
Frankenstein ya da Modern Prometheus Kitap Tanıtımı
Mary Shelley (1797-1851): Yaşadıkları zamanın en önemli yazar ve filozoflarından olan William Godwin ile Mary Wollstonecraft’ın kızıdır. 1816 yılında eserleri üzerinde büyük etkisi olan, İngiliz şiirinin saygın isimlerinden Percy Bysshe Shelley ile evlendi. 1818’de epey genç bir yaşta kaleme aldığı, ilk bilimkurgu örneklerinden biri sayılan Frankenstein ya da Modern Prometheus ile büyük bir üne kavuştu. Yayımlandığı dönemde gerek konusu, gerekse yazarının kadın olması nedeniyle büyük ilgi gören Frankenstein, yaklaşık iki asırdır dünya edebiyatını ve diğer tüm kültür ürünlerini etkilemeyi sürdürmektedir.
Yiğit Yavuz (1970): Radyo yayıncısı, yazar ve çevirmen. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. 1989’dan beri TRT’de çalışıyor, 2005’ten beri kitap çevirmenliği yapıyor. Jack London, Vladimir Nabokov gibi önemli yazarların çeşitli eserlerini, bilhassa XX. yüzyılın önde gelen romanlarından Solgun Ateş’i dilimize kazandırdı. Çeşitli dergilerde yazılar yazmaktadır. Radyonun Abece’si isimli telif bir kitabı vardır.

Frankenstein ya da Modern Prometheus Kitaptan Alıntılar
1. "Kalabalıktan kaçınmak ve kendimi hararetle yalnızca bir iki kişiye bağlamak benim mizacımda vardı."
2. "İnsan aklı için büyük ve ani değişimden daha acı bir şey yoktur."
3. "" Benim mizacım da kalabalıktan kaçıp, az sayıda insana hararetle bağlanmaktı. ""
4. "Mükemmel bir insan iç huzurunu ve sakinliğini daima muhafaza edebilmeli ve hiçbir tutkunun ya da geçici hevesin sükunetini bozmasına müsaade etmemeli."
5. "Beni terk et ya da acımı paylaş."
6. "İnsanın dünü, asla yarını gibi olmayabilir;
Değişimden başka bir şey ayakta kalamaz!"
7. "¶¶
İnsanlardan köşe bucak kaçıyordum. Sevinç ve mutluluğa dair tüm sesler bana eziyet gibi geliyordu. Tek tesellim yalnızlıktı
¶¶"
8. ""Ruhumda anlayamadığım bir şey var.""
9. "Duygularımız nasıl da değişken, perişanlığın zirvesindeyken yaşama tutunma aşkımız ne kadar gariptir!"
10. "Hayatın sebeplerini incelemek için önce ölümü ele almak gerekirdi."
11. "Hepimiz mutsuzuz..."
12. "Aklıma üşüşen duyguların çeşitliliğiyle baş edemiyordum."
13. "Hissettiğim, hissetmek zorunda olduğum bir acıyı neden anlatayım?"
14. "İyilikseverdim, güzel huyluydum, acılar yüzünden bir ifrite döndüm. Beni mutlu edersen, yine erdemli olurum."
15. "Tamamlanmamış, yarım kalmış yaratıklarız."

Frankenstein ya da Modern Prometheus Kitap İncelemeleri
-Frankenstein- Mary Shelley (Modern Prometheus)
''Tanrı merhamet gösterip insanı kendi görüntüsünde, güzel ve alımlı yapmış; oysa ben senin iğrenç bir şeklinin, hatta bu benzerliğin ötesinde dehşet vericiyim.''
Frankenstein'ı okumadan evvel iblis,ucube veyahut garip bir yaratığın canavarca maceralarını okuyacağımı zannetmiştim. Bu bilinçaltına izlediğim filmlerden tesir etmiş olmalı. Fakat 202 yıl önce yazılan bu eserde aslında ucubenin,iblisin ve kötülüğün ne olduğuna yine göndermeler mevcut. Yalnız bu mesele belirli bir ismi olmayan yaratığın şahsından mütevellit değil. Bu arada Frankenstein onu yaratan doktorun ismi. Nedense bu isim hem yazardan daha meşhur olmuş hem de yaratığın ismi ile karıştırılmış.
Roman mektuplarla başlayıp ilk 100 sayfa kadar ağır ilerliyor diyebiliriz. Daha sonra özellikle ikinci yarısı akıp gidiyor. Kitap yer yer gezi yazısı tarzına yakın kaleme alınmış. Bir Jules Verne seveni olarak o benzer tadı aldım. Yaratığın bir eşi yok. Yaratıcısından bunu diliyor. Anne yok, sözgelimi baba(yaratıcı) onu tek terkmiş. Neredeyse karşılaştığı herkes korkunç tepkiler gösteriyor. Okuyucu empati kurdukça hayıflanıyor. Mary Shelley bu eseri 19 yaşında yazmış ve ilk bilim kurgu eserlerinden sayılabileceği vurgulanmış. Hafif feminizm tozları da hikayeye yerleştirilmiş. Kadın olmazsa ne olabilir? Yazarın anne avukat baba filozof... Affola incelerken biraz spoiler da vermiş olduk. Eser benim hoşuma gitti. Dil açısından değil de konu olarak diyebilirim. Yiğit Yavuz çevirisi de başarılı idi.
Gotik edebiyatından çıkmış bir bilimkurgu ve ahlaki bir eser niteliğindedir.
Adını yaratıcısı olan Victor Frankensteinden alır. Dış görüntüsünden itibaren çirkin ve korkunç bir yaratıktır. Yaratıcı tarafından dahi terk edilmiş, yalnızlığa mahkum edilmiş, toplum dışına itilmiş, çaresiz ve kimsesizdir. Bunun verdiği acı elemler ve öfke ile yaratıcısına karşı savaş açar ve olaylar silsilesi bu şekilde başlar.
Kitap yaratan- yaratıcı arasındaki ilişkiye eleştirel yaklaşmıştır. İhmal ettiklerimizin, bir kenara ittiklerimizin sonradan bizi yiyen birer canavara dönüşen tarafını görüyorsunuz.
Ahlakı bir roman niteliğine de sahiptir , çünkü sahip olduklarımızın, sonuçlarına ve oluşumlarına hazır miyiz sorusunu hatırlatıyor.
Örnek vericek olursak; Atomu parçalayan da insandı, onu insana silah olarak tutan da.
Ayrıca bu yaratma noktasinda Tiran olan prometheus'a ve çöküşüne felaketine benzetme yapması muazzamdır. Bundan ötürü kitap içinde doğa ,gök , göl manzara tasvirleri fazladır. Biraz da romantik çağın ürünü bir eserdir de.
Son olarak ekleyecek olursak: " Hepimizin kendi içimizdeki uçurumu bir başka uçurum ile kapatmaya çalışıyoruz, sonra fark ediyoruz yarattığımız uçurumun içinde uçurum, kendi dibimizi bulacağız derken başkasının zeminine hapis oluyoruz. Victor Frankensteinin de durumu tam olarak budur.
Mary Shelley 'in yaklaşık iki asır önce yazdığı Frankenstein bilimkurgunun ilk eseri olarak kabul ediliyor. Yaratıcısı tarafından terk edilen bir canavarın intikamı konu olarak oldukça özgün. Bu konu Mary Shelley' nin ifadesine göre uyku ile uyanıklık arasında bir yerde gözünde canlanan sahne olarak ortaya çıkmıştır. Daha sonra detaylandırılarak kurgulanmıştır.
Yaratıcı ve Canavar arasında yaşananlar Tanrı ve insan arasındaki ilişkiye benzetilmekte. Benim okurken daha çok hissettiğim 'bir çocuğun kendisini terk eden ebeveynine olan çığlığı' idi. Böyle hissettiğimden olsa gerek bilimkurgudan ziyade edebi bir roman okuduğumu düşündüm.
Kitabın işleyişine baktığımızda şunu da görüyoruz :Önce salt iyi olan, sadece sevilmek ve kabul edilmek istenen bir insanın - canlının- toplum tarafından dışlanmasıyla acımasız bir varlığa dönüşmesi mümkün olabilir mi? Evet olabilir. Leonardo da Vinci ' nin tablosuna modellik yapan adamın farklı zamanlarda hem iyi hem de kötü için seçilmesi, insanın iyi ya da kötü olmasını zaman ve yaşadıklarının belirlediğini göstermişti. Yaratığın dönüşümünü de bu öyküye benzetebiliriz.
19 yaşında Frankenstein gibi bir efsaneyi yaratmak ve bunu iki asır sonraya aktarmak gibi olağanüstü bir şöhrete sahip Mary Shelley 'ye saygılarımla :) :)
İthaki Bilim Kurgu Klasiklerinden okuduğum 9.kitaptı.
Kitabın 1818'de mi yazıldığına şaşırayım, yoksa genç bir kadın yazarın bu kurguyu oluşturabilmesine mi hayran olayım bilemedim..
Muazzam bir başyapıt!
İzlediğimiz Frankenstein filmleriyle alakası olmayan, çok derin bir felsefe barındıran, harika bir gotik eser.
Yazılan ilk Bilim kurgu eseri olarak görülüyor.
Mary Shelley'nin, kitabın ilk baskısında yazar adı olarak eşinin adını kullanması da, edebiyatta kadınların o yıllarda ne kadar kabullenilmediğinin bir göstergesi.
Bir ölüye hayat verilebileceği fikrinin ne kadar öngörülemez olduğunu, kitabın son sayfasına kadar hayretler içerisinde okuyorsunuz.
Yaratılan;hem bir canavar, hem bir mucize.
Bilgiye ve sevgiye aç, ama en nihayetinde yalnızca yıkıma muktedir bir yaratık.
Mary Shelley'nin yaşamının kronolojik listesi verilmiş kitapta. O kadar çok ölüm yaşamış ki, çocuklarının eşinin ölümüne tanık olmasının yazarın psikolojisini net ortaya koyuyor.
Ölmeden önce okunacak 1001 kitaptan birisi olan bu eseri, tüm önyargılarınızı bir kenara bırakıp okumanızı şiddetle tavsiye ederim. Korku kitabı değil, anlam arayışı bir nevi.
Yaratıcıyı sorgulatan bir kitabın, şu Corona günlerine denk gelmesi de ayrıca tevafuk.
Akıcı, sorgulatıcı, muhteşem bir eser.
Okuyun, okutun..
Frankenstein’ı bilmeyen yoktur. Yeri geldimi korku filmlerinde, animasyonlar veya göndermelerde sık sık kafamızda yer edinmiş drakula, kurt adam, koca ayak tarzı bir karakterdir.
Orijinal fikrinin sahibi Mary Shelley’in Frankenstein kitabını okuyup asıl karakterlerin kim ve ilk nasıl ele alındığını merak ettiğim için sonunda kitabı okuma fırsatı buldum.
Kitap oldukça akıcı anlaşılır bir dile sahip. Okurken sayfalarını her seferinde ne olacak diye merakla çevirebileceğiniz bir kitap.
Kitabın konusunun ortaya çıkış fikride oldukça ilginç. Shelley ile arkadaşları kısa bir korku hikayesi yazma yarışına karar verir ve Mary Shelley, karakterini biliminsanı olan Frankenstein’ı ve başına gelen korku dolu bir konuyu yazmaya karar verir.
Kitapta bol bol İngiltere ve Fransa arasında gidip gelen Frankenstein’in betimlediği müthiş güzellikteki doğaya rastlıyoruz. Kitapta doğa her seferinde karakterlerin kendini sıkışık hissettiği yerlerde rahatlatan bir unsur görevi görüyor. Özellikle o kısımları kafasınızda kolaylıkla canlandırabiliyorsunuz.
Açıkçası daha fazla gerilim hissiyatı vereceğini düşünmüştüm kitabın fakat öyle bir etki bende yaratamadı.
Ek olarak kitabı okurken Shelley’in türk bir tüccarı “hain türk” diye tanımlaması ve karaktere kötülük yaptığı bir olay örgüsü vermesi ve daha bunun gibi bir kaç örneğe denk gelmem yazarın türk veya Ortadoğu’yla alakalı düşmanlığa ve önyargıya sahip olduğunu düşünmeme sebep oldu.
Kısacası klasikleşmiş bir kitap olarak okunması gerektiğini düşünüyorum.