Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
İçeriğe atla

Hasan Cemal Alıntıları & En Çok Okunan Sözleri

Hasan Cemal

Yazar
Hasan Cemal
Hasan Cemal — portre
Hasan Cemal — portre. Armineaghayan · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Hasan Cemal En Beğenilen Sözleri

1. "Umutsuz yaşanmıyor!"

- Kürtler

2. "Kimse kimsenin kimliğini artık inkâr etmesin!"

- Kürtler

3. "“Bana, kimliğime dokunma, bırak beni ben olayım!”"

- Kürtler

4. "Konuşanı çok ama düşüneni az bir Türkiye’de yaşıyoruz."

- Kürtler

5. "Renkler de yasaklanabilir mi?.."

- Kürtler

6. ""insan umutlarıyla ölür.""

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

7. "“Bakın, aç insan inancını yer!”"

- Kürtler

8. "Acıyla yoğrulmuş, trajediye doymayan topraklar."

- Kürtler

9. "Acılar insanları derinleştirir!
Toplumları da öyle. Olgunlaştırır."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

10. "İnsanlar anadillerini seçemiyorlar. Bir dille doğuyorsunuz. Ben de Kürtçe’yle doğdum ve Kürtçe’yle büyüdüm."

- Kürtler

11. "Zamanın derinliklerinden kopup gelen anılar zaten insanın yakasını hiç bırakmıyor."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

12. "Kürt başka terör başka!"

- Kürtler

13. "Tarihten ders almak hiç de kolay değil. Özellikle bizim ülkemizde herkes yaşayarak öğrenmenin peşinde."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

14. "Belleğin ürkütücü olan yanı, unutulmuşluğa terk edilenleri hatırlatmasıdır."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

15. "Biliyor musun?
Seninle konuşmak , gülmek , koşmak , yürümek , savaşmak isterim.
Seninle savaşmayı öğrendim."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

16. "Kürt sorununa kitabına bakanlar, resmi ezber ve klişelerin çerçevesini çizilen raporlardan öğrenenler, acaba 12 Eylül askeri yönetiminin Diyarbakır cezaevinde yaşanan insanlık suçlarıyla, bu utançla yüzleşmeden gerçek bir barışın kapımızı çalışmayacağını hiç düşündüler mi?"

- Barışa Emanet Olun Kürt Sorununa Yeni Bakış

17. "Yollar gider Zagros'a
Cudi'ye
Dağlar bize hediye..."

- Barışa Emanet Olun Kürt Sorununa Yeni Bakış

18. "Devletin zulmünü kaldırmak ve yoksulluğu yenmek lazım."

- Kürtler

19. "Montesquieu’nun sözü ne güzeldir:
“Önce insanım, sonra Fransız!”"

- Kürtler

20. "Yasaları değiştirmek kolay, kafaları değiştirmek zor!"

- Kürtler

21. "kürtçe rüya görüyorduk. hayallerimiz kürtçeydi. evimizde, aramızda kürtçe konuşuyorduk ama kürtçe inkar ediliyordu."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

22. "Annen, bacın elimizde; her şeyi yaparız!"

- Kürtler

23. "O yetkiyi nereden aldın diye sorulamaz mı?
Ne yazık ki yazamıyoruz..."

- Tank Sesiyle Uyanmak

24. "Gerçi insan acısında susar ama
Bir tanrı bana söyleme gücü verdi

Goethe, Marienbad Ağıdı"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

25. "Coğrafyamız işte böyle!
Zemin kaygan, dengeler bıçak sırtında, oyuncular kaypak. Kimsenin kimseye güveni yok."

- Kürtler

26. "Konuşanı çok ama düşüneni az bir Türkiye’de yaşıyoruz."

- Kürtler

27. "“Toplumun temel yönelişi bireyselleşmeden bireycileşmek olunca kendine her iyiliği isteyen, ama hiçbir olumsuzluğun sorumluluğunu üstlenmeyen ”bireyler” çoğalıyor. Bir iç hesaplaşma geleneği de oluşamıyor.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

28. "Millet Meclisi’nin duvarında ‘Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” diye yazar. Oysa, bizde egemenlik hep devletin olmuştur. Egemenliğin milletin eline geçmesinin zamanı çoktan gelmedi mi?"

- Kürtler

29. "“Bana, kimliğime dokunma, bırak beni ben olayım!”"

- Kürtler

30. "Tarihten ders çıkarmak, ders almak vardır;
bir şeyi ille de yaşayarak öğrenmek herhalde gerekmiyor."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

31. "İnsanların anadili farklı diye devletin onlara farklı davranmasını kabul edemeyiz."

- Kürtler

32. "Kürtçe rüya görüyorduk
Hayallerimiz Kürtceydi
Evimizde , aramızda Kürtçe konuşuyorduk
Ama Kürtçe inkâr ediliyordu."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

33. "Hayatta bayılırız yanılmazlığı oynamaya.
Nedense hep haklıyızdır.
Oysa ahmaklıktır bu."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

34. ""Türk halkı demokrasiyi, bir siyasal partiye üye veya taraftar olmak, seçim zamanı gelince sandık başına gidip o parti için oy kullanmak biçiminde öğrenmiştir. Demokrasinin yerleşmesi için hem yargısal, hem sosyal adaletin sürekli olarak yerleşmesi, insan hak ve özgürlüklerinin güvence altında bulunması gerektiğini bilmemektedir."
Ord. Prof. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu"

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

35. "“Yanıldım diyebilmek kolay değil. Kimileri yanıldım diyemedi hiç. Kimileri yanıldığını kabul etmedi hiç. Kimileri “yanıldım..” ama demekle yetindi.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

36. "Silvan'da faili meçhuller başlamıştı hizbullah dönemi.
Din adı altında örgütlendiler . Bizim sokakta beş, altı erkek çocuk faaildi . Silvan'da yayıldılar iyice .
Kızlar pantolon değil etek giysin!
Kızlar başını kapatsın, sürekli tehditler.
Hiç unutmam hâlâ dehşetle hatırlarim birgün öğle vakti feryat sesleri geldi
Semra arkadaş üç kişi tarafından balyozla başı ezilerek öldürülmüştü..
Örtünmeyi reddetmişti çünkü
Hissettiğimiz öfkeyi, nefreti bugün bile içimde hissederim."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

37. "Ölmek güç bir iş değil, asıl güç olan bir yaşam kurmaktır."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

38. "Altı yaşında okula başlarken hiç türkçe bilmiyordum okulda kendimizi yabancı hissetmeye başlamıştık . Türkçe bize yabancı dil gibi geliyordu . Türkçe bilmediğimiz için de öğretmenler tarafından aşağılanıyorduk."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

39. ""Delila bu dağlarda yaşayarak, bu dağlarda hissederek söylediği için bu kadar güzel söyleyebiliyor.""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

40. ""Bir avuç ekmeğe muhtaç” derken, Ali Dayı’nın yüzündeki çizgiler daha bir derinleşiyor ve her birine daha büyük acılar oturuyor. Çukurdan bakan mavi gözlerine kederin en katmerlisi çöküyor. “Daha bu dünyada rezil olmuşum ben!..” diyen Ali Dayı’nın bu sözleri bir insanlık çığlığı gibi yankılanıyor içimde..."

- Kürtler

41. "Birînа Kurdîtiyа min kûre kûre kûre kûre kûr"

- Kürtler

42. "Ey Ağrının İsyan Kızı....Ey Özgürlüğün Yıldızı.."

- Kürtler

43. "Hayalsiz, hülyasız bir hayatın tadı mı olurdu?"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

44. "Hakkari'den Ayşe...
O, bahara hasret, oğluna hasret.
Baharın dağa gidip pancar toplayacak, pancarı satacak,
Biriktirdiği parayla
oğlunu zindanda ziyaret edecek."

- Barışa Emanet Olun Kürt Sorununa Yeni Bakış

45. ""Yanlış olan ve suç sayılması gereken tek şey vardır: çeşitlilik içerisindeki dünyayı öğretilerin ve sistemlerin kıskacı arasına sokmaya çalışmak..."

- Kürtler

46. "Bazen içim daralıyor."

- Kürtler

47. "Dişlerimin çoğu sallanıyordu.

Neden mi?

Çünkü hep kalas dayağı vardı ceza olarak. Aç ağzını derlerdi, kalası getirir, iki elleriyle tutar ve küt diye çenenin altından yukarı doğru vururlardı. O kalın kalası çenene alt taraftan yedin mi, eğer tecrübesizsen dilini ısırırdın. Tecrübeliysen dilini ısırmazsın ama bu sefer de dişlerin birbirine girer."

- Kürtler

48. "Siyasal hayatımızda «dış mihraklar» deyimi, hiç dillerden düşmemiştir. Kimi politikacılarımız hoşlarına gitmeyen, ya da işlerine gelmeyen birçok olayı «dış mihraklara» dayandırmayı yeğlemişlerdir. Kimi zaman ufuklarının darlığından, kimi zaman da öylesini daha kolay bulduklarından bu yolu seçmişlerdir.

Bugün de değişen bir şey yoktur ne yazık ki!

«Dış mihraklar» yok mu?
Hiç kuşkusuz var; aksi öne sürülemez.

Türkiye'yi «istikrarsızlaştırmak» için çaba harcayan, demokrasiden tümüyle uzaklaştırmak ve ülke bütünlüğünü bozmak için sürekli plan yapan karanlık odakların varlığı yadsınamaz."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

49. "KİTAPLAR YAKILDI

"Kitap Sürekli suç aleti olarak gösterildi. Kitaptan,fikirden hep korkuldu. Kültüre karşı terör bitmedi hiç.
Kitaplar yakıldı!""

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

50. "“Acılar insanları derinleştirir! Toplumları da öyle. Olgunlaştırır.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

51. "Geçmişi unutturmamak lazım. Geçmişi unutmak, unutturmak isteyenler, ya da unutabileceğini, unutturabileceğini zannedenler, hem kendilerine hem yaşadıkları topluma fenalık yaparlar. Çünkü geçmişi unutmak bir yerde onu tekrarlamaya mahkum olmak anlamına gelir."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

52. ""Şarkının adı ne?"
"Şev Tari, Karanlık Gece..."

Karanlık bir gecede ateş gönüle vurmuş
Sabahın aydınlığında gözlerini kapatmış
Karanlık bir gecede ateş gönüle vurmuş
Ellerimi sardı bizden veda istedi
Sonbaharın kırkında bizi yalnız bıraktın
Ey arkadaş ey can
Yaralı aslan
Ey arkadaş ey can
Yaralı aslan
Eskiden yiğittin bugün ne hale düşmüşsün
Gözlerini kapatmış
Ölüm onu aramıyor
Gözlerini açıyor, etrafında gezdiriyor
Arıyor ama arkadaşlarını bulamıyor
Ey arkadaş ey can
Yaralı aslan
Eskiden yiğittin bugün ne hale düşmüşsün
Eskiden yiğittin bugün ne hale düşmüşsün"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

53. ""Biz piknik yapmaya çıkmadık dağa...""

- Barışa Emanet Olun Kürt Sorununa Yeni Bakış

54. ""Bütün dünler, bugünleri aydınlatan fenerlerdir""

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

55. "Kürtçe rüya görüyorduk.
Hayallerimiz Kürtçeydi.
Evimizde, aramızda Kürtçe konuşuyorduk.
Ama Kürtçe inkar ediliyordu..."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

56. "Turkiye'nin rahat bırakılmayacak kadar önemli, kritik ya da belalı bir coğrafyası vardı. İki blokun, Doğu'yla Bati'nın en kritik hesaplaşma merkezlerinden biriydi bu coğrafya."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

57. ""Bana insan haklarından söz etme!""

- Kürtler

58. "“Bakın, aç insan inancını yer!”"

- Kürtler

59. "Bizim insanımız, bizim memleket böyle. Bir bulutların üstünde, bir umutsuzluğun çukurunda! Manik depresif bir memleket yani. O şarkıdaki gibi:
Hiçbi' kere hayat bayram olmadı
Ya da her nefes alışımız bayramdı!"

- Kürtler

60. "Kürtçe rüya görüyorduk. Hayallerimiz Kürtçeydi. Evimizde,aramızda Kürtçe konuşuyorduk ama Kürtçe inkar ediliyordu."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

61. "Pis suyu, içinde yüzen boklarla birlikte istedikleri hücreye doldurduktan sonra, bu hücrenin eşiği yüksekliğinde bir göl meydana geldi.

Bu suyla yıkanmamız emredildi.

Pislikle birlikte avuçlayarak başımızdan itibaren bu suyla yıkandık.

Müteakiben hepimiz koridorda diz çökerek başlarımızı birbirimize yaklaştırdıktan sonra üstümüze bir iki bidon su döktüler. Böylelikle sözde temizlenmiş olduk ve 1 No’lu hücremize konulduk."

- Kürtler

62. "Demokratik geleneği de yoktu devletin ve siyaset kadrolarının. Gençlik adeta düşman ilan edildi. Cephelere bölündü, birbirine karşı oynandı. İktidar odaklarının 1960'lardaki deyişle "iti ite kırdırma" politikası izlendi."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

63. "Bir şeylere inandığımız,inançlarımız uğruna her şeyi göze alıp savaştığımız dönemlerde güzel insanlardık böyle boşlukta değildik."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

64. "acılar, ders çıkaranlar için en büyük öğretmendir."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

65. "Fransa, 1960 yılı... Ülke, Cezayir sorunu dolayısıyla iç savaşın eşiğine gelmiş durumda. (...) Fransız ordusunun Cezayir'de uyguladığı baskı yöntemleri büyük tartışma ve kavga konusu. İşkence haberleri kamuoyunu dalgalandırıyor. Jean-Paul Sartre, Cezayir'deki Fransız askerlerine çağrı yapıyor:
"Emirlere uymayın!"
Ortalık karışıyor. Sartre'ın tutuklanmasını isteyen yakın çalışma arkadaşlarına Fransa Cumhurbaşkanı de Gaulle şu unutulmaz karşılığı veriyor:
"Voltaire'i tutuklamak olur mu hiç?""

- Kürtler

66. "MİT Müsteşarı Atasagun, “Atatürk’ün bize gösterdiği yol Batı’dır. Doğu, görüyorsunuz, tehlikelerle doludur”"

- Kürtler

67. "Madımak Katliamı’nın ertesi günü, sabahın erken saatlerinde Sivas’taydım. Madımak Oteli’nde yanık kokusu hâlâ insanın genzini yakıyordu. Otuz yedi aydın otelde cayır cayır yanarken, dışarıda “kahrolsun laiklik, yaşasın şeriat, tek yol İslam” sloganları atılmıştı."

- Kürtler

68. "Bir zamanlar 'yollar yürümekle aşınmaz' demiştim. Bu gibi günler için de söylemiştim. Gün gelir yine yürürüz. Demokrasi için."

- Tank Sesiyle Uyanmak

69. "Pol-- Pot ; 1970'lerin Kamboçyası'nda, "Marksizm- Leninizm" adına, "devrim" adına bir, bir buçuk milyon insanı katletmiş Pol Pot'un Kızıl Kmerleri. Aydınları, doktorları, avukatları, öğretmenleri, rahipleri, devlet memurlarını, öğrencileri göz kırpmadan öldürmüşlerdi. Yeni bir toplum, yeni bir insan yaratmak için...Kendi ülkesinin insanlarını soykırımdan geçirmişti Pol Pot...
Hatırladın mı? 1970'lerde Ölüm Tarlarının ilk haberleri fotoğrafıyla birlikte Batı basınında patladığı zaman, Türk solunun bazı kesimleri buna inanmak istememisti.Katliamları Amerikan emperyalizminin, CIA'nın uydurması, dezanformasyonu olarak nitelemişlerdi. O zamanlar Cumhuriyet gazetesinde de kimileri bu kafadaydı. Hatta Cumhuriyet o tarihte bu olayı manşetlere çıkarmamıştı.
Aslinda önemli olan, unutulmaması gereken noktalardan biri, Pol Pot 'un tahsilini Fransa 'da yapmış olmasıdır. İnsan hakları ve kutsal demokrasinin ülkesi Fransa'nın Pol Pot 'u üretmiş olduğu asla ve asla unutulmamalıdır. Acaba tarihin ve bilimin hangi cilvesine dolayı?."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

70. "kendimizi neden ezdiriyoruz? Ezilen bir halk olmayacak Kürt haklı biz birşeyler yapmazsak kabul anlamına gelir ben kabul etmeyecegim"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

71. "Hayat güzeldir!"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

72. "DEMOKRASİ VE ÇOĞUNLUK
“Demokrasi, bireyselliğe saygı duyulmasını sağlayan ve azınlık biçimini almış olanlar da dahil olmak üzer farklılığı, çeşitliliği koruyan kuralları ve ilkeleri kurumlaştırır. Dolayısıyla onu çoğunluk yasasına indirgemenin olanağı yoktur. Demokrasi zorunlu olarak her çeşit azınlığın var olma ve kendini ifade etme hakkını içerir.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

73. ""Bütün dünler, bugünleri aydınlatan fenerlerdir" (Shakespeare)"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

74. "KENDINLE HESAPLAŞMA

"İnsanın kendi kendisiyle hesaplaşması sanıldığı kadar kolay değildir. Vakit ister,sükunet ister,dürüstlük ister,hırstan ve tutkudan arınmışlık ister.Benliğin derinliklerine ışıklı aynalar indirip Bergson titizliğiyle kendi kendini gözleyebilmek gözleyişlerin en zoru olsa gerek."
Mümtaz Soysal"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

75. "Harabelerin arasından geçerken içim acıyor. İnsanlara hayatı sevdirmek için bu kadar acı çekmek şart mı? Yaşamın tadı acı çekmeden de çıkarılamaz mı? Yaşamak için ille de acı çekmenin lazım gelmediğini elbette öğrenecek insanoğlu. Dini, mezhebi, milliyeti, etnik kökeni farklı diye insanların birbirlerini öldürmeyecekleri günler gelecek. Birbirlerini boğazlayarak, birbirlerini tüketerek bir yere varılamayacağı gerçeği günün birinde herkesin kafasına dank edecek. Düşman üreten “öteki” kavramından, “biz ve onlar” ayrımından kurtulacağız günün birinde. Düşmanlık kültürü yok olacak! Tahammül ederek, düşüncelere, inançlara saygı göstererek barış içinde yaşamanın en güzel şey olduğu anlaşılacak herkes tarafından. Çekilen acılar ders olacak, bütün insanlık olgunlaşacak, uygarlık çizgisine çekilecek."

- Kürtler

76. "İnsanlar anadillerini seçemiyorlar. Bir dille doğuyorsunuz. Ben de Kürtçe’yle doğdum ve Kürtçe’yle büyüdüm."

- Kürtler

77. "“Konuşanı çok ama düşüneni az bir Türkiye’de yaşıyoruz.”"

- Kürtler

78. "İnsanlara hayatı sevdirmek için bu kadar acı çekmek şart mı? Yaşamanın tadı acı çekmeden de çıkarılamaz mı? Yaşamak için ille de acı çekmenin lazım gelmediğini elbette öğrenecek insanoğlu. Dini, mezhebi, milliyeti, etnik kökeni farklı diye insanların birbirlerini öldürmeyecekleri günler gelecek. Düşman üreten "öteki" kavramından, "biz ve onlar" ayrımından kurtulacağız günün birinde."

- Kürtler

79. "“Faşizmin, nazizmin, komünizmin çöküşüyle demokrasiye dönük tehdit bitmedi. “Uzlaşmaz çelişki” hala yaşatılmak isteniyor. Bu kez siyasal İslam, radikal İslam tarafından…İran’da. Sudan’da. Suudi Arabistan’da.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

80. "yanı başımızda arkadaşımızı vururlar,sokagın üstündeki cenazesini alamazdık.Korkardık,neden mi? Biz de mimleniriz diye, bizi de öldürürler diye.. Kızlar kadınlar alırdı sokaktan cenazeyi hatta onlar yıkarlardı ögretmen olan amcam Kemal Güçer’de 1992’nin yazında şehitlik mahallesinde faili meçhule kurban gitti.Hiç unutmam yine 1992 yılıydı Eyüp Adıyaman ve Muhterem Demir ikiside bölgedeki kürt siyasetinin içindeydiler ikisini de bu Azizoğlu caddesinde aynı gün öğleye doğru gündüz gözü ile vurdular.Yolun ortasında kanlar içinde yatıyordu ikiside ve kimse gidip cenazeleri yerden almaya cesaret edememişti bende aynı akıbete ugrarım korkusu yane.sonra bir at arabası geldi üstüne alalacele atıp götürdüler iki cenazeyide."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

81. "Kendini sevmeyen insan başkasını da sevemez"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

82. "“Konuşanı çok ama düşüneni az bir Türkiye’de yaşıyoruz.”"

- Kürtler

83. "İnsanlara hayatı sevdirmek için bu kadar acı çekmek şart mı? Yaşamanın tadı acı çekmeden de çıkarılamaz mı? Yaşamak için ille de acı çekmenin lazım gelmediğini elbette öğrenecek insanoğlu. Dini, mezhebi, milliyeti, etnik kökeni farklı diye insanların birbirlerini öldürmeyecekleri günler gelecek. Düşman üreten "öteki" kavramından, "biz ve onlar" ayrımından kurtulacağız günün birinde."

- Kürtler

84. "“Faşizmin, nazizmin, komünizmin çöküşüyle demokrasiye dönük tehdit bitmedi. “Uzlaşmaz çelişki” hala yaşatılmak isteniyor. Bu kez siyasal İslam, radikal İslam tarafından…İran’da. Sudan’da. Suudi Arabistan’da.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

85. "yanı başımızda arkadaşımızı vururlar,sokagın üstündeki cenazesini alamazdık.Korkardık,neden mi? Biz de mimleniriz diye, bizi de öldürürler diye.. Kızlar kadınlar alırdı sokaktan cenazeyi hatta onlar yıkarlardı ögretmen olan amcam Kemal Güçer’de 1992’nin yazında şehitlik mahallesinde faili meçhule kurban gitti.Hiç unutmam yine 1992 yılıydı Eyüp Adıyaman ve Muhterem Demir ikiside bölgedeki kürt siyasetinin içindeydiler ikisini de bu Azizoğlu caddesinde aynı gün öğleye doğru gündüz gözü ile vurdular.Yolun ortasında kanlar içinde yatıyordu ikiside ve kimse gidip cenazeleri yerden almaya cesaret edememişti bende aynı akıbete ugrarım korkusu yane.sonra bir at arabası geldi üstüne alalacele atıp götürdüler iki cenazeyide."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

86. "Kendini sevmeyen insan başkasını da sevemez"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

87. "Belleğin ürkütücü olan yanı, unutulmuşluğa terk edilenleri hatırlatmasıdır."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

88. "Bedii’nin orucunun farkına vardılar.

Ne yaptılar biliyor musun?

Kanalizasyon kapağını kaldırdılar, avuçla pislik yedirdiler.

Bedii Tan ishal oldu. Çok hastalandı. Hâlâ hatırlarım. Koğuş kapısının önünde, buz kalıbı gibi ‘pat’ diye betonun üstüne düştü. Yerde yatıyordu. Bir er ve bir çavuş gardiyan geldi, koğuşa girdiler. Yerde yatan Bedii Bey’in karnına bastılar. Bağırsakları ve böbreği patladı Bedii Bey’in..."

- Kürtler

89. "Umutsuz yaşanmıyor!"

- Kürtler

90. "İnsanların zihniyetini değiştirmek için kültüre, eğitime yatırım yapmaktan başka çaremiz yok. Kafalar değişmeden, yani kültürel değişimi hızlandırmadan demokrasinin ete kemiğe bürünmesi, bir hayat tarzı olarak kökleşmesi mümkün olamaz."

- Kürtler

91. "Herkes kendi anası gibi kendi anadilini de sever. Kürt var mı? Var. Kürtçe var mı? Var. Kürtçe konuşuluyor, yazılıyor mu? Evet. Öyleyse niçin kurs açıp, dershane açıp Kürtçe öğretmek yasak olsun ki? Kürtçe gazete, dergi, kitap, kaset serbestse, ne diye Kürtçe radyo-televizyon yasak olsun ki?"

- Kürtler

92. "O kadar yorgunum ki…Benim zamanım geçti. Öyle bir yaşa geldim ki, önümde geçmişimden başka hiçbir şey yok."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

93. "İnancın din gibiydi. En ufak kuşku duymak yoktu defterimde. Gerçeği tekelime almıştım. Her şeyi bilirdim. Fanatiktim ama farkında değildim. Coca Cola dahi içmezdim.Çünkü solcuydum! Coca Cola senin gözünde Amerikan emperyalizminin simgesiydi."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

94. ""Ben hep anneme bir şarkı söylerdim. 'Dil dixwaze here cengê' diye bir şarkıydı.
Bazen ona söylüyordum.
Annem hem üzülür, hem de içi yansa bile, 'Valla sen şehit düşersen, hiç merak etme' derdi, 'öyle bir başı dik olacağım ki...'
Bazen de bana kızdığında der ki:
'He sen okuyasan, sonra gidesen savaşasan!'
Böyle söylerdi.
Bu sözleri çok şey, benim için çok anlamlı. Bu kaydı bir gün anneme dinletirsiniz.""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

95. "İnsanların zihniyetini değiştirmek için kültüre, eğitime yatırım yapmaktan başka çaremiz yok. Kafalar değişmeden, yani kültürel değişimi hızlandırmadan demokrasinin ete kemiğe bürünmesi, bir hayat tarzı olarak kökleşmesi mümkün olamaz."

- Kürtler

96. "Herkes kendi anası gibi kendi anadilini de sever. Kürt var mı? Var. Kürtçe var mı? Var. Kürtçe konuşuluyor, yazılıyor mu? Evet. Öyleyse niçin kurs açıp, dershane açıp Kürtçe öğretmek yasak olsun ki? Kürtçe gazete, dergi, kitap, kaset serbestse, ne diye Kürtçe radyo-televizyon yasak olsun ki?"

- Kürtler

97. "O kadar yorgunum ki…Benim zamanım geçti. Öyle bir yaşa geldim ki, önümde geçmişimden başka hiçbir şey yok."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

98. "İnancın din gibiydi. En ufak kuşku duymak yoktu defterimde. Gerçeği tekelime almıştım. Her şeyi bilirdim. Fanatiktim ama farkında değildim. Coca Cola dahi içmezdim.Çünkü solcuydum! Coca Cola senin gözünde Amerikan emperyalizminin simgesiydi."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

99. ""Ben hep anneme bir şarkı söylerdim. 'Dil dixwaze here cengê' diye bir şarkıydı.
Bazen ona söylüyordum.
Annem hem üzülür, hem de içi yansa bile, 'Valla sen şehit düşersen, hiç merak etme' derdi, 'öyle bir başı dik olacağım ki...'
Bazen de bana kızdığında der ki:
'He sen okuyasan, sonra gidesen savaşasan!'
Böyle söylerdi.
Bu sözleri çok şey, benim için çok anlamlı. Bu kaydı bir gün anneme dinletirsiniz.""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

100. "İnsan soyunun en büyük düşmanları Avrupa 'dan çıkmıştır. Totalitarizm kesinlikle bir Avrupa icadıdır. İnsan soyunun nükleer silahlarla yok edilmesi bile, doğum beratına bakılırsa Amerikalıların işi olmakla birlikte, köklerine inildiğinde Avrupalıların eseridir. ABD başkanını ilk atom bombasını üretmek için sıkıştıran kişi, o dahiyane Avrupalıların pasifist Albert Einstein'dan başkası değildi.."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

101. "Yeryüzünde gün ışığına layık olmayan nice insan var, ama güneş her gün doğar.

Seneca"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

102. "Kimse kendini aldatmasın!"

- Kürtler

103. ""Yaşamak için acı çekmek!”

İlle de gerekmiyor."

- Kürtler

104. "Bencillik, dostluğun zehiridir."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

105. "Bir ülkede insan hakları çiğnenerek toplumsal barışa varılamaz; sadece biçilecek fırtınaların rüzgarları ekilir."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

106. "Etnik, dinsel, düşünsel alanlarda kendini ortaya koymak için en kestirme yolun ötekinden nefret etmek olduğu gerçeği hayatımızdan hiç eksik olmuyor. Kimi Türklüğünü, kimi Kürtlüğünü... Kimi Sünnîliğini, kimi Alevîliğini... Kimi laikliğini, kimi anti-laikliğini... Kimi inancını, kimi inançsızlığını... Her biri kendini ortaya koymak için ötekini yok sayma sevdasında. Öylesine bir kör inanç, öylesine bir bağnazlık ki bu, faturasını çok acı biçimde yaşamaya devam ediyoruz."

- Kürtler

107. ""Farklılık birliğe engel değildir; çeşitlilik zenginliğimizdir!""

- Kürtler

108. "Dil yasağı olmaz!"

- Kürtler

109. "Abdurrahman kaçtığında Medeni daha birkaç aylıktı. Kimsemiz yok. Hayvanımız, buğdayımız var. Kışta kıyamette nereye gideriz? Devlet bana bir yer versin, giderim. Şimdi bizi yirmi bir nüfus orta yerde bırakmak istiyorlar. Abdurrahman bizi terk ettiyse ailesinin ne suçu var?"

- Kürtler

110. "İnsanların köklerine, kimliklerine, tarihlerine sahip çıkmaları hele artık bu çağda engellenemez."

- Kürtler

111. "Geçmişi yok sayıp, gelecekle avunmak nafile…Çünkü geçmişi unutmak, bir yerde onu tekrarlamaya mahkum olmak anlamına gelebilir."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

112. "dün 24’üme bastım.
ama eğitime o kadar yoğunlaşmışım ki unutmuşum.
aslında pek farkında değildim.
ömür geçer derler.
ama çocuk ruhuma bir yaş daha kattı.
ben bir maratoncuyum tüm zamanlara...
ama Nujîn arkadaş hatırlattı.
biliyor musun?
taburda kutlanmasını hayal etmiştim.
neyse...
takım bana bir moral yaptı.
tabii, konseri yine ben verdim.
en güzel bu.
hep güldüm.
sanki umurumda değildi yaşın ilerlemesi...
dembaş...
gerillaca selam ve saygılar."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

113. ""Farklılık birliğe engel değildir; çeşitlilik zenginliğimizdir!""

- Kürtler

114. "Dil yasağı olmaz!"

- Kürtler

115. "Abdurrahman kaçtığında Medeni daha birkaç aylıktı. Kimsemiz yok. Hayvanımız, buğdayımız var. Kışta kıyamette nereye gideriz? Devlet bana bir yer versin, giderim. Şimdi bizi yirmi bir nüfus orta yerde bırakmak istiyorlar. Abdurrahman bizi terk ettiyse ailesinin ne suçu var?"

- Kürtler

116. "İnsanların köklerine, kimliklerine, tarihlerine sahip çıkmaları hele artık bu çağda engellenemez."

- Kürtler

117. "Geçmişi yok sayıp, gelecekle avunmak nafile…Çünkü geçmişi unutmak, bir yerde onu tekrarlamaya mahkum olmak anlamına gelebilir."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

118. "dün 24’üme bastım.
ama eğitime o kadar yoğunlaşmışım ki unutmuşum.
aslında pek farkında değildim.
ömür geçer derler.
ama çocuk ruhuma bir yaş daha kattı.
ben bir maratoncuyum tüm zamanlara...
ama Nujîn arkadaş hatırlattı.
biliyor musun?
taburda kutlanmasını hayal etmiştim.
neyse...
takım bana bir moral yaptı.
tabii, konseri yine ben verdim.
en güzel bu.
hep güldüm.
sanki umurumda değildi yaşın ilerlemesi...
dembaş...
gerillaca selam ve saygılar."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

119. "Nasıl yaşamalı?
Bu önemli benim için.
Açıklık, samimiyet, dürüstlük , arkadaşlık, yoldaşlık.
Nasıl'a göre yaşanır
Bunu bildiğim için mutluyum
Korkum yok .
İnsanlar korkak yaratıklardır.
Ama yaşadığımız dünya gerçekliğinde bu olmazsa yaşam olamıyor.
Bunları hissettikçe öğrenme hep gelişiyor."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

120. "Diyarbakır’da, Kolordu’da komutanla konuşuyorum, diyor ki:
“Milliyetçilik dilde başlar! Kürtçe açısından da öyle tabiî... Halbuki Kürtçe diye de bir şey yok ki. On iki değişik lehçe ve ağız var. Birbirlerini anlamıyorlar. Bu bakımdan anadil diye bir şey söz konusu değil. Kırmançi var, Arapça sızmış... Soranice var, Farsça ağır basıyor. Birbirlerini anlamıyorlar. Zazaca keza... Arada bir Med TV’ye bakıyorum. Dil konusunda çizgi filmlerle falan bir şeyler yapma çabasındalar. Yeni lügatler yazmaya çalışıyorlar. Zazalar aslında Türk boyu. Kürtlükle alakaları yok. Zaten sevmiyorlar birbirlerini... Kürt’ü, Kürtçe’yi bırakalım...”"

- Kürtler

121. "Yaşanmış olanı değiştirmek kimsenin elinde olmadığına göre, olumlu ve olumsuz yanlarıyla geçmişin birikimini kabullenerek ondan yararlanmak akılcı bir yol değil midir?"

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

122. ""içimde Delila'yla Şenay'ın çarpışması var""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

123. "Renklere bile yasak koyabilen zihniyet ne kadar değişti ülkemizde? 1aralık 1991 tarihli Cumhuriyet'in dördüncü sayfasında şöyle bir haber göze çarpıyordu:"Sarı, kırmızı ve yeşil renklerden oluşan formayı giydikleri gerekçesiyle Hakkari Belediyespor futbolcuları ve antrenörleri hakkında soruşturma açıldı. Bu renkler kürtlerin simgesi sayılıyor. Sahada görevli güvenlik mensupları, futbolcuların 'yasak renkler' le maça çıktıklarını bir tutanakla saptadılar. Hakkari Cumhuriyet Savcılığı yetkilileri, 'Soruşturmanın seyrine göre karar verilecek ;dosya, Devlet Güvenlik Mahkemesi' ne gönderilebilir' dediler."Demokratikleşme yolunda yasalar değişse, bu kafalar değişebilecek mi?..."

- Kürtler

124. ""Her yürek kendi Türküsünü çalar.""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

125. "Diyarbakır’da, Kolordu’da komutanla konuşuyorum, diyor ki:
“Milliyetçilik dilde başlar! Kürtçe açısından da öyle tabiî... Halbuki Kürtçe diye de bir şey yok ki. On iki değişik lehçe ve ağız var. Birbirlerini anlamıyorlar. Bu bakımdan anadil diye bir şey söz konusu değil. Kırmançi var, Arapça sızmış... Soranice var, Farsça ağır basıyor. Birbirlerini anlamıyorlar. Zazaca keza... Arada bir Med TV’ye bakıyorum. Dil konusunda çizgi filmlerle falan bir şeyler yapma çabasındalar. Yeni lügatler yazmaya çalışıyorlar. Zazalar aslında Türk boyu. Kürtlükle alakaları yok. Zaten sevmiyorlar birbirlerini... Kürt’ü, Kürtçe’yi bırakalım...”"

- Kürtler

126. "Yaşanmış olanı değiştirmek kimsenin elinde olmadığına göre, olumlu ve olumsuz yanlarıyla geçmişin birikimini kabullenerek ondan yararlanmak akılcı bir yol değil midir?"

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

127. ""içimde Delila'yla Şenay'ın çarpışması var""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

128. "Renklere bile yasak koyabilen zihniyet ne kadar değişti ülkemizde? 1aralık 1991 tarihli Cumhuriyet'in dördüncü sayfasında şöyle bir haber göze çarpıyordu:"Sarı, kırmızı ve yeşil renklerden oluşan formayı giydikleri gerekçesiyle Hakkari Belediyespor futbolcuları ve antrenörleri hakkında soruşturma açıldı. Bu renkler kürtlerin simgesi sayılıyor. Sahada görevli güvenlik mensupları, futbolcuların 'yasak renkler' le maça çıktıklarını bir tutanakla saptadılar. Hakkari Cumhuriyet Savcılığı yetkilileri, 'Soruşturmanın seyrine göre karar verilecek ;dosya, Devlet Güvenlik Mahkemesi' ne gönderilebilir' dediler."Demokratikleşme yolunda yasalar değişse, bu kafalar değişebilecek mi?..."

- Kürtler

129. ""Her yürek kendi Türküsünü çalar.""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

130. ""Ben romanlarımı Kürtçe yazma konusunda bilinçli bir karar verdim. Çünkü anadilim Kürtçe. Ben seçmedim. İnsanlar anadillerini seçemiyorlar. Bir dille doğuyorsunuz. Ben de Kürtçe'yle doğdum ve Kürtçe'yle büyüdüm. Hayata ilişkin ilk bilgilerim, ilk yargılarım, ilk ölçülerim Kürtçe'yle oldu. ... Yurtdışında roman yazmaya karar verdiğimde üç tane dil vardı önümde: Kürtçe, Türkçe, İsveççe. ... Ben Kürtçe'yi tercih ettim. ... ahlakî bir sorumluluk duydum Kürtçe'yle ilgili olarak. Çünkü Kürtçe yasak. Bunun altını çizmek gerekli. Eğitim dili olarak, kamu dili olarak yasak, resmî dil olarak yasak. ... eğitim, medya, radyo-televizyon dili olarak yasak. Ahlakî olarak bunun çok yanlış olduğuna inanıyorum ben. Sadece Kürtçe'yle ilgili değil, bütün dillerle ilgili. Çünkü bu diller insanın ihtiyacı sonucu ortaya çıkmıştır. İnsanın kültür mirasının çok önemli parçalarıdır. Bunların yok olması, insanlığın yok olması anlamına gelir. İnsanlığın, vicdanın, merhametin yok olması anlamına gelir." Mehmed Uzun"

- Kürtler

131. "Sosyalizmi, özgür düşünceye en çok değer veren bir yaklaşım olarak görüyorum. Renklilik, çok seslilik en iyi sosyalizmle mümkün. Ama şimdi diyebilirsin ki, düşündüğün sosyalizm gerçekleşmedi. Olsun. Bu benim için bir inanç meselesidir. Hayat var oldukça, bilimsel sosyalizm de varlığını sürdürecek."

- Kürtler

132. "Turgut Özal’ın kafasında, Türkiye’nin bölge Kürtleri için bir çekim merkezi haline getirilmesi fikri vardı."

- Kürtler

133. "“Konuşan Türkiye istiyoruz!”"

- Kürtler

134. "Bu ülkede, üniter devlet çerçevesinde demokrasi ve insan haklarının gereğini yaparak herkes, hepimiz kardeşçe, barış içinde yaşayabiliriz. Bunun önkoşullarından biriyse, Güneydoğu'da olan biteni serinkanlı ve hamaset yapmadan serbestçe tartışabilmeyi öğrenmektir."

- Kürtler

135. "Artık seninle duramam
Bu akşam çeker giderim
Sana yazdığım şarkıyı
Sazımdan söker giderim.
...
Ağlama bebek
Ağlama sen de
Umut sende
Hasret sende."

- Kürtler

136. "Cudi Dağı'nın etekleri yemyeşildi. İnsana yaşama sevinci aşılayacak kadar güzeldi altımızdan akıp giden doğa görüntüleri. Bir yanda patlayan bahar, öbür yanda patlayan silahlar! Bilmem ki, cennette cehennem yaratmak insanoğluna mı özgü?"

- Kürtler

137. "Evet, insanların sırtı pek karnı tok olmadıkça, ne yaparsanız yapın bataklık kurumaz."

- Kürtler

138. "Farklılık birliğe engel değildir; çeşitlilik zenginliğimizdir."

- Kürtler

139. "Belleğin ürkütücü olan yanı, unutulmuşluğa terk edilenleri hatırlatmasıdır."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

140. "Özlemlerle gerçekler, her zaman denk düşmez..."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

141. "Düşünmek, gün geçtikçe yok ediliyor;
düşünmeyip yalnızca imajlarla yetinmek,
Kültürel kirlenme değil mi"

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

142. "“Böylesine güzelliklerin ortasında insanlar birbirlerine ne diye, hangi akla hizmet acı çektirirler? Canavarlaşırlar?”"

- Kürtler

143. "Hayallerime ne oldu? diyerek oradan oraya savrulmaya başladığın yıllar geldi sonra."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

144. "Halkın, sokaktaki adamın tepkisi ne olur demokrasizliğe?"

- Tank Sesiyle Uyanmak

145. "Salı gününe kadar hücrede tek başıma bırakıldım. Günde birkaç kere, en az üç defa bütün hücrelerin kapılarını açıp, içeride kapıya doğru esas duruşta durdurup, tek tek ‘İstiklal Marşı’, ‘Türk Gençliğine Hitabe’, ‘Andımız’ söyletiliyordu. Bu arada söyleyemeyenler, yanlış söyleyenler, az bağıranlara gardiyan Ömer’in vurduğu cop ve tokat sesleri geliyordu."

- Kürtler

146. "“Böylesine güzelliklerin ortasında insanlar birbirlerine ne diye, hangi akla hizmet acı çektirirler? Canavarlaşırlar?”"

- Kürtler

147. "Hayallerime ne oldu? diyerek oradan oraya savrulmaya başladığın yıllar geldi sonra."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

148. "Salı gününe kadar hücrede tek başıma bırakıldım. Günde birkaç kere, en az üç defa bütün hücrelerin kapılarını açıp, içeride kapıya doğru esas duruşta durdurup, tek tek ‘İstiklal Marşı’, ‘Türk Gençliğine Hitabe’, ‘Andımız’ söyletiliyordu. Bu arada söyleyemeyenler, yanlış söyleyenler, az bağıranlara gardiyan Ömer’in vurduğu cop ve tokat sesleri geliyordu."

- Kürtler

149. "Dini, mezhebi, milliyeti, etnik kökeni farklı diye insanların birbirlerini öldürmeyecekleri günler gelecek. Birbirlerini boğazlayarak, birbirlerini tüketerek bir yere varılamayacağı gerçeği günün birinde herkesin kafasına dank edecek. Düşman üreten “öteki” kavramından, “biz ve onlar” ayrımından kurtulacağız günün birinde. Düşmanlık kültürü yok olacak! Tahammül ederek, düşüncelere, inançlara saygı göstererek barış içinde yaşamanın en güzel şey olduğu anlaşılacak herkes tarafından."

- Kürtler

150. "Almanya’da, İsveç’te yaşayan Kürtlerle beraber ol. Bunların hepsi de etnik milliyetçi değil. Ancak, “Ben Kürt’üm; kendimi Kürt hissediyorum; onun için de tarihimi, dilimi öğrenmek, geliştirmek istiyorum; kimliğimin inkâr edilmesinden hoşlanmıyorum” dediklerini kendi kulağınla işitebilirsin."

- Kürtler

151. "Tarihte demokratik hak ve özgürlükler hiçbir zaman "verilmemiş, alınmıştır"; demokrasi, ancak bu yolla ete kemiğe bürünebilmiştir."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

152. "Kafaların içindeki demirperdeler yıkılmadan insanlığın acıları bitmeyecek. İnsanların aklını sloganlardan kurtarmak bir numaralı görev olmalı. Beynimizi sloganların emrine vermekten kaçınalım.
Tutsak akıllar var oldukça, ne yapsak boş!"

- Kürtler

153. ""atatürk hiçbir zaman özgürlükçü demokrasi demedi, sadece çağdaş uygarlık dedi.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

154. "Halkın, sokaktaki adamın tepkisi ne olur demokrasizliğe?"

- Tank Sesiyle Uyanmak

155. "Fabrika, yol, baraj ile Ortaçağ kafası bir arada olursa (ki, pekala bir arada olabiliyor), o ülke çağdaşlaşmış olur mu?
Böyle bir çağdaşlaşma, köksüz, eğreti, geleceği olmayan, hatta dengesiz ve hastalıklı bir çağdaşlaşmadır..."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

156. "Fakat mademki Türkiye Avrupa Konseyinin bir üyesidir, Avrupa topluluğu ile bütünleşmeyi bir resmi hedef olarak benimsemiştir, o zaman demokrasinin asgari gereklerine uymayı da taahhüt etmiş demektir..."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

157. "AYDIN VE DEVLET
“Batı da aydın, devletle kavga ede ede kimliğini buldu. Bizim tarihimizde ise devlet karşısında aydın genellikle boynu bükük kaldı. Kavgası ve bağımsızlığı daha çok 1950’lerde başladı."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

158. "Dört beş gündür yine Güneydoğu’yu izlerken aklıma ister istemez bizim mesleğin ‘Savaşta ilk kayıp gerçektir!’ sözü takılıyor."

- Kürtler

159. "“Farklılık birliğe engel değildir; çeşitlilik zenginliğimizdir!”"

- Kürtler

160. ""Bugün çok iyi bir ortam var. Bölgede gerginlik yok, rahatlık var. Yarın ne olacak korkusu kalmadı. Evvelce geceleri sokağa çıkılamıyordu. Sokağa çıktın mı hep bie tedirginlik yaşardın. Arkamda kim var, takip mı ediliyorum?""

- Kürtler

161. "Kendileri gibi düşünmeyenleri düşman gibi belleme, görme alışkanlığı çok yaygın. Demokrasi adına, özgürlük adına, özgür düşünce adına bundan daha büyük bir talihsizlik olamaz."

- Kürtler

162. "Yasaları değiştirmek kolay, kafaları değiştirmek zor!"

- Kürtler

163. "Kürt varsa, dili Kürtçe de var.Dili varsa, kültürü de var, tarihi de var."

- Kürtler

164. "Susurluk Kazası’nın meydana geldiği 1996 yılının kasım ayında ANAP lideri Mesut Yılmaz, “Terörle mücadele için 1983 öncesinde kurulmuş bir özel yapı var. Devleti korumak amacıyla kurulan bu yapı iki yıldır devletin menfaatleriyle hiç ilgisi olmayan, siyasî çıkarlar ve kirli menfaatler, kirli para için kullanılıyor. İşin içinde mafya, bakanlar, siyasîler, milletvekilleri var. Bundan sonra kim susarsa o suçludur” diyordu."

- Kürtler

165. "Savaş manzaralarını seyrede seyrede yol alırken düşünüyorum. Beyrut'un bir bölümü bu içler acısı haliyle aynen muhafaza edilsin. Açık hava müzesi yapılsın. Savaşların, iç savaşların ne kadar korkunç, insanların birbirlerini yok etmelerinin ne denli anlamsız olduğunu sergileyecek bir müze. Sonra da özellikle çocuklara, dünyanın her yanından getirilen çocuklara bu müze gezdirilsin ki, barışın ve yaşamın güzelliğini, değerini daha iyi anlasın bu çocuklar."

- Kürtler

166. "Kendimizden farklı düşüncelerin de doğru olabileceği fikrine bir türlü kendimizi inandıramıyoruz."

- Kürtler

167. "“ Yaşam çok sert. Yaşamdan daha sert olmalısın. Yaşamdan daha sert olanlar gerçekten yaşayanlardır. “ *Kulilk"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

168. "Yalanlar bizi yalanlardan kurtarmaz!

Vaclav Havel"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

169. "...Aziz Nesin'in şu sözleri ilginçtir: "Ben sosyalizmin uygulanmasındaki yanlışları o ülkelere gittiğimde gördüm. Niçin yazmadım? Türk halkına yararı olacağını inanmıyordum.""

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

170. ""Kürt kimliğine karşı çıkılamaz. Kürt realitesini artık tanımalıyız.""

- Kürtler

171. "Bir zamanlar “Kürt yok!” denirdi. Şimdi “Kürt var, Kürt sorunu yok!” deniyor. Ama bence sorun iki boyuttan ibaret değil. Yani terörün belini kırmak ve ekonomiyi düzeltmekle sorun çözülemeyecek, iş bitmeyecek. Çünkü sorunun üçüncü bir boyutu daha var:
Kürt kimliği!"

- Kürtler

172. "Karşısındakine tahammül edemeyen, "ille de ben haklıyım" diyenlerle bir yere varılamaz. Böylesi toplumların kanuşanı belki çok, ama düşüneni fazla olmaz. Kendi düşüncelerimizi ille de çok önemsemeyelim. Arada bir onlardan kuşku duyalım. Karşı sese kulak vermenin erdemini düşünelim. Çünkü Türkiye topraklarında her kökenden, her inançtan, her renk ve dilden insanlar bir arada yaşadılar, yaşamaya devam edecekler."

- Kürtler

173. "Meseleler sopayla değil fikirle, siyasetle çözülür. Sopa ve silah mesele çözmüyor, yeni sorunlar meydana getiriyor."

- Kürtler

174. "Kendi kendisiyle çelişkiye düşmeyen kişi bağnazdır, dogmatiktir. Her bağnaz da gericidir.

Gabriel Garcia Marquez"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

175. "Ulusal birlik ancak çok sesli demokratik bir çerçevede sağlanabilir"

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

176. "“İnsanlar uçurumun kenarına varmadan kanatlanamazlar!”"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

177. "Ama gerçek, kalıcı bir barış için özgürlük ve demokrasi de şart."

- Kürtler

178. "Berxwêdan Jîyanê.."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

179. "Hatıralar böyle Hasan Bey...
Bu kadar acıya tahammül edebilmek her zaman kolay değil."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

180. "Üzgünlük ve farklılık isteyen bir yaşam.... Ölümsüzlük isteyen bir yaşam....
Yani bazen yaşadım yaşam bile ölümden farksızdır."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

181. ""Sonsuz aşkı çözmek için
burdayım sonuna kadar."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

182. "Buradaki yaşama hiç tanışık ve alşık değildim.
Buradaki yaşamı çözmeye çalışıyorum.
Çelişik bir yaşam.
Ama bir o kadar da açık."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

183. ""Umut, zaferden daha değerlidir.""

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

184. "Ne ailede yetiştirilme tarzımız, ne de okullarda eğitilmemiz birbirinden farklıdır. Hep büyük söyler, küçüğe de dinleyip itaat etmek düşer.Böylelikle genellikle tek, değişmez, tartışılmaz doğrular egemen olur yaşantımıza. Serbestçe düşünüp tartışmayı, birbirimizin görüşlerini hoşgörü ile dinleyebilmeyi, çok acıdır, ama pek öğrenemeyiz.
Sonuç, tek boyutlu, katı hoşgörüden yoksun kafa yapılarının oluşumudur.
Sonuç, demokrasinin bir hayat tarzı olarak ülkemizde bir türlü yerleşemeyişidir."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

185. "İlk insan ateşi bulduğu zaman çok sevindi;dünyada bir dönüm noktası vurgulanmıştı.
Ne var ki ateş, her buluş gibi tarih içinde iyiye de, kötüye de hizmet ediyordu.
Ortaçağ da inançlarından ötürü insanlar yakıldı, daha sonraki yüzyıllarda da kitaplar..."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

186. "Geçmişi unutmak bir yerde onu tekrarlamaya mahkum olmak anlamına gelebilir.."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

187. ""TBMM Başkanı Cindoruk'la sohbet ederken şöyle dedi:
Doğu' da ne zaman 4 bin okul yeniden açılır. Ne zaman 1800 sağlık ocağı yeniden açılır ve çalışmaya başlar. Ne zaman Kurtalan Ekspresi normal seferlerine başlar. İşte o zaman PKK bitmiş olur."
1994 Haziran"

- Kürtler

188. ""TBMM Başkanı Cindoruk'la sohbet ederken şöyle dedi:
Doğu' da ne zaman 4 bin okul yeniden açılır. Ne zaman 1800 sağlık ocağı yeniden açılır ve çalışmaya başlar. Ne zaman Kurtalan Ekspresi normal seferlerine başlar. İşte o zaman PKK bitmiş olur."
1994 Haziran"

- Kürtler

189. "‘Yemek yesinler öyle gönderelim, zira yedi sekiz gün yemek yemeyecekler’ dedi.
-Buna inanmak mümkün değildi."

- Kürtler

190. ""Amerika ve Avrupa, PKK terörünü bir baskı aracı olarak kullanarak Türkiye 'ye kültürel ve siyasal haklar konusunda adım attıracak ve böylece ayrılıkçı Kürt milliyetçiliğinin kuvvetlenmesini sağlayacaktı.
Bu da zamanla Turkiye' nin zamanla bölünmesine neden olacak mihraklarin değirmenine su taşıyacaktı.""

- Kürtler

191. "Beklediğim yarınlar hiç gelmeyecek mi?

Hep hayallerimizde gezinerek mi avunacağız?"

- Kürtler

192. "Devlet kin tutmaz."

- Kürtler

193. "“Hasan Cemal, Amerika dost değil, uşak ister!"

- Kürtler

194. "Acılar insanı derinleştirir."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

195. "“Düşmanlık Kürtlere değil, ‘Ben Kürt’üm!’ diyene…”"

- Kürtler

196. ""Bu ülkenin doğulusu da batılısı da, Türk'üm diyeni de, Kürtüm diyeni de kardeştir. Bin yıldır birlikte yaşıyoruz. Bir milyon kız alıp vermişiz. Etle tırnak gibiyiz."
Tansu Çiller- Temmuz 1993 Hakkari"

- Kürtler

197. "‘Yemek yesinler öyle gönderelim, zira yedi sekiz gün yemek yemeyecekler’ dedi.
-Buna inanmak mümkün değildi."

- Kürtler

198. ""Amerika ve Avrupa, PKK terörünü bir baskı aracı olarak kullanarak Türkiye 'ye kültürel ve siyasal haklar konusunda adım attıracak ve böylece ayrılıkçı Kürt milliyetçiliğinin kuvvetlenmesini sağlayacaktı.
Bu da zamanla Turkiye' nin zamanla bölünmesine neden olacak mihraklarin değirmenine su taşıyacaktı.""

- Kürtler

199. "Beklediğim yarınlar hiç gelmeyecek mi?

Hep hayallerimizde gezinerek mi avunacağız?"

- Kürtler

200. "Devlet kin tutmaz."

- Kürtler

201. "“Hasan Cemal, Amerika dost değil, uşak ister!"

- Kürtler

202. "Acılar insanı derinleştirir."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

203. "“Düşmanlık Kürtlere değil, ‘Ben Kürt’üm!’ diyene…”"

- Kürtler

204. "Kurdistana xweşî kurdistan kurdistan
Ma kî te difroşî Kurdistan Kurdistan"

- Kürdistan Günlükleri

205. "Seninle konuşmak, gülmek , koşmak , yürümek , savaşmak isterim."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

206. "Lenin’in görüşlerinde milletlerin kendi kaderlerini tayin etme hakkı diye bir ilke yok mu?
Aren: Var.
Mumcu: Peki, bir ülkeyi işgal etmek bu ilkeye aykırı olmuyor mu?
Aren: Tabii böyle düpedüz işgal edersen olur.
Mumcu: Düpedüz işgal değil mi Çekoslovakya?
Aren: Yok değil. Çekoslovaklar karşı koymadı.
Mumcu: Nasıl koymadı, koydular.
Aren: Tek bir silah atılmadı.
Mumcu: Sovyet ordusu güçlü bir ordu. Ne yapsın Çekoslovaklar?..
Aren: Ne kadar güçlü olursa olsun. Bir terslik görselerdi karşı koyarlardı.
Mumcu: Ya Afganistan?..
Aren: Afganistan’a da davet edildi benim bildiğim."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

207. "Komünizmin mi yoksa faşizmin mi ‘daha kötü’ olduğunu tartışmak artık anlamsız. İkisi de bela."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

208. "Renkler de yasaklanabilir mi?... Bu ülke Türkiye olunca, ne yazık ki böylesi sorular akla gelebiliyor. Çünkü bu ülkede yalnız düşüncelerin değil, bazen renklerin de yasaklandığına tanık oldum."

- Kürtler

209. "Bilmem ki, cennette cehennem yaratmak insanoğluna mı özgü?"

- Kürtler

210. ""Bu ülkenin doğulusu da batılısı da, Türk'üm diyeni de, Kürtüm diyeni de kardeştir. Bin yıldır birlikte yaşıyoruz. Bir milyon kız alıp vermişiz. Etle tırnak gibiyiz."
Tansu Çiller- Temmuz 1993 Hakkari"

- Kürtler

211. "Ekmek meselesi çok mühimdir. Zira barıştır, huzurdur."

- Kürtler

212. "Kafaların içindeki demirperdeler yıkılmadan insanlığın acıları bitmeyecek."

- Kürtler

213. "Tarihi geri çevirmek olanaksız!
Yaşananlardan ders çıkarıp geleceğe umutla bakalım."

- Kürtler

214. ""Üç meslektaşım ve Çiller' ın bir danışmanı.
İçlerinden biri, kim olduğumuzu da bilmeden konuşuyor:
Kürt halkı Apo'yu da, PKK'yı da artık kalbine fidan gibi dikmiştir. Büyütecektir. Devlet, özellikle 12 Eylül uygulamalarıyla bu halkı zorla PKK' 'nın kucağına itti. Suçluyla suçsuzu ayırt etmeye özen göstermedi.
Bundan sonra teröristle halkı nasıl ayırt edecek ki?...""

- Kürtler

215. "Mardin’in Ömerli ilçesine bağlı Pınarcık mezrasındaki vahşetin tablosu: 16’sı çocuk, 8’i kadın Türkiye vatandaşı 30 Kürt’ün bir gece baskınıyla öldürülmesi. Yani PKK’nın insanlığa karşı işlediği suçlardan biri..."

- Kürtler

216. ""Farklılık birliğe engel degildir; çeşitlilik zenginliğimizdir."
18 Temmuz 1993"

- Kürtler

217. ""Koruculuk sisteminin devam etmesini yanlız korucular istemiyor. Güney-doğu' da görev yapan asker ve sivil yetkililerin büyük çoğunluğu da koruculuk sisteminin sürdürülmesinden yana.""

- Kürtler

218. ""Ateşkesten vazgeçilmiş olmasını savunan PKK'lı bir kaynak şöyle dedi:
Örgüt gücünü savaş içinde kazanır. Bu da yaz aylarıdır. Yazı atıl geçirmek örgüt için tehlikelidir.""

- Kürtler

219. "Ne yapar gazeteci?
Yola koyulur, gözler. Konuşur, izlenim edinir. Kendisine söylenenle yetinmez, kafaların arkasında, kapalı kapılar ardında ne var, görmeye çalışır. Kendini karşısındakinin yerine koyar, anlamak ister. Önyargılardan sıyrılarak değerlendirmeye çalışır gördüklerini, duyduklarını, öğrendiklerini. Not eder, haberleştirir, yorumlaştırır."

- Kürtler

220. "kürtçe rüya görüyorduk,hayallerimiz kürtçeydi evimizde,aramızda kürtçe konuşuyorduk.Ama Kürtçe inkâr ediliyordu..”"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

221. "Yalnız devrimci romantizm yetmiyor birtakım şeyleri anlatmaya. “Che’nin yaşasaydı, Castro gibi biri olacağını ve Castro’ nun basiretsiz, sıradan, kanlı bir Üçüncü Dünya diktatöründen başka bir şey olmadığını hiç kimse söylemiyor. Che’nin ‘saf romantik devrimciliği’nin, Kongo’daki başarısız isyan hareketinde ya da Bolivya’daki sekiz aylık gerillacılık oyununda kaç yiğit delikanlıyı boşu boşuna kırdırdığını saymıyor hiç kimse. Koca bir kuşağın Türkiye’den Paris’e, Latin Amerika’dan Prag’a milyonlarca gencin göğüslerinde onun resmiyle yürüdüğü o ‘romantik macera’nın acı bilançosunu hesaplamıyor.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

222. "Kahrolsun ihanet, yaşasın direniş."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

223. "Sosyalizmi, özgür düşünceye en çok değer veren bir yaklaşım olarak görüyorum."

- Kürtler

224. "Sevilmeden sevmek kadar kötü bir şey yoktur."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

225. "Yine de diyorum.
İnsanın içinde güzellikler var.
Ama bunu yürütecek akal önemli!
Bunlanın farkına varıp yaratmak.
Bunlar bana zevk veriyor.
Çünkü farkaına varıyorum."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

226. "Ahmet Kaya yeni çıkaracağı kasedinde Kürtçe bir şarkı okuyacağını ve bu şarkıya çekeceği klibi yayımlayacak babayiğit ve yürekli bir TV kanalı aradığını söyleyerek, ‘Kürtleri tanımayanların kafasından inmeyeceğim’ dedi. Bunun üzerine davetlilerin bir kısmı Kaya’yı yuhalarken, bir kısmı da ‘Burası Türkiye!’ diyerek kürsüye yürümek istedi. Çatal kaşıkların havada uçuştuğu arbede sırasında görevliler, Ahmet Kaya’yı kulise kaçırdı. İhbar üzerine otele gelen polisler, Kaya’yı gözaltına almak istediler. Ancak Ahmet Kaya mutfaktan çıkarak oteli terk etti. Bu tatsız olaydan hemen sonra sahne alan ve ‘Onuncu Yıl Marşı’nı söyleyen Ortaç’a ayakta eşlik eden davetliler sanatçıyı çılgınca alkışladılar. Sahneye çıkarak ‘Memleketim’ adlı şarkıyı hep birlikte okudular."

- Kürtler

227. "özgürlük kolay olsaydı Ronahi ile Berivan kendilerini yakmazlardı..
-Rêber Apo"

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

228. "29 Aralık 2005
şu an Sezen Aksu’yu dinliyorum yeni mangamda. yani özgün ta­burun yeni mangasında.
gülüm!
bende şu an bir durgunluk var.
ağlamak isterim.
ama aklım ve çocuk ruhum buna izin vermiyor.
sıkıcı sözler...
anlık bir düşünce yoğunlaşması sadece..."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

229. "gerçekten de hayat güzelmiş, tüm çirkinliklerine rağmen.."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

230. "Korkunç ucuzdu her şey."

- Kürtler

231. "Peki ama, siyasetin kapsamı bu kadar daraltılarak, siyasal katılım bu denli sınırlandırılarak bu kadar çok <siyaset yasağı> ile demokrasi nasıl olacaktır. Demokrasinin özünü oluşturan uzlaşmalar nasıl sağlanabilecektir,söyler misiniz lütfen."

- Tarihi Yaşarken Yakalamak

232. "“Hangi felsefenin, komünizmin mi yoksa faşizmin mi ‘daha kötü’ olduğunu tartışmak artık anlamsız. İkisi de bela. Her ikisi de kınanmalı.”"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

233. "Bir şeylere inandığımız, inançlarımız uğruna her şeyi göze alıp savaştığımız dönemlerde güzel insanlardık böyle boşlukta değildik."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

234. "Demokrasinin çok sesli bir rejim olduğu gerçeğini bakalım ne zaman içimize sindireceğiz?"

- Kürtler

235. "Düşünsel terör yöntemleriyle kendi düşüncelerini başkalarına dikte etmeye çalışanlara her yerde rastlanıyor. Kendileri gibi düşünmeyenleri düşman gibi belleme, görme alışkanlığı çok yaygın. Demokrasi adına, özgürlük adına, özgür düşünce adına bundan daha büyük bir talihsizlik olamaz. Bu ülkeye demokrasiyi bir hayat tarzı olarak yerleştirmek istiyorsak, düşmanlık kültürü diye tanımlanabilecek bu cılkı çıkmış zihniyetin etkisiz kılınması lazım.
Çünkü demokrasi "bizim gibi düşünmeyenlerin de korkusuzca yaşayabildikleri, sözcüklerin özgürce uçuşabildikleri" rejimin adıdır.
Düşünce diktatörlerinin değil!"

- Kürtler

236. "Yanlış olan, başka insanları özgür yargılarından, gerçekte istediklerinden uzaklaştırmak, aslında içlerinde bulunmayan bir şeyi onlara zorla benimsetmeye kalkışmaktır."

- Kürtler

237. "Bir şeylere inandığımız, inançlarımız uğruna her şeyi göze alıp savaştığımız dönemlerde güzel insanlardık böyle boşlukta değildik."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

238. "Benim de inanmak istemediğim o kadar çok şey vardı ki!
- Neler?
Örneğin 1971’in ocak ayı. Türkiye hızla askeri müdahaleye doğru gidiyor. Ankara’da bir banka soyuldu. Adımız gibi biliyorduk ki bu bankayı Deniz Gezmiş’ler soymuştu. ODTÜ’de saklanıyorlardı. Ama biz Devrim’e manşet çekmiştik, “Deniz Gezmiş: Banka soygunuyla ilgim yok!” diye..."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

239. "İnsanın kendi kendisiyle hesaplaşması sanıldığı kadar kolay değil. Vakit ister, sükûnet ister, dürüstlük ister, hırstan ve tutkudan arınmışlık ister."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

240. "“Bahar gelmiş ama yaşama sevinci hâlâ uzak buralara.”"

- Kürtler

241. "“Sen, jandarma korkusundan Kürtçe’yi konuşamayanları bilir misin?”"

- Kürtler

242. "Öğrenmek sürekli kuşku beslemektir."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

243. "Ayrıca bugün internet çağındayız. Geçer adam bilgisayarının başına, herhangi bir araştırma programında Kürt sözcüğünü tıklar ve başlar okumaya... Engelleyebilir misiniz? İletişim devrimi yaşanıyor. Damına koyar bir çanak anten, uydu aracılığıyla Türkiye sınırları dışından gelen bir sürü Kürtçe yayını, haberleri izler, Kürtçe şarkıları dinler.

Engelleyebilir misin?"

- Kürtler

244. "Yanı başımızdaki arkadaşımızı vururlar, sokağın üstündeki cenazesini alamazdık."

- Delila - Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri

245. "İç barış ve huzur açısından kötü olan Kürtçe değil, dışlanmışlık duygusudur, yabancılaşmadır. Yaşadığı topraklarda, kendi memleketinde dışlanmışlık duygusuna kapılan, aidiyet duygusu yara alan insan, hele bir de yoksulsa, geleceğe dönük umutlarını yemişse, kolayca çengellenebilir, olmadık davaların peşine takılabilir çünkü..."

- Kürtler

246. "Her şeyi olduğu gibi, içinde hiç set bırakmadan, hepsini birer birer yıkarak
sonuna kadar anlatabilecek misin?"

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

247. "Kafaların içindeki demirperdeler yıkılmadan insanlığın acıları bitmeyecek. İnsanların aklını sloganlardan kurtarmak bir numaralı görev olmalı. Beynimizi sloganların emrine vermekten kaçınalım. Tutsak akıllar var oldukça, ne yapsak boş!"

- Kürtler

248. "Komünist”, askerin gözünde “Moskova ajanı” idi. “Kürt milliyetçisi” de türkiyenin bölünmesini, parçalanmasını kendine dava olarak seçmiş kişiydi. Askerin inandığı resmi politika “Kürt yok, türk var!”dı o tarihlerde."

- Kimse Kızmasın Kendimi Yazdım

249. "Kafaların içindeki demirperdeler yıkılmadan insanlığın acıları bitmeyecek."

- Kürtler

250. "Korkunç ucuzdu her şey."

- Kürtler

Açık kitap ahşap masa üstü
Konu görseli — kitabın kapağı değildir.
Daktilo ve kağıt masa
Konu görseli — kitabın kapağı değildir.
Çay fincanı ve kitap
Konu görseli — kitabın kapağı değildir.
Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
Rakamlarla ucretsizkitap.com.tr
0
Toplam Görüntüleme
0
Toplam Okunma
0
Toplam İndirme
0
Toplam Oy
0
Toplam Yorum

Okur Kılavuzu

Hangi kitabı okuyacağınıza karar vermek için künye, tanıtım ve seçme satırlardan oluşan başvuru rehberi.

Okur Kılavuzu'nin tamamı — A'dan Z'ye dizin »