Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
İçeriğe atla

Gilgameş - Muazzez İlmiye Çığ | Detaylı Ücretsiz Kitap İncelemesi

Spritüel / Dini Muazzez İlmiye Çığ

Yazar
Muazzez İlmiye Çığ
Yayınevi
Kaynak Yayınları
ISBN
9789753433143
Sayfa Sayısı
95
Dil
Türkçe
Ülke
Türkiye
Basım Yılı
2013
İlk Yayın Yılı
2012
Tahmini Okuma Süresi
162 dakika
Muazzez İlmiye Çığ — portre
Muazzez İlmiye Çığ — portre. Nedim Ardoğa · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

Gilgameş Kitap Tanıtımı

Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ´ın kaleme aldığı bu kitap, Sümerlilerin bundan binlerce yıl önce yaşamış olan kahraman kralı Gilgameş´in serüvenlerini kapsayan bir öyküdür.

Bu öyküde yer alan konular, Gilgameş´in yaşadığı çağdaş itibaren yüzyıllar boyunca ağızdan ağıza geçtikten sonra çiviyazısıyla destan halinde tabletlere yazılmıştır. Babilliler, Sümerce yazılmış tek tek konuları, Akad dilinde bir bütün destan haline getirmişler. Çığ, Sümerce yazılıp destana alınmamış öyküleri, XII. tablette yazılanları ve destanda bulunmayan, fakat Akadca şiir halinde yazılmış Gilgameş´in doğumunu anlatan öyküyü de kitabına ekledi. Böylece Gilgameş destanının tümünü ve Gilgameş´e ait yazılan bütün konuları bir araya toplamış oldu.

Tutkuları, sevinçleri, acıları, umutları ve hayal kırıklıklarıyla bugüne bağlanan tarihin ilk kahraman kralını, Sümerolog Çığ´ın akıcı anlatımıyla tanıyacaksınız.


Daktilo ve kağıt masa
Konu görseli — kitabın kapağı değildir.

Gilgameş Kitaptan Alıntılar

1. "“Bir Sümer Atasözü der ki;
- ‘Gel el ele verelim, biliyorsun,
İki katlı ip kopmazmış..’

- ‘Biliyorsun, neden öğretmiyorsun?’

- ‘Boş vakit geçirdin, neye yaradı?”"


2. "“Yıl 1872; Londra Kraliyet Akademisi’nde Messer Smit adında bir İngiliz, verdiği konferansta Mezopotamya'dan gelen çiviyazılı tabletler arasında, Tufan hikayesinin yazılı olduğu bir tabletin bulunduğunu söylüyordu. Bu tabletler Mezopotamya’nın kuzeyinde, eski adı Niniva, yeni adı Koyuncuk olan, yerdeki kazıdan çıkarılmış Asurbanipal’ın Kitaplığı arasında bulunmuştu.
Bu haber, dinleyicileri büyük bir heyecana düşürdü. Çünkü ancak Tevrat'ta Tanrı tarafından yazdırılmış olduğuna inanılan bu olay, nasıl olur da bir tablette bulunabilirdi?”"


3. "“Eski İstanbul'da birisi çok cahil olunca, “Serçeden başka kuş, Zeyrek'ten başka yokuş bilmez” derlerdi. Artık buna bir de “Çınardan başka ağaç bilmez” şeklinde bir ifade eklemek gerekecek herhalde.”"


4. "“Biliyorsun, çocukları doğdukları andan itibaren anneleri eğitir. Konuşmayı, yemeyi, içmeyi, sevmeyi, gülmeyi hep annelerimiz bize öğretti. Onun için bu adamı da ancak bir kadın eğitebilir.""


5. "“Gılgameş'in en geç MÖ 2700 yıllarında yaşadığı tahmin ediliyor. O, kral listesine göre 126 yıl yaşamış. Bu kral listesinde Tufan'dan önce yaşayan sekiz kralın ömürleri binlerce yıl gösteriliyor. Bunu Tevrat'ta da aynen görüyoruz.”"


6. "“Bu kitap, Sümerlilerin bundan binlerce yıl önce yaşamış olan kahraman kralı Gılgameş'in serüvenlerini kapsayan bir öykü. Aslında bu öyküde olan konular, Gılgameş'in yaşadığı çağdan"


7. "“Bir gün kral'a bir falcı, kızının bir oğlu olacağını, büyüdüğünde kralı, yani dedesini öldürerek krallığı elinden alacağını söylemiş. Bunun üzerine kral, kimseyle beraber olmaması için, kızını bir kuleye kapatmış. Dışarı çıkmasını önlemek için de, yanına bir bekçi koymuş. Bu kadar önlemeye rağmen, kız yine hamile kalmış. Dokuz ay sonra kızın bir oğlu olmuş. Bekçi çocuğu görünce, Kral kendisini öldürecek korkusuyla çocuğu kuleden aşağı atmış. O sırada kulenin altından bir kartal uçuyormuş. Çocuğun düştüğünü gören kartal, hemen onu sırtına almış ve bir hurma bahçesinin kenarına büyük bir dikkatle bırakmış; onu bırakırken bahçıvan görmüş. Ne olduğunu anlamak için yanına yaklaşınca güzel bir bebekle karşılaşmış. Hemen onu alıp evine götürmüş. Karısı ile birlikte "her şeyi gören ve bilen" olsun diye, ona aynı anlama gelen "Gılgameş" adını vermişler.”"


8. "“Dinliyorum sizi yüce Tanrım' dedim. 'Tanrılar toplantısında arkadaşlar her nedense bütün yarattıklarımızı yok etmeye kalktılar. Ben engel olmak istedim, başaramadım. Bunun üzerine seni dua ederken görünce, bunu sana bildirip senin yolunla hiç olmazsa bir kısım varlığın kurtulmasını istedim.
Şimdi söyleyeceklerimi iyi dinle ve aklında tut! Hemen şimdi malını mülkünü topla, sat ve onunla bir gemi yap. Geminin eni boyu eşit olsun, içine su girmeyecek şekilde onu kapla' dedi.

Çok korkmuştum, 'Sayın efendim, yüce Tanrımız. Söylediklerinizi, emirlerinizi anladım. Bundan çok onurlandım.
Hemen yerine getirmeye çalışacağım. Fakat benim şimdi bir endişem oldu. Gemiyi yaparken, yaşlılarımıza, şehrimizin halkına ne söyleyeceğim? Onlara, 'Tanrılarımız bir tufan yapacak. Ben ondan canımı kurtarmak için bunu yapıyorum' dersem, muhakkak beni öldürürler' dedim. Tanrımız Ea da Tanrımız Enlil'in bana çok kızdığını, benden nefret ettiğini öğrendim. Bu yüzden bu şehirden uzaklara, yüce Tanrımız Ea'nın yanına, onun oturduğu Apsu'ya gideceğim' dersin dedi. Ben buna çok şaşırdım. O, bana yalan söylemeyi öneriyordu. Fakat ne yapayım, Tanrı emri. Herhalde onun da bir bildiği vardır!' dedim ve ertesi sabah gün ağarır ağarmaz, etrafıma birçok insan topladım. Onlara Tanrı'nın sözünü aktardım. Hemen işe başladım.”"


9. "“Uruk, Sümer ülkesinin Tufan'dan sonra ilk var olan şehirlerinden biriydi. O zamandan Gılgameş’e kadar dört kral yönetmiş Uruk’u.

Uruk’un bir de baştanrısı ve koruyucu tanrısı vardı: Gök Tanrısı An. Sümerde her şehrin bir baştanrısı bulunuyordu.

Zengindi Uruk. Bu şehrin bilginleriydi ilk yazıyı başlatan; okullar açtırıp okuma yazma öğrettiren, bilgileri kil üzerine yazdırıp ölümsüzleştiren.
İlk araba tekerleği burada meydana getirilmiş, ilk saban burada yapılmış, sabana ilk öküz burada koşulmuştu. Fakat, dost uyur, düşman uyumaz derler ya! Bu zenginliği, bu görkemliliği kıskanıyordu etraflarında bulunan ilkel halklar.

Şehrin çepeçevre etrafını kuşatmıştı. Şehre girip çıkmak için duvarın çeşitli yerlerine bakırla kaplı ağaçtan yapılmış kalın kapılar konmuştu. Artık kolay kolay hiçbir düşman giremeyecekti bu şehre. Hatta yabancı olarak şehre girmek işleyenler, kimlikleri belirleninceye kadar günlerce, bazen aylarca bekletiliyordu kapılarda.”"


10. "“Sümerlilerin inanışına göre; Tufan’dan önce ‘Yedi Bilge’ denizden çıkıp, şehirlere dağılmış ve oralarda uygarlığı öğretmişler insanlara. Tufan kahramanı, onları gemisine alarak kurtarmış ve tekrar şehirlere uygarlık öğretmişler.”"


11. "“Sümer ülkesinin yolları dümdüz ve yapılıydı. Ova yeşillikler, bahçeler, tarlalarla kaplıydı. Onlar bu topraklara gelir gelmez, gürül gürül akan Fırat ve Dicle nehirlerinin taşan sularını kanallara alarak, kuru toprağı sulamışlar, bataklıkları kurutmuşlar, bağlar, bahçeler yaparak her türlü ürünü yetiştirmeyi bilmişlerdi.

Sümer’de her şehrin bir baştanrısı bulunuyordu. Fakat Uruk’un bir ayrıcalığı vardı. O da Sümer ülkesine bereket ve bolluğu, sevmeyi ve sevilmeyi, barışı ve savaşı getiren güzeller güzeli Tanrıça İnanna ve kocası Çoban Tanrısı Dumuzi’nin burada oturuyor olmasıydı.”"


12. "Biliyorsun, çocukları doğdukları andan itibaren anneleri eğitir. Konuşmayı, yemeyi, içmeyi, sevmeyi, gülmeyi hep annelerimiz bize öğretti."


13. "Herkes senin gibi ölüme mahkûm. Ondan korkup günlerini üzüntüyle mi geçireceksin?"


14. "*

"Sen!" diyordu " Sen soğukta ısıtmayan bir örtüsün! Sen fırtınaya engel olamayan bir kapı, üstüne örtüleni altında ezen bir fil derisi, içindeki kahramanların üstüne çöken bir saraysın!"

*"


15. "Tanrılar daha insanları yarattığı
zaman ölümü de onlara vermiş. Yalnız insanlara mı? Her varlığın bir oluşumu bir de yok oluşu var."


Kitap sayfaları yakın çekim
Konu görseli — kitabın kapağı değildir.

Gilgameş Kitap İncelemeleri

Merhaba siz güzel insanlar,

Harika baya güzel yazılmış bir eser, tabi Muazzez İlmiye Çığ gibi bir yazarsa ancak bu kadar güzel anlatır.

Hep merak etmişimdir Sümerleri, Babilleri, Asurları Hititleri.. Aslında Mezopotamya kaynaklı bu uygarlıklar asla tesadüfen ortaya çıkmamıştır. Tabletlerine baktığımızda net kesin ifadeler yer aldığını söylemem mümkün. Ayrıca Kuran-i Kerim ve Tevrat yıllar yıllar sonra indirilmesine rağmen bu kitap da geçilen olayların içinde yer alması biraz düşündürdü.

Acaba zamana mekana ve kültüre göre yaratıcı ayetler süreler tanrı kutsama adı altında yeri versiyonlar mı vermiştir.. Hindistan'da ki dini kültürler gibi.. Tamam son din İslam ama İslamdan önce çok farklı dinler gelip geçmiştir. Bunlarda birer ilham kaynağı olabilir mi diyerek merak ediyorum.. İnsan bedeni dörtte üçü Tanrı diğer kalanı biri ise insan olarak yaratıldığını ifade etmiştir.

İnsanlar sevdiklerine tam alıştığı sırada ölümlerin gelip onları bulması...ölümsüzlüğü araması Gılgamış aslında tarihe değinilen bir olay olmaktan ziyade bizlere örnek olmaktadır.

Gılgamış ilginçtir ki arkadaşı olan bir adama bir muska yapılmasını istemiştir... Bu muska da yapılacak yer de Şanlıurfa'nın Sultantepe olarak bilinen yer imiş. Sonradan yapılan kazılarda bulunan tabletlerde bulunu öğrenilmiştir.


Gılgamış Destanı dünyada yazılı edebiyatın ilk örneklerinden biridir.

Geçmiş yıllarda ve özellikle de bu yıl içerisinde yaptığım okumalarda şunu farkettim ki, okuduğum tüm klasik roman yazarları, (başka bir deyişle zamana meydan okumuş başyapıtlar yazmış yazarlar) daima kendinden önceki dönemlere ait diğer yazarlardan, akımlardan ve düşüncelerden etkilenmişler. Başarılarının ve kalıcı olmalarındaki bir sebep bu olabilir. Çağdaş Edebiyat, kendinden önceki savaş döneminden, o dönemdekiler Rönesans ve Aydınlanma Çağı edebiyatı ve yazarlarından, ondan öncekiler ise Kahramanlar ve Efsanelerden yani mitolojiden etkilenmiş ve esinlenmiştir. Buradan yola çıkarak şunu diyebilirim ki; hangi döneme ait bir kitabı/yazarı okuyorsanız okuyun, onun çağdaşları ve önceki dönemlere ait yazınlar üzerine bir fikriniz olması, okumanızı daha anlamlı kılacaktır. Bu tip bir okuma sırası, vizyonunuzu genişletecek ve kuşkusuz okuduklarınızdan daha derin anlamlar çıkarmanızda, daha çeşitli bağlantılar kurabilecek hale gelmenizde katkı sağlayacaktır.

Bu açıdan, ilk cümlede söylediğim gibi, Gılgamış Destanı'nın ilk edebiyat yazın örneği olması sadece tarihsel açıdan değil, kendinden sonra gelen antik Yunan, antik Hindistan ve Çin yazın örnekleri ve destanlara da etkisi bakımından önem taşır.

Hayatınızdaki edebiyat yolculuğunuz bir kule gibi adım adım inşa edilecekse eğer, Gılgamış Destanı bunun ilk temel taşı olmalıdır. Bu destanı da, Sümer tabletleri üzerine hayatını vermiş Muazzez İlmiye Çığ'dan okumak harika olur.

İyi Okumalar!





Herkese merhaba,

İlk yazılı metin olarak geçen Gılgameş Destan'ını okumadıysanız bile mutlaka duymuşsunuzdur ben daha da anlam kazanması için bunu Muazzez Hanım'ın yazdığı kitaptan okumak istedim çünkü kendisi Türk bir sümerologtur. Kitap içerisinde ön söz ve arkasında bulunan notlar bu metnin daha anlaşılabilir kılmasını sağlıyor. Bu destandan önce ben aynı yazardan "Inna'nın Aşkı" isimli kitabı okumuştum iyi ki öyle yapmışım daha anlamlı oldu çünkü size de tavsiye ederim bu okuma sırasını.

12 tablet üzerine yazılan bu destanda okunamayan eksik parçalar var Muazzez Hanım bunu kendi branşından da dolayı birleştirerek öykülemiş ve bize öyle sunmuş. Gılgameş yarı insan yarı tanrı ve Mezopotamya'nın Uruk şehrinin kralı. Tanrılar onun egosu ve başarılarından rahatsızlıkları dolayısıyla çok ileriyi planlayarak ona bir arkadaş yaratıyorlar-Enkidu. İkisi birlikte kimsenin yapamaz dediklerini yapıyorlar. Tanrı Inna'yı tanımanız burada önem kazanıyor, Inna'nın kızmasıyla ortalık biraz karışıyor ve Gılgameş ölümsüzlüğü aramak için yola çıkıyor, bu yolculuk esnasında Nuh Tufanı da anlatılmaya başlanıyor. Ve Nuh Tufanı'nın anlatılmasından sonra bir kaç olay yaşanıyor ve destan sonlanıyor. Bu harika destanı okuyun mutlaka.

Ama tabletlerin bulunuşu, eksik parçaların tamamlanışı ve diğer bilgiler beni benim daha çok dikkatimi çekti. Sanırım Muazzez İlmiye Çığ'ın tüm eserlerini okuyacağım. Hem dili okunmaya çok müsait hem de size farklı farklı kapılar açıyor. Muazzam okumalar sunuyor.

Herkese keyifli okumalar dilerim.


Merhaba siz güzel insanlar,

Harika baya güzel yazılmış bir eser, tabi Muazzez İlmiye Çığ gibi bir yazarsa ancak bu kadar güzel anlatır.

Hep merak etmişimdir Sümerleri, Babilleri, Asurları Hititleri.. Aslında Mezopotamya kaynaklı bu uygarlıklar asla tesadüfen ortaya çıkmamıştır. Tabletlerine baktığımızda net kesin ifadeler yer aldığını söylemem mümkün. Ayrıca Kuran-i Kerim ve Tevrat yıllar yıllar sonra indirilmesine rağmen bu kitap da geçilen olayların içinde yer alması biraz düşündürdü.

Acaba zamana mekana ve kültüre göre yaratıcı ayetler süreler tanrı kutsama adı altında yeri versiyonlar mı vermiştir.. Hindistan'da ki dini kültürler gibi.. Tamam son din İslam ama İslamdan önce çok farklı dinler gelip geçmiştir. Bunlarda birer ilham kaynağı olabilir mi diyerek merak ediyorum.. İnsan bedeni dörtte üçü Tanrı diğer kalanı biri ise insan olarak yaratıldığını ifade etmiştir.

İnsanlar sevdiklerine tam alıştığı sırada ölümlerin gelip onları bulması...ölümsüzlüğü araması Gılgamış aslında tarihe değinilen bir olay olmaktan ziyade bizlere örnek olmaktadır.

Gılgamış ilginçtir ki arkadaşı olan bir adama bir muska yapılmasını istemiştir... Bu muska da yapılacak yer de Şanlıurfa'nın Sultantepe olarak bilinen yer imiş. Sonradan yapılan kazılarda bulunan tabletlerde bulunu öğrenilmiştir.


Muazzez İlmiye Çığ ve benzer kitaplar

Binlerce dünya klasiğini Türkçe ve ücretsiz okumak için hemen Kitaptik’i keşfet!
Rakamlarla ucretsizkitap.com.tr
0
Toplam Görüntüleme
0
Toplam Okunma
0
Toplam İndirme
0
Toplam Oy
0
Toplam Yorum

Okur Kılavuzu

Hangi kitabı okuyacağınıza karar vermek için künye, tanıtım ve seçme satırlardan oluşan başvuru rehberi.

Okur Kılavuzu'nin tamamı — A'dan Z'ye dizin »