Vakıf Kitap Bilgileri
Yazar: Isaac Asimov
Tahmini Okuma Süresi: 8 sa. 37 dk.
Sayfa Sayısı: 304
Basım Tarihi: Aralık 2017
İlk Yayın Tarihi: 1983
Yayınevi: İthaki Yayınları
Orijinal Dil: İngilizce
ISBN: 9786053757375
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Format: Karton kapak
Vakıf Kitap Tanıtımı
Hugo Tüm Zamanların En İyi Serisi Ödülü
1941 yılında genç bir bilim insanı ve yazar olarak Isaac Asimov, Edward Gibbon’ın yazdığı Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi’nden etkilenerek çağının çok ötesinde bir destan yazdı: Galaktik İmparatorluk’un çöküşü ve feodalizmin dönüşü, İkinci Galaktik İmparatorluk dönemindeki güvenli ortamdan geçmişe bakan bir bakış açısıyla anlatıldı. İşte bu süreç sonucunda “Tarih tahmin edilebilir mi?”, “Toplum nasıl yönetilmeli?” ya da “İmparatorluklar neden yükselir ve çöker?” gibi soruları sormaktan çekinmeyen destansı Vakıf Serisi ortaya çıktı.
Galaktik İmparatorluk’un altın çağıydı. Binlerce yıldır gezegenler bu kadim medeniyetçe yönetiliyordu. Ancak bir adam, imparatorluğun çökeceğini öngörme cüretini gösterdi: Psikotarih biliminin öncüsü Hari Seldon. Tahminlerine göre galaktik savaş kaçınılmazdı. Bu durumu olabildiğince ertelemek adına iki Vakıf kurdu; biri imparatorluğun sahip olduğu binlerce yıllık bilgiyi korumakla yükümlüydü, diğerinin ise ne yeri ne de amacı biliniyordu. İmparatorluk çökmeye başlayınca Galaktik Ansiklopedi üzerinde çalışan Birinci Vakıf sakinleri, Seldon’ın onlar için tahminlerinin de ötesinde bir rol biçtiğini anlayacaktı.
İthaki Yayınları, Vakıf Serisi’ni yayımlanma sırasına göre yayımlamaya devam edecek.
(Tanıtım Bülteninden)
Vakıf Kitaptan Alıntılar
1. "“Size herhangi bir nedenle hesap vermek durumunda olduğumu sanmıyorum.”"
2. "Aniden hatırlandıkları zaman anılar insanın içini sızlatır."
3. "Anılar aniden hatırlandıkları zaman insanın içini sızlatır."
4. "“ İmparatorluk ortadan kalkacak, tüm iyi yönlerini de beraberinde götürecek. Bunca zamandır oluşmuş bütün bilgi birikimi çürüyecek, kabul ettirdiği düzen ise silinip gidecek. Yıldızlararası savaşların ardı arkası kesilmeyecek, yıldızlararası ticaret ise son bulacak, nüfus azalacak, gezegenler ana galaksiyle irtibatı kaybedecekler… Ve bu böyle devam edecek.”"
5. "Eğer karanlıkta kalanlar ışığı reddediyorsa, bu onların ışığa ihtiyaç duyduğunun en büyük göstergesi değil midir?"
6. "Ya bir otoriteye, ya da geçmişe bel bağlıyorsunuz siz… oysa çözümü kendinizde aramanız gerekir."
7. "“Tarihte eşine sık rastlanan bir olguydu Korell: Yöneticisinin adından başka her bakımdan mutlak hükümdar olduğu bir sözde cumhuriyet. Bundan ötürü de, yasal krallıklarda görülen iki yatıştırıcı etkenin, ‘hükümdarlık şerefi’ ve ‘saray adabı’nın bile dizginleyemediği o bildik despotluk egemendi burada.”"
8. ""Hardin bir keresinde demişti ki: 'Başarıya giden yolda planlama tek başına yeterli değildir. İnsan koşullara göre tavır almayı da bilmeli.' İşte ben de aynen öyle yapacağım.""
9. "Bir kez emir verecek konuma ulaştın mı, böyle yapmak sanki doğuştan hakkınmış gibi emir yağdır onlara, onlar da alışkanlık gereği bu emirleri yerine getireceklerdir."
10. "“Şiddet, beceriksizlerin başvurduğu son çaredir. Şurası da bir gerçek ki, önlerine hoşgeldin halısı serip en iyi mobilyaları onlara sunmaya niyetim yok.”"
11. "Eğer karanlıkta kalanlar ışığı reddediyorsa, bu onların ışığa ihtiyaç duyduğunun en büyük göstergesi değil midir?"
12. "“Eğer karanlıkta kalanlar ışığı reddediyorsa bu onların ışığa ihtiyaç duyduğunun en büyük göstergesi değil midir?”"
13. "Gül, çamurun içinde de yeşerebilir."
14. ""Şiddet, beceriksizlerin başvurduğu son çaredir...""
15. "'Zayıf ve korumasız olana nasıl davranırsan, sana da öyle davranılacak.'"
Vakıf Kitap İncelemeleri
.....
"Şimdi... Vakıf İkinci İmparatorluğa giden yolun sadece başlangıcıdır.
.....
"Ah, aklıma gelmişken... aslında şimdiki basit, karmaşık olmayan acil bir durum. İleride
karşılaşacaklarınızdan çok daha basit. Bu durumun ana hatlarını çizmek gerekiyorsa: Gezegeninizin
Galaksinin hâlâ uygar olan merkezleriyle ilişkisi kesildi. Ve şimdi daha güçlü olan komşularınız sizi
tehdit ediyor. Etrafınızı geniş ve gitgide büyüyen barbar ülkelerin sardığı bilim adamlarından oluşan
küçük bir dünyasınız. Giderek genişleyen bir ilkel enerji okyanusunda atom gücü olan bir ada
gibisiniz. Fakat buna karşın yine de aciz durumdasınız. Çünkü gerekli madenleriniz yok."
"Onun için güç durumdasınız. Ve harekete geçmeye de zorlanıyorsunuz. Bu hareket, yani sorunun
çözüm yolu tabii ki çok belli."
Hari Seldon'un görüntüsü elini havaya uzattı ve parmaklarının arasında tekrar kitap belirdi. Yaşlı
adam kitabı açarak,
"Geleceğiniz çok karmaşık ve dönemeçli bir yol izleyebilir," dedi.
"Fakat ne olursa olsun torunlarınıza daima bu yolun önceden çizilmiş olduğunu ve sonunda da yeni, daha büyük bir İmparatorluğun beklediğini öğretin!"
Tamam bu dünyadan çıkamamak üzere girişte Asimov Yemini filan ettirdiler.
Saç baş yolmalık bir kitap. Öyle muhteşem ki. Okurken gözlerim bir ara kör oldu böyle pür dikkat okumaktan aralıksız nefes almadan...Neee, ne demek tavsiye.. Okumayan kulüpten atılıyor net ! Bu daha başlangıç.. Ama ne efsanevi bir giriş... Macera yeni başlıyor...Devam edeceğim seriye hadi bakalım...
“Eğer karanlıkta kalanlar ışığı reddediyorsa, bu onların ışığa ihtiyaç duyduğunun en büyük göstergesi değil midir?”
.
“İnanç ve duygulara dayanan herhangi bir dogma başkaları üzerinde kullanılırken bile tehlike doğuracak bir silahtır, çünkü bu silahın sahibine yönelmeyeceği asla garanti edilemez.”
.
Isaac Asimov bana göre gelmiş geçmiş en iyi bilim kurgu yazarı. Roma İmparatorluğu’nun gerileyiş ve çöküş tarihinden etkilenerek yazdığı Vakıf Serisi müthiş bir beyin jimnastiği yaptırmasının yanısıra tarihi bakış açımızı geliştirip imparatorluklar nasıl yönetilir ve çöker sorularına da cevap arıyor.
Psikotarih biliminin öncüsü Hari Seldon’ın yüzyıllara yayılan öngörüleri ile galaktik savaş kaçınılmazdı. Bunu erteleyebilmek için iki Vakıf kuruldu. Bu vakıflardan biri imparatorluğun sahip olduğu binlerce yıllık bilgiyi korumak için bilim insanlarından oluşan bir grubun galaksinin uzak bir köşesine gönderilmesi ve Galaktik Ansiklopedi’yi hazırlamakla yükümlü tutulmasıyla oluşturuldu. İkinci Vakıf’ın ise ne yeri ne de amacı tam olarak biliniyordu.
.
Bilim kurgu ve politikanın iç içe geçtiği bu seriyi mutlaka okuyun.
Okuma sırasını da şuraya bırakıyorum;
1- Vakıf
2- Vakıf ve İmparatorluk
3- İkinci Vakıf
4- Vakıf’ın Sınırı
5- Vakıf ve Dünya
6- Vakıf Kurulurken
7- Vakıf İleri
Beklentimin yüksek olmasının sebebinin enerjisini okuduktan sonra anladım.
O kadar harika bir dünya yaratmış kii.. Ne desem az kalacakmış gibi.
Asimov gerçekten kalbimi #sonsuzluğunsonu kitabıyla almıştı ama bu seriyle artık kalbimi resmen ona teslim ettim diyebilirim.
Öncelikle şunu söyleyebilirim ki #benrobot ve #sonsuzluğunsonu kitaplarında ki gibi tek karakter üzerinden anlatılmıyor. Başlangıçta beklentim o yöndeydi ama her bölümde farklı karakterlerle tanıştırması işinin en heyecan verici kısmı oldu diyebilirim.
Kısaca konusundan çok içine girmeden anlatmaya çalışacağım umarım başarılı olabilirim..
Galaktik İmparatorluğun çöküşünü psikotarihsel kuramı ile önceden toplumsal ve ekonomik grafiğini belirleyen Hari Seldon, uygarlığın ivmelenerek devam eden çöküşünü ve yıkıntılarından yeni bir İmparatorluk'un yeniden doğabilmesi için otuz bin yıllık bir zamanın geçmesi gerekeceğini gördü.
Hari Seldon'ın planladığı gibi mi gerçekleşecekti? Yoksa yaptığı onca yıllık çalışmalarının gösterdiği matematik yanıltacak mıydı?
*
Okurken yok artık, bu kadar da olmaz dediğim ne varsa oldu.. Bende akışına bırakıp matematiğin önünde saygıyla eğildim. Bu dediğim sizi yanıltmasın ama. Çünkü matematik matematikte olsa olasıklar %1 bile olsa yanılma payını unutmamak gerek.
*
Bilim-kurgu severlerin kesinlikle seveceği bir eser. Tabi hala okumadılarsa
Şimdiden sizi oldukça keyifli bir yolculuk bekliyor, herkes kapsülleree..
Kitapla kalın..
Önerilen okuma sırasının ilk kitabı olan Vakıf, çökmekte olan Galaktik İmparatorluk için artık her şeyin yavaş yavaş bitmekte olduğunu gören psikotarih bilimini geliştiren ve onu zirveye taşıyan kişi olan Hari Seldon'ın kurmuş olduğu bir kurumdur.
Bu kurumun amacı bu önlenemez çöküşün sonucu olarak binlerce yıl yavaş yavaş gelişmiş olan medeniyet ve teknolojinin yok edilmesini engelleyip insanlığın içine düşeceği 30 bin yıllık kaos çağını en aza indirmek.
Hari Seldon öylesine zeki bir bilim insanıdır ki bu bin yıllar içinde ne olacağını görerek (burada özellikle Roma İmparatorluğu gibi aşırı büyümüş bütün imparatorlukları odağa koyarak) kendisinden sonraki nesillere miras bıraktığı bilgiler ve tahminler kusursuz bir biçimde işlemiş 1.kitap itibarı ile Vakıf 200 yıllık kuruluşunu tamamlamıştır.
Bunun için önce bilimin içine gizlenmiş bir din daha sonra ise ticareti odağa yerleştirmiş ve tahminleri her seferinde tutmuştur.
Doğru düzgün bir maden bile bulunmayan Trantor gezegeninden bilimin ışığında galaksinin uzak köşesinde yeni bir imparatorluğun tohumları atılmaktadır.
Politik bilimkurgu diyebileceğimiz eser özellikle akıl savaşlarını işlemesi, odağa insanın karakterinin aradan binlerce yıl bile geçmesine rağmen neredeyse aynı kalması koyması ve gelecek kitaplarla ilgili merak unsurunu ustaca işlemesi itibari ile kitaplığınızda bulunması gereken özel serilerden biridir.
Tavsiye edilen okuma sırası:
1. Vakıf
2.Vakıf ve İmparatorluk
3.ikinci Vakıf
4. Vakıf'ın Sınırı
5.Vakıf ve Dünya
6.Vakıf Kurulurken
7.Vakıf İleri
Okuduğunuz için teşekkürler.
İncelemeyi çok uzun yazmayacağım ancak konunun başında belirtmek isterim ki bu kitabı ya da seriyi okuyanların görüşlerini (sürprizbozan olmadan) merak ediyorum.
2025 yılına uzun soluklu bir evren ile giriş yapmak istemiştim. Bir bilim kurgu hayranı ve Asimov'dan daha önce kitaplar okumuş biri olarak beklentimi belli bir noktaya koymuştum. Asimov'nun kitapları için genelde şu tanımı yapmıştım:
Tam bir bilim, tam bir kurgu.
Gelgelelim Vakıf kitabına... Bu kitapta kesinlikle beğendiğim, favorilerim arasına giren bir kitap oldu ancak kitabı genelde gece geç saatlerde okuduğum için mi yoksa hızla değişen karakterler ve olaylar sebebiyle mi bilmiyorum tam olarak evreni ve karakterleri benimseyemedim. Devam kitaplarındaki kronolojiyi biliyorum ve tekrardan diğer karakterlerle karşılaşılacağının farkındayım ancak bu durum en azından ilk kitap nezdinde kitabın içine girmemi zorlaştırdı. Ertesi gün kaldığım yerden devam ettiğim vakit konuyu ve karakterleri hatırlamakta zorlandım. Belki de antrenmansız olduğum için ya da yukarıda saydığım sebeplerdendir bilemiyorum. Kitapta şok geçirdiğim, heyecanla sayfaları çevirdiğim noktalar oldu tabii ki ancak ana hatlar dışında hikayeye dair aklımda çok bir şey kalmadı. Her şeye rağmen kaliteli bir bilim kurguydu. Elbet devam edeceğim.
(Benim bunları yaşamamın belki de bir diğer önemli sebebi Frank Herbert'tır. Hikaye anlatıcılığı konusunda sanırım daha iyisini okuyamayacağım.)