Piraye Kitap Bilgileri
Yazar: Canan Tan
Tahmini Okuma Süresi: 12 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı: 431
Basım Tarihi: Şubat 2013
İlk Yayın Tarihi: Ekim 2003
Yayınevi: Altın Kitaplar
Orijinal Dil: Türkçe
ISBN: 9789752103924
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Format: Karton kapak
Piraye Kitap Tanıtımı
Okudukça, dizelerin anısına dalıp kendimden geçtikçe, tehlikeli bir biçimde özdeşleşiyordum Piraye'yle.
Tiyatro sahnemde, bundan sonraki rolüm belliydi artık. Nâzım Hikmet'in Piraye'si rolünü oynamak...
Peki bana eşlik edecek oyuncu kim olacaktı?
Bunu düşünmek bile anlamsızdı; karşımda Sazım vardı ya...
Şiir Yüzlü Piraye... kendi yazdığı senaryolarda yaşıyor.
... Kim olursa olsun; evleneceğim insan, benim varlığımı yok sayarak bir başkasıyla beraberlik yaşayacak ve ben buna seryirci kalacağım ha...
Yazgıymış! İnanmıyorum yazgıya falan... Onu yaratan da, şekillendiren de bizleriz. Benim yazgım kendi çizeceğim yoldur! O yolda beraber yürümeyi kabullendiğim insanı da kimseyle paylaşamam ben...
Yazgıya bile kafa tutacak kadar yürekli... Özgürlüğe âşık!
Ancak, başkaları tarafından yerinden oynatılan kilometre taşlarının, gene başkalarınca gelişigüzel dizilmesiyle önüne serilen yolda yürümeye mecbur bırakılınca... İşler değişiyor.
... Hiç hayıflanma, o şiirsellikten uzak düştün diye. Gözlerini aç ve o günlerde göremediğin gerçeği gör artık...
Nâzım da o sevda yüklü dizelerini eliyle bir kenara itip, daha sıcak bulduğu kollara koşmamış mıydı?
Haşim'in yaptığı, onunkinden çok mu farklı?
... Kendince tanrılaştırdığın, tapınmaktan gurur duyduğun putların, gerçekte basit birer taş parçası olduğunu ne zaman kavrayacaksın?
Ama. gönlün gerilerde bir noktaya takılı kaldıysa eğer, sevinebileceğin bir gerçeklik duruyor orada.
İşte şimdi, Nâzım'm kızıl saçlı Piraye 'siyle tam olarak özdeşleştin.
Kutlu olsun.
Fırtına gibi bir yaşam öyküsünün başoyuncusu oluveriyor Piraye...
Piraye Kitaptan Alıntılar
1. ""Bana şiir yazmalı o insan! Tüm duygularını dizelerle anlatmalı.."
"Deli kız," diye güldü annem."
2. "“Seni tanıyamıyorum artık derken ne kadar da haklıydın. Ben de seni sevdikten sonra kendime hiç rastlamadım.”"
3. "Benim yazgım, kendi çizeceğim yoldur ! O yolda beraber yürümeyi kabullendiğim insanı da kimseyle paylaşamam ben. Ne öncesini, ne sonrasını..."
4. "..başını da dik tut kızım.!"
5. "Aşkın bu denli sıradan bir kavram olmadığına inanıyorum ben."
6. ""Kilometrelerce ötede olsam bile yanında bil beni..""
7. "Sonuç kötü de olsa;
"iyi ki denedim,içimde kalmadı." diyebilmek, kendime karşı suçlu durumuna düşmemden daha iyi değil mi?"
8. "Nazım da yere ğöğe sığdıramadığı Piraye’sini defalarca aldatmamış mıydı, Haşim’in yaptığı onunkinden çok mu farklıydı?
Şimdi Nazım’ın kızıl saçlı Piraye’siyle özdeşleştin, kutlu olsun PİRAYE…"
9. "Ten oyalanır kalp kanar"
10. "Gönül ağzına kadar dolu.."
11. "Benim yazgım kendi çizeceğim yoldur."
12. "Piraye'yi yıllarca Nazım'a bekletip Vera' ya yâr eden dünya değil misin sen ?""
13. ""Kim bilir belki bu kadar sevmezdik birbirimizi uzaktan seyredemeseydik ruhunu birbirimizin..""
14. "Tükendim artık!
Ölmeyi yaşamaktan çok istiyorum inan ki.."
15. "“Seni tanıyamıyorum artık derken ne kadar da haklıydın. Ben de seni sevdikten sonra kendime hiç rastlamadım.”"
Piraye Kitap İncelemeleri
İstanbullu eğitimli, kültürlü bir ailenin kızı
özgürlüğüne çok düşkün birisi Piraye. Diş hekimliği okuyor üniversitede Haşim adında birisi ile tanışıyor ve Haşim de bir ağa oğlu, aşık olup seviyorlar birbirlerini Haşim Diyarbakırlı ve evlenip diyarbakıra gelin gidiyor oranın örf ve adetine uyum sağlaması bu onun için biraz zor ailesini, mesleğini, hatta özgürlüğünü bırakıp gidiyor. Evleniyorlar ve zorlu bir evlilik hayatı oluyor güvendiği sevdiği adam birden değişiyor. Kitabı okurken biraz sinirlendim Piraye'nin bir kız çocuğu oluyor sonra bir daha çocuğu olmuyor dediler Diyarbakırda ismi çıktı tabi Haşim'in ailesini hemen Piraye'nin üzerine kuma getiriyorlar bir erkek çocuk olması için Haşim bunu istemiyor ilk başta ama sonra oda kabul ediyor kız, erkek ayrımı bence olmamalı soyuları devam edecek diye böyle bir şey yapılmamalı. Haşim tekrar evlendi yine bir kız çocuğu oldu herkes üzgün tabi böyle bir şey yaptıklarına sonra Piraye'nin erkek çocuğu oluyor Haşim yaptığı hatayı geç olsa da anladı ve kitabın sonunda Haşim ölüyor. Sonunu böyle beklemiyordum Haşim ile mutlu bir hayatı olacağına ve Piraye'nin mutlu olacağını bekliyordum.
Beni çok etkiledi çok akıcı şekilde okudum. Kitabın başlığı dikkatimi çekti acaba nasıl bir kitap diye düşündüm iyikide okudum. Tabi bazı yerde sinirlendim bir kadının hayatı saçma sapan kurallar yüzünden mahvedilmemeli çok beğendim kitabı sevdiği için hayatını değiştiren bir Piraye ama hak etmediği şeyler yaşadı baya üzüldüm okurken. Hiç unutmayacağım bu kitabı. Bence okumaya değer bir kitap...
Diyarbakır. .. bir kitapla başladı sana gizli hayranlığım doğu ve batıyı çok güzel bir şekilde anlatan, insana kendi iç dünyasında duygu fırtınaları yaşatan, sürpriz bi sonla biten muhteşem bir kitap..."piraye"...
Seni alıp surlarda gezdiren , ardından sülüklü hana götüren, sana Mezopotamya ya karşı gizli hayranlık uyandıran tarihi dokusuyla seni büyüleyen kitap ... Ve bugün burdayım içimde tarifsiz bir hayranlıkla ve buruklukla sana bakıp seni seyrediyorum .İçimdeki "aşk"la...
Şairin dediği gibi ;Sen benim illegal yanımsın.
Bazen yasak bir dil.. Bazen kaçak bir çay.. daha nasıl anlatılırsın bilmiyorum. .. Doğu'ya karşı olan bu ilgime yıllarca insanlar anlam veremezdi ve bana sorduklarında ise hep ; sıla'nın Sana değer de geçer,
Beni deler de geçer,
Seyreden; güler de geçer.. dizeleri aklıma gelirdi..."tam da bugün"
Manevi yönden müthiş bir derinliğe sahipsin peygamber makam ve kabirleri, sahabe türbe ve kabirleri ve sayısız camilerinle hz Süleyman cami,behram cami vs... insana mana aleminde iç huzuru yaşatıp feyz almasını sağlayan Gecede Sırrı Kademler Makamına saklanan peygamber kokulu bir memleketsin ...
Kısacası özlemler biriktirdim sana dair yani "yüreğim seni çok sevdi ".Bir daha gelebilirmiyim bilmem ama Sana elveda demiyorum bilakis görüşmek üzere .Biryerde okumuştum kişi sevdiğini Allaha emanet ederse onu görmeden ölmezmiş .. Allaha emanet ol güzel şehir inşallah birgün maneviyatindan tekrardan feyz almak ve onu yaşamak dileği ile..
Açıkcası kitabı tavsiye üzerine okumaya karar verdim . İlk başlarda biraz sıkıldım ama sona doğru gerçekten ilgi çekici hal aldı. Piraye'nin ilk başlarda Haşim'in zenginliğinden , yakışıklılığından etkilendiğini düşünüyorum.Daha birbirini iyi tanımadan nasıl olur da evlenme teklifini hemen kabul eder anlam veremedim . Haşim'in lafına güvenip daha sonra İstanbul'da yaşayacaklarına inanıyordu zavallı. Diyarbakır'ın kendine has örf ve adetlerine ne Haşim'in ne de Piraye'nin gücü yetti. Piraye o küçücük oda da yaşayabileceğine , Diyarbakır'da klinik açarak işini yapabileceğine kendini zorla inandırdı. Haşim ne derse en başta karşı çıksa da en sonunda kabul etti. Açıkcası bu bana inandırıcı gelmiyor çünkü kitabın başlarında gayet özgür davranmayı seven , dik başlı karakterimiz kitabın sonlarına doğru sürekli kararlarından ödün vermeye başlıyor. Kendimi sürekli Piraye yerine koyarken buldum ve Haşim'den nefret ettim . Haşim Piraye'yi sevmedi seven insan sevdiğinin üstüne boğazına bıçak dayasalar da gül koklamaz . En sonunda Piraye de gördü olanları da en baştan yapması gerekeni yaptı. Açıkcası Haşim'e üzülmedim. Kitap biraz ergenlik döneminde okunan kitaplar gibi ama yine de zevk aldım.Edebi yönden zayıf bir kitap, dizi izliyormuş hissi veriyor.
Doğu-Batı karşılaştırması ve bu iki kültürden bir sentez yaratma çabası Tanzimat Dönemi'nden bu yana edebiyatımızın vazgeçemediği bir konu olarak güncelliğini koruyor. Piraye de bu tanımlamaya uygun aslında... İstanbul'dan Diyarbakır'a kadar uzanan bir aşk hikayemiz var kitabın ana kahramanı Piraye özelinde... Batılı ve güçlü bir kadın temsiliydi Piraye, hiçbir lafın altında kalmaz ve kendini ezdirmezdi. Ancak aşkın kapıyı aniden tıklatmasıyla gönlüne bir çiy tanesi gibi Haşim düştü. Haşim, bildiğiniz Anadolu kültüründen yetişmiş ve bağnaz düşüncelere sahip bir delikanlı! Piraye aşkı için çok seçimler, çok fedakarlıklar yaptı. Aşkı için güçlü kalmaya çalıştı. Ancak Haşim'de bunların karşılığı hiç olmadı. Doğu töresine karşı gelebilse, kararlığını ortaya koyabilse Haşim, belki bu senaryo yaşanabilirdi. Ancak kadını bir makine, eşya, beden olarak gören bir sistemde bu çok zor tabii... Hala bu sistemi savunan insanlarla günümüzde aynı havayı soluyoruz. Bu gerçekten canımı fazlasıyla acıtıyor. Yalın ve sürükleyici bir yazı diline sahip bu kitap, Piraye'nin aşkı ve yaşadıklarıyla yüreklerinizi burkacak. İçinde bulunduğumuz dünyada, kadınlar çok değerli ve önemli bizim için.. Ancak onlar sadece bedenen değil; duyguları, düşünceleri, hayalleri, yapacakları ve güçlü adımlarıyla da var. Onlar da özgür olmak, hayatlarını yaşamak istiyor. Gece 3'te bir sokakta rahatça yürüyebilmek istiyor, mini etek giymek istiyor rahatça en basitinden... Onların hak ve özgürlükleri her şeyden önemli. Ancak bu bilinçle algılarımızı açarsak bizden bir şeyler olabilir. Kadınlarımıza duyduğum saygı gerçekten çok büyük...
Piraye..
Çok doğal çok hayatın içinden bir kurgunun kapağını kapattım az önce.
Çok kızdım, üzüldüm yeri geldi içimi titretti okuduğum cümleler.
Sanki Piraye benmişim gibi.
Empatik olmanın zorluğu mu yoksa hepimizin Piraye olabilme potansiyeli taşıması mı bunun sebebi karar veremedim açıkçası.
Piraye'ye sorsalar Piraye'de bilemezdi işlerin bu raddeye gelebileceğini en başlarda.
Eğitim seviyesinin, doğup büyüdüğün yerin, içinde yetiştiğin kültürün bile aşamayacağı bir şeyle yüzleştim.
Yıkılması çok zor olan bir şeyle. Adı töre.
Ben okumam töreli şeyleri normalde, bayık ve gerçek dışı gelir, kadınlara kızarım, adamlara kızarım, isyan etmemelerine.
Sonra isyankar Piraye'nin bile aşamadıklarını gördüm. Birçok hamlesinde ben de böyle yapardım dedim ne yalan söyleyeyim, ama değişmedi işte. Çünkü bazı şeylerin değişmesi çok zaman alır.
Piraye güçlü kadın vesselam. Her şeye rağmen.
Ah Haşim, hep kadınlar diyoruz ama bu törenin erkekleri ne hale soktuğunun da en iyi örneklerindensin sen.
Senle ilgili konuşmak istemiyorum, çok üzgünüm.
..
Akıcı, yormayan güzel bir üslupla yazmış Canan Hanım bu romanı. İyi ki de yazmış.
Romanda geçen her mekanın, şehrin anlatımı betimlemesi o kadar güzeldi ki kapağı kapatana kadar ben de oralarda gezdim durdum.
Kalemine sağlık diler, okuyacaklara keyifli okumalar dilerim.
Selametle.