Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
İçeriğe atla

Ezbere Yaşayanlar - Vazgeçemediğimiz Alışkanlıklarımızın Kökenleri - Emrah Safa Gürkan | Detaylı Ücretsiz Kitap İncelemesi

Tarih Emrah Safa Gürkan

Yazar
Emrah Safa Gürkan
Yayınevi
Kronik Kitap
ISBN
9786258431131
Sayfa Sayısı
400
Dil
Türkçe
Ülke
Türkiye
Basım Yılı
2022
İlk Yayın Yılı
2022
Tahmini Okuma Süresi
680 dakika
Ezbere Yaşayanlar - Vazgeçemediğimiz Alışkanlıklarımızın Kökenleri — kitap kapağı
Ezbere Yaşayanlar - Vazgeçemediğimiz Alışkanlıklarımızın Kökenleri — kitap kapağı.

Ezbere Yaşayanlar - Vazgeçemediğimiz Alışkanlıklarımızın Kökenleri Kitap Tanıtımı

"Özgünlük” ve “yeni”nin sürekli övüldüğü bir çağda, detaylarda ne kadar ayrışsak da, temelde birbirimize çok benziyoruz. Sadece birbirimize benzemekle kalmıyoruz; bizden önceki nesillerden de o kadar farklı değiliz. Teknolojinin ve modernitenin getirdiği tüm yeni imkânlara rağmen birçok alışkanlığımızdan vazgeçemiyoruz. Benzer durumlarda benzer tepkiler gösteriyor, âdeta ezbere yaşıyoruz. Ve bunu değişmediğimizin pek de farkında olmadan yapıyoruz.

Gözlemlemenin, sorgulamanın, tutarlı fikirler geliştirmenin sancılı sürecine katlanmaktansa reklamvari sloganlarla özgünlüğü yakalayabileceğimizi sanıyoruz. Ve sonunda her tembel öğrenci gibi sınıfta kaldığımızda hocayı suçluyoruz.

İşte Ezbere Yaşayanlar, bir türlü vazgeçemediğimiz alışkanlıklarımızın tarihî arka planıyla birlikte antropolojik, sosyolojik ve psikolojik kökenlerini irdeliyor.

Bizim gibi olmayanlara neden tahammül edemiyor, yabancıdan ve farklıdan neden korkuyoruz? İnsanları niçin konuşma tarzına göre yargılıyor, argo kullananlara ya da aksanlı konuşanlara niçin yukarıdan bakıyoruz? Şu rasyonalite çağında neden hediye alıyoruz ve birbirimize bir şeyler ısmarlıyoruz? Niçin dedikodu yapmaktan vazgeçemiyoruz? Son elli yılda birçok hak edindikleri halde kadınlar neden erkeklerden farklı meslekler tercih etmekte ısrar ediyor? Bunca bilimsel gelişmeye rağmen neden hâlâ fala ve büyüye inanıyoruz?

Yukarıdaki sorulara cevap ararken anekdot denizinde boğulmadan diyardan diyara koşup çağdan çağa savrulacağız. Taş Çağı’ndan modern zamanlara, Kalahari Çölü’nden Trobriand Adaları’na, Güney Sudan’dan Alp Dağları’na, Çin’den Aztek diyarlarına keyifli bir yolculuğa çıkmaya, Evliya Çelebi’den Torquemada’ya, James Cook’tan Şamhat’a, Kraliçe Njinga’dan İmparatoriçe İrene’ye, konuşan şempanzelerden Akıllı At Hans’a, yamyamlardan hadımlara birçok ilginç karakterle tanışmaya hazır mısınız?

Ezbere Yaşayanlar’da iki yüz bin yıllık insanlık mirasının ortaya koyduğu birbirinden değişik toplum ve kültüre yönelerek davranışlarımızı şekillendiren ana etmenleri inceleyecek; kültürle biyoloji, geçmişle gelecek, gelenekle yenilik arasındaki çekişmeyi merkeze alarak, şartların alışkanlıklarımızı ne noktaya kadar değiştirebildiğini tetkik edecek ve doğamıza ne kadar hükmedebildiğimizi göreceğiz.


Ezbere Yaşayanlar - Vazgeçemediğimiz Alışkanlıklarımızın Kökenleri Kitaptan Alıntılar

1. "Bir şeyin adını sık duyuyorsanız belki de kendisine rastlayamayacağınız içindir."


2. "Modern birey kabul edemiyor ama insan özünde dışlayıcı bir varlık. Kendi gibi olmayana tahammülü az."


3. "Çoğu insanın esas derdi “ahlaklı olmak” değil, “ahlaklı gözükmek”."


4. "Türkiye'de adı olan gerçekte yoktur; gerçekte var olan problemler ise hiçbir zaman dile getirilmez!"


5. "Ömer Faruk Oyal’ın Gemide Yer Yok adlı romanında dediği gibi geçmişin geleceği bir bebek gibi kucağında büyütebileceğini sanıyoruz, peki ya mazi âtinin her an kapı önüne koyabileceği bir piçse?"


6. ""Okumak, kimseyi soymadan zengin olmanın güzel bir yolu...''"


7. "Okumanın statü ve prestij kazanmak için değil,
hakikaten kendini geliştirmek için yapılması gerektiğinin;
okudukça daha çok değil,
daha az bileceğimizin ama zaten amacın da bilinemeyenleri azaltmak değil, yorumlama kabiliyetini artırmak olduğunun altını çizmek."


8. "Çoğu insanın esas derdi "ahlaklı olmak" değil, "ahlaklı gözükmek.""


9. "Çoğu insanın esas derdi “ahlaklı olmak” değil, “ahlaklı gözükmek.”"


10. "Çoğu insanın esas derdi “ahlaklı olmak” değil, “ahlaklı gözükmek""


11. "Erkeklerle kadınların apayrı lisanlar konuştuğunun altını çizen Deborah Tannen'ın araştırmaları, cinsiyetlerin konuşurken farklı hedefleri olduğunu gösteriyor. Erkekler birbirleriyle rekabet etmek ve sorun çözmek için sohbet ederken kadınlar duygularını paylaşıp birbirleriyle bağ kurmaya çalışıyorlar. Bu da erkeklerin sosyal ilişkilerinde zıtlaşmaktan ve kendilerini ifade etmekten çekinmemeleri anlamına geliyor; kadınlar ise gün içinde deyim yerindeyse karnından konuşup açık çatışmadan kaçınıyor. Kadınların sürekli erkeklerin kendilerini dinlemediğinden, erkeklerin de kadınların boş konuşup kafa şişirdiğinden şikâyet etmesinin temeli de bu aslında."


12. ""Biri bir işi romantize ediyorsa onu kesin kötü yapıyordur.""


13. ""Okumak, kimseyi soymadan zengin olmanın güzel bir yolu...""


14. ""Birbirinizi dinleyin, başkalarını değil.""


15. ""Düşünmenin külfetinden kaçmak için insanın başvurmayacağı yol yoktur.'""


Emrah Safa Gürkan — portre
Emrah Safa Gürkan — portre. Y. Caner Özyayıkçı · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Ezbere Yaşayanlar - Vazgeçemediğimiz Alışkanlıklarımızın Kökenleri Kitap İncelemeleri

Herkesin kendi başına çok özel olduğunun düşündürüldüğü bir çağda diğer insanlarla benzemediğimizi düşünüyor musunuz ?
Ya hem birbirimize hem de atalarımıza benziyorsak ?
Kitap genel olarak konulara bölünmüş , görsellerle desteklenmiş ayrıca QR desteğinden bile faydalanılmış . Uzak olduğum kavramların bu vesile ile açıklanması çok hoşuma gitti . Ayrıca bu bu QR sizi bir açıklamaya ,şarkıya ya da Google eklentisine götürebiliyor . Konular, insanların hep yaptığı ve şu an da vazgeçemediği konulardır. Örnek vermek gerekirse :
+ Neden dedikodu yaparız ?
+ Neden farklıya tahammül edemeyiz ?
+ Neden büyü ve fala inanırız ?
+ Kendimizi geliştirmek için neyi , nasıl okumalıyız ? vs.
Kitapta tarihin yanı sıra antropoloji , sosyoloji ve psikoloji örnekleri de bulunuyor. Açıklama ile yetinmeyip örneklemesi de kavramanızı kolaylaştırıyor .
Kitapta en sevdiğim bölüm , kitap okumanın statü göstergesi olmayacağından bahsettiği kısımdır . Derinliğinden faydalanamayacğımız kitapları sadece okudum demek için çırpınmamalıyız.
Eski toplumlarla davranışlarımızın bu kadar aynı olması beni şaşırttı . Sadece olağan yeni duruma göre kendimizi güncelliyoruz .
Gerçekten çok beğendiğim bir kitap oldu umarım okuma listenize eklersiniz .





de ayrıca tavsiyemdir :)


Bu tarz kitapları sıklıkla okuyan biri olarak söylemeliyim ki kitabı çok büyük beklentilerle aldım. Kitabın ismi ve alt başlığı kitabı almamdaki ana etken oldu.
Adından da anlaşılacağı gibi Ezbere Yaşayanlar, günlük rutin haline gelmiş, bu nedenle de aslında artık yaparken farkında bile olmadığımız, çoğunlukla hayatımızı derinden etkileyen davranışlar ele alınmış. Ve alt başlıkta da belirtildiği üzere vazgeçemediğimiz alışkanlıklarımızın kökenlerinden bahsediyor yazar. Fakat bunu yaparken oldukça derine inilmiş, yani okuduğum kitap isminin çağrıştırdığından ziyade bir tarih kitabı edasıyla yazılmıştı. Tarih kitapları tahmin edebileceğiniz üzere genellikle her okurun aynı oranda sevip okuduğu bir tür değil. Bilgi ağırlıklı kitaplar beni hayli yorduğu için bu kitap da aynı hissiyatı verdi. Kitaptan beklentim tam olarak günlük rutin haline gelen olumsuz davranışların kökenlerine inip bunlardan kurtulmanın yollarına ulaşmaktı. Ancak üzgünüm ki sadece tarih anlattığı ve bir çözüme ulaşmadığı için beklentimi karşılamadı.
Normalde kitap bırakmak huyum değildir, kitaba devam etmek adına maksimum efor gösterdim fakat yine üzülerek belirtmeliyim ki yarım bırakmış bulunmaktayım.
Bunun dışında kitapta diğer kitaplarda karşılaşmadığım ve fikrimce kitapta bir devrim niteliğinde olan bir özellik mevcut. Dipnot neredeyse hiç yok! Dipnot yerine yazar dipnot eklemesi gereken konularda açıklamaları kendisinin yaptığı ucretsizkitap.com.tr videolarının QR kodlarına yer vermiş sayfa kenarlarında. Bu çok iyi düşünülmüş bir fikirdi. Bu özelliği takdire şayan buldum.


Bir arkadaşımın yolda podcastlerini zorla açmak suretiyle tanıştırdığı ESG, ezber bilgileri sorgulamaya ve yargı dağıtmaya devam ediyor. Kadın ve erkeklerin benzer konulardaki düşünceleri ve farklılıkları, toplumların davranışları, görünmeyene inanma ihtiyacı ve dedikodu gibi hassas konulara çekinmeden cumburlop dalan yazarımız, bunu kendi görüşlerini vererek değil literatür ve saha çalışmalarından aktarımlarla yapıyor.

Yazarın özellikle eleştirdiği hazırcı gruptan olan benim için bu kaynakları sormak haşa mümkün değil Çok güzel noktalar var değinilen, mesela daha çok gezmek, daha çok öğrenmek mi demek sorusunun altında yazar gezilerin eskisine göre daha az içsel tecrübeye dönüştüğünü ve amacın çoğunlukla görmekten ve yaşamaktan ya da anlamaktan çok göstermek veya anlatmak olduğuna dikkat çekiyor. Her zaman gittiğim yerlerden insanların görmeleri için paylaşımlar yaparım, çoğunlukla niyetim insanların çeşitli yerler hakkında benim gözümden fikir edinmesi olsa da bazen burada belirtilen yanlışa benim de düştüğüm oluyor.

Son bölümde okumanın önemine vurgu çeken yazar, köyden kente göçün fiziki olarak gerçekleşip zihni olarak gerçekleşmediğini vurguluyor, bunun yanında kültürel sermayemizin düşüklüğünü ama hiçbir zaman geç diye bir şey olmadığını hatırlatıyor.


ESG hocamızın kitabını spoiler yememek adına hemencecik okuyup bitirdim. Flu TV'deki "Olmaz Öyle Saçma Tarih" konseptinde her ortama deva sohbet havasında güzel bir kitap olmuş. Şu an piyasada muadili az olan türde bir çalışma. QR kod ile referans verdiği anektodları video olarak anlatması ayrı bir güzel olmuş.
Seçilen konu başlıkları aslında entelektüel kesimde tartışıla gelen konular. Emrah hoca otorite olarak tartışmayı argümanlarla genişletip, güzelleştirmiş. Son bölümde nitelikli okuma yapmak isteyenlere ücretsiz danışmanlık da yapılmış. Ki biz bu hizmeti yıllar önce kendisinden almıştık zaten. Akıcı ve zevkli bir okuma oldu.
《》
Kitap üzerine konuşulacak çok şey var fakat detaya girip okuyacak olanların hevesini kırmak istemem. Benim en çok beğendiğim kısım giriş kısmındaki teşekkürdü. Ailenin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anlıyoruz ki; Emrah hocayı takip edenler Zeynep ve Uluç'un ne kadar şanslı çocuklar olduğunu anlayacaktır.

"Bugün olgulara farklı açıdan bakabiliyor, sürüye katılmakta direnebiliyor, esir edici bir şık görünme merakı ile tahammülsüz bir frenzi arasında sıkışmadan ezber bozabiliyorsam bunu, bana ufak yaştan beri toplumun irfanına değil, kendi muhakememe güvenmeyi öğreten anneme borçluyum. Bir konu hakkında fikir sahibi olmak için vahiy beklemek yerine kütüphanenin yolunu tutmayı akıl edebilmemi de babama. Her ikisine de kendi evlatlarıma göstermeyi başardığımdan daha fazla ilgiyle beni büyüttükleri için medyun-ı şükranım."


(Alıntılar)
- Yiyeceği ekmeği evde yapmak için efor sarf etmekte hiç tereddüt etmeyen insanımızın, tüketilecek şey kültür olduğunda kendini sıradanlık denizinin akıntılarına salıverdiğini görüyoruz.
- Topluma bu kadar kolay taviz vermeyin. Başkalarının hakkınızda ne düşündüğünü o kadar da önemsemeyin. Orjinalin ve yeninin övüldüğü bir çağda sürünün peşine takılmayın.

(İnceleme)
* Tarih profesörü Emrah Safa Gürkan; birikimini kullanarak, tarih boyunca süregelen alışkanlıklarımızın, vazgeçemediklerimizin, sosyolojik-psikolojik ve antropolojik kökenlerini inceliyor.
* İki yüz bin yıllık mirastan bahsedilen eserde türlü toplumlara, insanlara, kültüre ve doğaya değiniliyor. Görseller ile desteklenirken konular, QR kodu ile bazı videolara gidebiliyor okuyucular, ki bence mükemmel çalışma olmuş.
* Dili biraz ağır -ki kişinin kendisini vererek okuması için haklı sebep- akıcı bir kitap.
İşin en keyif aldığım yanı ise hozomuzu tanıyanların bileceği üzere, kendisini yansıtan satırların olması. Gerçi o kadar anlatım tarzına alıştık ki, hangi kitabı çıkarsa çıksın, titizlik ile kütüphanemizde yerini alıyor.
* Hep dediğim gibi, tarihçi kimliğinin yanı sıra, entelektüel tarzı sebebiyle de engin denizdir ESG. Giriş kısmında bulunan teşekkür metinlerinden dahi bizi eğlendirdiği için kendisine ben, çalışmayı bizimle buluşturma sebebi ile teşekkür ederim.
Keyifli okumalar dilerim.


Emrah Safa Gürkan ve benzer kitaplar

Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
Rakamlarla ucretsizkitap.com.tr
0
Toplam Görüntüleme
0
Toplam Okunma
0
Toplam İndirme
0
Toplam Oy
0
Toplam Yorum

Okur Kılavuzu

Hangi kitabı okuyacağınıza karar vermek için künye, tanıtım ve seçme satırlardan oluşan başvuru rehberi.

Okur Kılavuzu'nin tamamı — A'dan Z'ye dizin »