Leo Perutz | Detaylı Ücretsiz Kitap İncelemesi

Roman Leo Perutz

Yazar
Leo Perutz
Yayınevi
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN
9786052953785
Sayfa Sayısı
176
Dil
Türkçe
Ülke
Türkiye
Basım Yılı
2018
İlk Yayın Yılı
1959
Tahmini Okuma Süresi
299 dakika
Leonardo'nun Yahuda'sı — kitap kapağı
Leonardo'nun Yahuda'sı — kitap kapağı.

Leonardo'nun Yahuda'sı Kitap Tanıtımı

Büyük Üstat Leonardo da Vinci’nin heyecanla beklenen başyapıtı “Son Akşam Yemeği” yarım kalmıştır. Milano’daki Santa Maria delle Grazie manastırının yemekhanesi için yaptığı resim üzerinde aylardır çalışamamasının Leonardo’yu yılgınlığa gark eden bir nedeni vardır. İsa’ya ihanet eden havari Yahuda’nın kafasını resmederken esinleneceği bir model bulamamıştır. Bu amaçla şehirdeki en kötü insanın peşine düşen Üstat, bütün sokakları, meyhaneleri ve pazarları gece gündüz dolaşır. O sıralarda şehre gelen Bohemyalı bir tüccar, eski bir borcu tahsil etme peşindedir. Bir de şehirde görüp âşık olduğu bir genç kızı aklından çıkaramamaktadır.
Leo Perutz bu sürükleyici ve eğlenceli tarihi romanda, kibir, ihanet, sanat ve sanatçının yaratma edimi gibi temalara odaklanır.

LEO PERUTZ (1882-1957): Avusturyalı yazar Prag’da bir Yahudi ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Aynı zamanda matematikçi olan Perutz 1901’de Viyana’ya yerleşti ve eğitimini tamamladıktan sonra bir sigorta şirketinde çalışmaya başladı. I. Dünya Savaşı sırasında Avusturya ordusunda görev yaparken, Doğu cephesinde ağır yaralandı ve Viyana’ya döndü. İyileşme sürecinde yazdığı ilk romanı Die Dritte Kugel (Üçüncü Kurşun) 1915’te yayımlandı. Nazilerin 1938 yılında Avusturya’yı ilhak etmesinin ardından Hayfa’ya gitti, daha sonra da Tel-Aviv’e yerleşti. Nazilerin iktidara geldiği 1933 yılında yayımlanan St. Petri-Schnee (Şeytan Tozu) adlı romanı Almanya’da yasaklandı. Yazdığı on bir roman Jorge Luis Borges, Italo Calvino, Ian Fleming, Karl Edward Wagner ve Graham Greene gibi yazarların hayranlığını kazandı. Onu “maceraperest bir Kafka” olarak niteleyen Borges yapıtlarının İspanyolca çevirilerinin Arjantin’de yayımlanmasını destekledi. 1957’de yaşama veda eden yazarın ölümünden sonra Der Marques de Bolibar (1922) adlı romanı Fransa’da 1962 yılından itibaren verilmeye başlanan edebiyat ödülü Prix Nocturne’ün ilkine değer görüldü.


Leo Perutz — portre
Leo Perutz — portre. AnonymousUnknown author · Wikimedia Commons · Public domain

Leonardo'nun Yahuda'sı Kitaptan Alıntılar

1. "Şimdi artık huyunu suyunu da bildiğim için eskisinden daha çok âşığım."


2. "Eğer iki insan anlaşıyorsa, birbirini hep görmek istiyor ve seviyorsa, vakit kaybetmemeli, çünkü araya nelerin girebileceğini bilinmez."


3. "Sevmemen gereken birini sevmekten daha acı bir şey olabilir mi hayatta?"


4. "Her şeyi bilirim de bilmem kendimi."


5. "İnsanlar hakkında ancak öldükleri zaman bir şeyler öğrenirim. Yaşarken nasıl biri oldukları, insanların onları nasıl bildikleri ancak o zaman ortaya çıkıyor."


6. "Aşk ilişkisinde birinin pasta, diğerinin sadece mısır lapası yemesi iyi bir şey değil."


7. "Ey insan, eğer insan bedeninin yapısı ve işleyişi sana bir mucize gibi geliyorsa, o zaman unutma ki, beden bu yapıda barınan ruhun yanında bir hiçtir."


8. "“Zamanını istediği gibi kullanan kişi mutludur, zengindir. Bense efendiler, yoksulun yoksuluyum.„"


9. "•

"Çok pintidir o, çok fesattır, yalanın dolanın bini bir para onda," diye sözünü kesti kardeşi. "Hırsızdır , haindir, sözünde durmaz, sahtekârdır...»

•"


10. "“Yahuda'nın günahı, kendi sevgisine ihanet edecek kadar kibirli olmasıydı.„"


11. "“Dünya acı ve ihanetle dolu değil mi?„"


12. "Mutluluğun bir dirhemi bile on okka bilgelikten daha kıymetlidir bazen."


13. "•

Ben ki, bu hayatta boğazıma kadar günaha batmışım…!

•"


14. "•

“ Atımla kızın evinin önünde dolanacağım," diye açıkladı Behaim, " atımı hoplatıp şaha kaldırıp beni yavaşça sırtından atmasını sağlayacağım . Sonra yardım için bağıracağım, feci şekilde inleyip sızlanacağım, bayılmış numarası yapacağım, o zaman beni onun evine taşıyacaklar. İşte bu kadar."

•"


15. "•

Gençliğim ne yürüyerek çekip gitti ne de at sırtında, bir de baktim ki, uçmuş gitmiş.

•"


Açık kitap ahşap masa üstü
Konu görseli — kitabın kapağı değildir.

Leonardo'nun Yahuda'sı Kitap İncelemeleri

Leonardo’nun en ünlü resimlerinden olan Son Akşam Yemeği, Hz.İsa’nın 12 havarisiyle yediği son akşam yemeği sırasında ‘Aranızdan biri bana ihanet edecek’ dediği anı tasvir ettiği eseridir.

Santa Maria delle Grazie Manastırı’ndaki yemekhane duvarına yapılan bu eserde geleneksel fresk yöntemiyle, yani ıslak alçı üzerine değil, ilk kez farklı bir teknik uygulanıyor. Eserin bitmesi neredeyse yıllar alıyor.

Kitapta, Leonardo bütün havarilerin suretini tasvir ediyor ancak Hz. İsa’ya ihanet eden Yahuda’nın suretini bir türlü oluşturamıyor. Elinde eskiz defteri çarşı pazar geziyor, Milano hapishanelerinde dolaşıyor, karalamalar yapıp notlar alıyor, ancak ona uygun yüzü bir türlü bulamıyor. Hikaye buradan başlayıp eski hesaplarından birini kapatmak üzere şehre gelen Alman tüccarın, bir kıza tutkulu şekilde aşık olması ve dönemin sanatçıları arasında geçen olaylarla devam ediyor.

Kitabı okurken Leonardo’nun dönemin sanatçılarından farkı, zekası ve çok yönlülüğüyle tanışıyoruz.
Deha ressamımızın eserini oluştururken gerekli olan motivasyonu nasıl sağladığını büyük bir incelikle nasıl yol aldığını izliyoruz.

Leonardo Yahuda’sını nihayet buluyor. Kibri yüzünden 30 gümüş paraya Hz. İsa’ya ihanet eden Yahuda’ya uygun yüzü Leonardo, yine kibri ve hırsı yüzünden para karşılığı sevdiği insana ihanet eden kişinin tasvirini kullanıyor. Eser tamamlanıyor.

Eser hakkında ek bilgi; resim ne yazık ki yaklaşık 50 yıl sonra dökülmeye başlıyor. Fransa’nın işgalinde de önemli ölçüde hasar alan eser, defalarca restore edilmesine rağmen malesef günümüze kadar ilk halini koruyamıyor.


Leonardo'nun Yahuda'sı kitabı; Dünyanın en ünlü tabloları arasında gösterilen Leonardo Da Vinci'nin Son Akşam Yemeği adlı eserinden yola çıkarılarak yazılmış. Son Akşam Yemeği'nin önemi; Hristiyan inancında İsa'nın romalı askerler tarafından yakalanıp öldürülmeden önce havarileriyle yediği son yemektir. Da Vinci tablosunu oluşturken Milano sokaklarında her yüze uygun rol modelini aramıştır. Ama çizerken bir noktada tıkanıyor çünkü Yahuda'ya uygun yüz bulamıyor. Yahuda tablodaki kibrin, kötülüğün ve ihanetin simgesi olan bir havaridir. İşte kitabımız bu kurgu üzerinde gelişiyor.

Peki kim bu Yahuda? Yahuda İsa'nın havarislerindir biridir. İsa'yı yakalayıp öldürmek isteyen roma lejyonlarına onun yerine söyleyerek ihanet eden havari ve bir din adamıdır. İsa ve Havarileri Son Akşam Yemeğindeyken "İsa'yı öpeceğim ve onun kim olduğunu bileceksiniz" diyerek tanınıp yakalanmasını sağlamıştır. Yahuda Öpücüğü olarakta bilinmektedir.

Milano dükünün emri üzerine Da Vinci tabloyu bitirmek için Yahuda'ya uygun bir sima araya dururken, şehre yeni gelen diğer karakterimiz tüccar Behaim
İle tanışıyoruz. Sokakta keşfe çıktığı sırada bir kıza aşık olur ve günler boyu onu arar. Sonrasında gelişen olaylar Son Akşam Yemeği tablosunu oluşturacak şekilde birbirini mükemmel şekilde bağlar. Spoiler olmaması adına burada bırakıyorum...

Hem tarihi hem de sanat severler için mükemmel ötesi bir kitap olduğunu söylemeliyim. Aynı zamanda araştırmaya sevk edici bir eser olduğu tartışılmaz. Finali soluksuz okuduğum en iyi modern klasiklerinden biri.


Leonardo'nun Yahuda'sını bir günah karşılaştırması üzerine oturtmak hiç fena olmaz. (Açıkçası Son Akşam Yemeği'nden bahsederek sizleri kör etmeyeceğim. Bunun bir örneğini de Kafka’nın Dönüşüm adlı eserinin kapaklarında görüyor ve üzülüyorum. Her kapakta bir böcek resmi. Yahu! konu böcekten çok uzak). Her neyse biz incelememize dönelim.

İncil’deki bir anekdot ile başlamak istiyorum. Zina yaparken yakalanan bir kadın İsa'nın huzuruna getirilir ve onun taşlanarak öldürülmesi talep edilir. İsa bunun üzerine şöyle der: “Aranızda günahsız olan, ona ilk taşı atsın! (Tam o sırada kalabalığın yüzünü görmeyi çok isterdim doğrusu). Peki aramızda günahsız var mı? Bunun cevabı zor değil. O zaman şöyle soralım,
hangimizin günahı daha büyük? Yahuda olmaya kim aday?
İşte kitabımızda İsa’nın bu anekdottaki rolünü Leonardo üstlenmiş.

Freski tamamlamak için kötülüğü kovalayan Leonardo ve bir güruhu durdurmak için iyiliği kovalayan İsa.
Mademki konu 'Son Akşam Yemeği', İsa ve Leonardo’yu bir de böyle buluşturup, okuyacak arkadaşlara göz kırpalım.

Sürükleyici, sorgulatan, rönesansa merak uyandıran, Leo Perutz’un mütevazı kaleminden yazılmış güzel bir eser.

Keyifli okumalar.
---------------------------------------------------------------------
Ne çok gülmüşümdür içinde binlerce kötülük bulunan ama kendini iyi biri zanneden zayıflara.
FRIEDRICH NIETZSCHE


"Yanlış anlamayın efendiler.Benim aradığım herhangi bir sahtekar ya da kötü insan değil.Hayır, ben Milano daki en kötü insanı bulmak istiyorum. Yüz hatlarını verebilmek için onun peşindeyim, gece gündüz her yerde onu arıyorum .Sokaklarda, meyhanelerde, pazarlarda. Hatta sizin şatonuzda Yüce Efendim. Onu bulmadan çalışmaya devam edemem" diyor üstad Leonardo.

Kitap ünlü ressa Leonardo da Vinci'in son aksam yemeği tablosundaki Yahuda nın yüzünü biçimlendiremediginden dolayı resmi tamamlayamamasindan yola çıkıyor. Leonardo'nun Yahudasini aramakla geçiyor kitap. Bir yandan da Yahuda olacak kişinin başından geçen olaylar anlatılıyor.

Sürükleyici, bir çırpıda okunabilecek bir kitap. Ayrıca çevirisi de oldukça başarılı. Olaylar,kişiler ve dönem güzel yansıtılmış. Yazarın bir karakterine de sevdiği bir şair üzerinden (François Villon) hayat vermesi de oldukça tatlı bir hareket olmuş. Kitapta Türklerden ve dönem osmanlisindan bahsediliyor. Türklerden bahsedilen kısımları heyecanla okudum. Yazar bir yerde bahsedip kapatmamış konuyu, birçok kısımda türk topraklarına, sultanına,turk ticaretine ve türklerin gücüne değinmiş. . Bizi biraz kafaya takmış galiba. Neyse. Leonardo'nun hayatından birçok şey bulacağımı ya da tablo hakkında daha fazla bilgi sahibi olacağımı ummuştum ama bu konuda beni tatmin etmedi.

Içinizde bir Yahuda varsa onu Üstad bulmadan ve resmetmeden ortadan yok edin. Zira görürse tüm Milona'da reklam olabilirsiniz.


Leonardo'nun Yahuda'sı ~ Leo PERUTZ
.
Satır Çizgileri;
.
🪶 Ey insan, eğer insan bedeninin yapısı ve işleyişi sana bir mucize gibi geliyorsa, o zaman unutma ki, beden bu yapıda barınan ruhun yanında bir hiçtir. Çünkü ruh, nasıl olursa olsun, Tanrı'nın eseridir. Bu nedenle, bırak onun yarattığı bedende dilediği gibi barınsın, senin öfkenin ve kötülüğünün bir hayatı yok etmesine izin verme. Çünkü hayatın değerini bilmeyen, ona sahip olmayı hak etmez.
.
🪶 Aşk hakkında ne biliyorsunuz ki? Kısa bir zevk, uzun ve acı feryat aşk bu işte.
.
🪶 Gerçekten değerli, hatta eşsiz bulduğum tek bir şey var, o da zaman. Zamanını istediği gibi kullanan kişi mutludur, zengindir.
.
Kitap Yorumu;
.
Tavsiye ve merak da etme mensubu olup denemek istedim. Yazarın kalemi akıcı bir kere sıkılmıyorsunuz bunu net olarak belirtmek lazım. Kitapta "Türk" olarak bizlere üstü kapalı giydirse de başka kesimler tarafından (aslında biraz da korktukları adına) diğer taraftan da bir tüccar kisfesi altında da bizim için adamlar kendi memleketlerinde gayet ılımlı ve sıkıntı göreceğin bir yer değil diye de belirtiyor. Gerçeklik payı olması zaten çok açık ama birazda korku olduğu için bu şekilde ifade etmiş de olabilirler diye de düşündürüyor. Kitabın adına nasıl bir atıf olacak diye çok bekledim aslında Leonardo neredeyse yok gibi gözükse de nasıl bir bağlantı kuracağını merak ettim ki son darbe güzel bir bağlama oldu. Alman bir tüccar hem ticaret için hemde eski bir alacak için Milano ya gelmesiyle başlar bir kıza aşık olur ve hikaye böyle bir karğaşa içinde ilerler daha fazla detaya girmeden herkese keyifli okumalar dilerim.
Kitapla kalın!


Leo Perutz ve benzer kitaplar

Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
Rakamlarla ucretsizkitap.com.tr
0
Toplam Görüntüleme
0
Toplam Okunma
0
Toplam İndirme
0
Toplam Oy
0
Toplam Yorum

Okur Kılavuzu

Hangi kitabı okuyacağınıza karar vermek için künye, tanıtım ve seçme satırlardan oluşan başvuru rehberi.

Okur Kılavuzu'nin tamamı — A'dan Z'ye dizin »