
Fuat Sezgin En Beğenilen Sözleri
1. "Birûni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbn-i Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani lâ mütenahi midir, yoksa zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi! Böyle bir şey bugünün Türkiye'sinde bile olmaz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
2. "Zamanın Allah'ın bize verdiği büyük bir nimet olduğunu unutuyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
3. "Fuat Sezgin Hoca, “Eğer geçmişi adam gibi öğrenirsek,” diyor ve ekliyor “Belki bir miktar aşağılık kompleksinden ve boş ve böbürlenmelerden kurtuluruz.”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
4. "Aklınızda, bedeninizle masanın başına oturup okumanızı tavsiye ediyorum.”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
5. "Ben burada ilk önce hocalara seslenmek istiyorum. Talebeleri aşağılık duygusundan kurtarmaya çalışsınlar. Türk milletini aşağılık duygusu bir kanser gibi kemiriyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
6. "Türkler okumuyor maalesef."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
7. "Çünkü hayat ne zorluklarla geçiyor ne de sadece kolaylıklarla."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
8. "Esasında hanımlar insanların hayatında büyük rol oynarlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
9. "Sadece memleketimin perişan hali beni rahatsız ediyordu."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
10. "“Şimdi düşününüz; siz bir dinin mensubusunuz ve o dinin Peygamberi(SAS) ne diyor: “İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır.” Bunu Müslümanlar kâfi derecede göz önüne almadılar. İnsanların dikkatini buna çekmediler. Demek ki İslam dini sizden her gün yeni bir şey istiyor. Yani bu soruyu her Müslüman’ın kendisine sorması lazım.”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
11. "Bizim Türkler dilin masa başında öğrenildiğini bilmiyorlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
12. "Mesela bir işe başladıktan bir hafta sonra, insanın kendi kendisine sorması lazım “Bu hafta ben bir şey öğrendim mi?” diye."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
13. "Benim bütün yaratılışımı “ insanlığın müşterek mirası” fikri kaplamış vaziyette."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
14. "Demek istediğim şey şu: Bilim camiden çıkıyor! Üniversiteler camilerden ortaya çıktı. Bu müthiş bir şey…"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
15. "Eğer geçmişi adam gibi öğrenirsek, belki bir miktar aşağılık kompleksinden ve boş böbürlenmelerden kurtuluruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
16. "Allah insanı kainatın bütün sırt perdelerini yırtacak kabiliyeti vermiştir!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
17. "Bir Müslüman iyi şartlar içerisinde çok iyi çalışabilirse, çok büyük neticelere varbileceği inancı var bende. Onun için Milletimden, Türk milletinden, Müslümanlardan böylesi bir davranışa sahip olmalarını isterim. Artık Türkler korkak ve taklitçi bir millet olmaktan kurtulmalıdır. Türkler yaratıcı olmalıdır!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
18. "“Bilginin zevkine varıp okumak o kadar güzel ki. Başlayınca sürüklüyor insanı!”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
19. "Avusturyalı büyük bir bilgin vardı, diyor ki: “Yunanlıların bilimler tarihinin başlangıcında değil gelişmesinin ortasında olduğunu söylediğimiz zaman büyük hücumlarla karşılaşıyoruz!” bu fikir hala devam ediyor. Belki yavaş yavaş değişmeye başladı ama o değişmeyen kafalar yanında değişme oranı çok küçük kalıyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
20. ""...Parşömen veya papirüs üzerine yazılmış kitaplar her yerde o kadar çok pahalıydı ki, ancak çok küçük bir çerçeve içinde kalıyordu. Müslümanlar, üzerine yazılacak bir ucuz madde imal edip böylece, sadece Doğu pazarı için değil, aynı zamanda Hıristiyan Batı'yı da beslemeleriyle, bilim herkes için ulaşılabilir hale gelmişti...""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
21. "Ve ne olursa olsun Türkiye İslam dünyasının, medeniyetinin bir parçasıdır. Türkiye’yi İslam dünyasından tecrit edemezsiniz, koparamazsınız. Bazıları bunu Yadırgasalar da bu böyledir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
22. "Eleştiri her halükarda olmuştur, fakat belirli bir eleştiri etiği içinde. Eleştiri adaletsiz, ölçüsüz veya keyfi olamazdı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
23. "“Tecrübeyle teori, bir atın üzerindeki heybe gibidir. Birbirine denk olması lazım… Biri diğerinden ağır basarsa atın sırtından düşebilir.”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
24. "Ben ilkokula gittiğimde okulun 2. haftasında benim süslü püslü bir hanım öğretmenim vardı. O derste bize diyordu ki: "Müslüman âlimler dünyanın öküzün boynuzunda olduğuna inanıyorlar." Ben bunun tashihini hiçbir lise kitabında görmedim. Ben bu bilgiyi üniversiteye kadar taşıdım. Alman hocam Helmet Ritter'in sayesinde etütlere girdim, gerçekleri gördüm. Frankfurt'taki çalışmalarımdan sonra baktım ki Müslümanlar dünyayla güneş arasındaki en kısa mesafenin en uzak noktasının yıllık ne kadar değiştiğini saniyelerle hesaplayabilmişler. Yine Birûni 4 mevsimin süresini tutuyor, ondan sonra bunu diferansiyel matematikte çözüyor. Bunları öğrendik. Bu bilgiyle benim hoca hanımın söylediği laf arasındaki farkı daima düşünüyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
25. "Japonların, Korelilerin böyle bir zengin mağazası yok. Ama bir inançla kısa zamanda çok uzun bir mesafe kat ettiler. Onun için Türkleri uyandırmak lazım."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
26. "Abdullâh b. El-Mubârek (öl. 181) kitaplarla geçirilen vakti, Peygamber'in (s.a.v.) ashâbıyla birlikte sohbet telakki ederdi."
- Buhari'nin Kaynakları
27. "İnsanlar zamanlarının çok kısa olduğunu unutuyorlar. Allah‘ın kendilerini bir lütfu olarak verdiği bu zamanı faydalı olarak doldurma vecibesi şu da değiller."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
28. "İnsanlar vefasız. İnsanlar takdir etmiyor, insanlar kendilerinden değil de hep başkalarından bekliyorlar ve materyalist oluyorlar. Maddeyi tamamen inkâr etsinler demiyorum ama öncelik veriyorlar. Maddenin peşinde koşuyorlar, ona ulaşmak için birçok ahlaki prensipleri feda ediyorlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
29. "“Farklı insanların ve kültürlerin bilme katkısı birbirinin tamamlayıcısıdır”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
30. "“Din gerilemenin nedeni değildir, bilimle ters düşmez”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
31. "Kuran’da birçok ayet vardır “Dünyayı geziniz, tanıyınız” diye. Ama ben konuşmalarıma hiçbir zaman Kur’an’ı karıştırmıyorum. Bazı Müslümanlarda şöyle bir temayül var: Müslümanların yaptıkları keşifleri Kur’an’da bulmaya çalışıyorlar. Bende bu duruma karşı bir alerji var. Çünkü Kur’an ilahi bir kitaptır, hedefi başkadır. İnsanlara yeni bir yol getirmiştir. Muvaffak olmuştur da… Ben bunu böyle kabul ediyorum. Bir “el kitabı” değildir Kur’an. Veya bir ansiklopedi değildir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
32. "Boş şeylerle uğraşıyoruz. Zamanın Allah'ın bize verdiği büyük bir nimet olduğunu unutuyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
33. "Şimdi memleketimde bir ahlaki gerilik görüyorum. Kusura bakmayın bunu söylemek zorundayım! İnsanlar şimdi daha çok yalan söylüyor, iftira ediyor. Halbuki İslam dini, iftira etmeyi büyük günah olarak ilan ediyor. Müslüman iftira ederken, yalan söylerken İslam'ın bu asli prensibini unutuyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
34. "Hicri 1.yüzyılın sonlarına doğru İslâm dünyasında okuma yazma bilenlerin sayısı bütün dünyadaki okuma yazma bilenlerin sayısından daha çoktu. Bunu bilim adamları umumiyetle gözden kaçırdılar. Müslümanların bilime susamışlıkları vardı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
35. "Her şeye rağmen hâlâ ümidimi kesmeyeceğim"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
36. "Çünkü hayat ne zorluklarla geçiyor ne de sadece kolaylıklarla."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
37. "İnsanlar vefasız. İnsanlar takdir etmiyor, insanlar kendilerinden değil de hep başkalarından bekliyorlar ve materyalist oluyorlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
38. "“Yaratıcılık” Özelliğimizi Kaybettik!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
39. "Bilginin zevkine varıp okumak o kadar güzel ki."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
40. "Dakikaları ölçen ilk saat 12. yüzyılın başında İslâm dünyasında yapılıyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
41. ""Dehşete düştüm. Çünkü ilkokulda, lisede öğrendiğimiz şeyler tamamıyla buna aykırıydı. Modern dünyanın gelişimine İslam dünyasının katkısını sıfır diye biliyorduk. Ritter'in sözleri İslam ilimleri tarihini öğrenmem için kırbaç rolü oynadı. Bütün dünyayı terk ederek gece gündüz bunun için çalıştım...""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
42. "Mesela bir işe başladıktan bir hafta sonra, insanın kendi kendisine sorması lazım “Bu hafta ben bir şey öğrendim mi?” diye."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
43. "~
Amerika'yı Kristof Kolomb'dan önce Müslümanlar keşfetti!
~"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
44. "Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
45. "- Hocam Maşallah 82 yaşındasınız, hâlâ böylesine heyecanla bilim hayatından bahsediyorsunuz, gıpta etmemek elde değil. Günde kaç saat çalışıyorsunuz?
- Şimdi tembelliğe başladım, eskisi kadar da çalışamıyorum. Eskiden 17 saat çalışabiliyordum şimdi 3-5 saat azalttık :) Sabahleyin 7.30'da enstitüye ilk giden benim. Saat 18.00'de enstitüden çıkıyorum ve sonra da evde çalışmaya devam ediyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
46. "Türk milletini aşağılık duygusu bir kanser gibi kemiriyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
47. "İnsanlar vefasız.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
48. "İnsanlar zamanlarının çok kısa olduğunu unutuyorlar. Allah'ın kendilerine bir lütuf olarak verdiği bu zamanı faydalı olarak doldurma vecibesinin şuurunda değiller."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
49. "Esasında kadınlar insan hayatında büyük rol oynarlar. Bizim atalarımız böyle düşünüyorlar mıydı bilmiyorum ama sizin neslin de böyle düşünmesini isterim."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
50. "Bu harikulade akılların meyvelerinden nasibimizi almak istiyorsak, kendimizi doğuya kavuşturalım, onun kendisi bize gelemeyeceğine göre. Tercümeler bizi sürüklemek, bize kılavuzluk etmek açısından baha biçilmez değerde ola- bilirler, ama... bu kitaplardaki dil, dil olarak, ilk rolü oynuyor. Bu hazinelerin kaynaklarını aracısız tanımayı kim iste- mez ki!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
51. "Eğer alimleri yöneticilerin kapısında görürseniz; o âlimler ne kötü âlimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri âlimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o âlimler de ne güzel âlimdir!
Arap Sözü"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
52. "..siz bir dinin mensubusunuz ve o dinin peygamberi ne diyor: "İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır." Bunu Müslümanlar kafi derecede göz önüne almadılar. İnsanların dikkatini buna çekmediler. Demek ki İslam dini sizden her gün yeni bir şey istiyor. Yani bu soruyu her Müslüman'ın kendisine sorması lazım... Nasıl ki bir tüccar, "Bugün kazancım ne oldu?" diye her gün kendisine sorarsa bizim gibi bilimle uğraşanlar, hayır yapmak isteyen insanlar da kendine her zaman "Bugün ne öğrendin bugün yeni bir hayır işledin mi?" diye sormalıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
53. ""Türklerin gramer bilgileri yok, o yüzden dili öğrenemiyorlar, bazen iyi konuşuyorlar fakat yazamıyorlar. Bu bizim milletimizin önemli problemlerinden biridir.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
54. "Önce ilkokuldaki hocalara öğretmeliyiz. Onları eğitecek sosyologlarımız, pedagoglarımız olmalı. Okumanın şart olduğunu öğretecekler onlara. Bana kalırsa camide vaaz eden din adamlarımızın müfredatına namaz, oruç kadar insan hayatına, cemiyet hayatına etki eden unsurları da dahil etmek gerekir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
55. "Türk milletini aşağılık duygusu bir kanser gibi kemiriyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
56. "Allah insana kainatın bütün sır perdelerini yırtacak kabiliyeti vermiştir!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
57. "Bilgi, insanı mütevazileştirir.
~Dua niyetine..."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
58. "Hocanın(Fuat Sezgin) en büyük arzusu "benim milletim" dediği Müslümanların Batı karşısındaki aşağılık kompleksinden kurtulması, bunun karşılığında Batılıların da Müslümanların bilime katkılarını görerek "üstünlük" duygusundan uzaklaşması."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
59. "Türkiye hala bugün İslam medeniyetinin en güçlü ülkesidir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
60. "Türkiye'de üniversitelerin sayısı çoğaldı. Sayı mühim fakat biraz kaliteye, derinliğe dikkat edilmediğine şahit oluyorum ve bunu temenni ediyorum, yani üniversitelerimiz zayıf ve maalesef Türklerde Batı dillerine yani dil öğrenmeye karşı bir kompleks var. Bu yıkılmalı, bunu bertaraf etmek lazım."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
61. "Hayatımda eğer altı haftalık bir geleceğim garanti edilse, yani o kadar yaşayabilecek kadar maddi imkânım varsa, yedinci haftayı düşünmeyeceğim."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
62. "İnsanlar yüzlerce defa Amerika'ya tesadüfen gittiler. Bakın Müslümanlar yalnızca şu hedefle gidiyorlardı: Büyük Okyanus'un öte tarafına ulaşmak. Atlas Okyanusu'nu bilmiyorlardı. Bu gayretle birçok çıkış yaptılar, dönmediler. Mühim olan Amerika haritasının bir kısmını ilk olarak yapmaktır, yapmış olmaktır. Bunu ilk yapan insanlar 15. yüzyılda Müslümanlar oldu. Ona %100 inanıyorum. Onu ispat etmeye çalışıyorum o yazımda. Kristof Kolomb Müslümanların yapmış olduğu haritaya dayanarak ki, onun tarihçesi de bir haritayla yola çıktığını yazıyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
63. "Biz okulda, lisede hocalarımızdan yanlış, haksız hikayeler duyardık.
Ben ilkokula gittiğimde okulun ikinci haftasında benim süslü püslü bir hanım öğretmenim vardı.
O derste bize diyordu ki:
Ben bunun tashihini hiçbir lise kitabında görmedim.
Ben bu bilgiyi üniversiteye kadar taşıdım. Alman hocam Hellmut Ritter'in sayesinde etütlere girdim, gerçekleri gördüm. Frankfurt'taki çalışmalarından sonra baktım ki Müslümanlar dünyayla güneş arasındaki en kısa mesafenin en uzak noktasının yıllık ne kadar değiştiğini saniyelerle hesaplayabilmişler. Yine Biruni dört mevsimin süresini tutuyor, ondan sonra bunu diferansiyel matematikte çözüyor.
Bunları öğrendik. Bu bilgiyle benim hoca hamının söylediği laf arasındaki farkı daima düşünüyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
64. "Biz Müslümanların hiç korkmadan bugün Avrupalıların ulaştıkları bizde olmayan bütün unsurları, bütün buluşları almak için bir yarış içerisine girmeliyiz. Mesela Japonlar bunu yaptılar. Biz Müslümanlar kadar bilimsel bir geçmişe sahip değilken, müthiş şeyler yaptılar fakat biz hâlâ yerimizde sayıyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
65. "..canı gönülden okuyanlar o kadar güzel şeyler buluyorlar ki! Bilginin zevkine varıp okumak o kadar güzel ki. Başlayınca sürüklüyor insanı!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
66. "○●
''Allah insana kainatın bütün sır perdelerini yırtacak kabiliyeti vermiştir!"
Yani beşer bu kainatta her sırrın çözümüne ulaşabilir. Aristoteles ise tam tersini söylüyor: "Biz bunu yapamayız" diyor. Cabir İbn-i Hayyan öyle bir adam ki "kainat, matematiksel ölçüler esa sına göre yaratılmıştır" diyor. Yani "hisleri bile ölçebiliriz. Ölçemediğimiz herhangi bir şey, bilimin konusu olamaz !"
●○"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
67. "Hayatımda eğer altı haftalık bir geleceğim garanti edilse, yani o kadar yaşayabilecek kadar maddi imkanım varsa, yedinci haftayı düşünmeyeceğim."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
68. ""Eğer âlimleri yöneticilerin kapısında görürseniz; o âlimler ne kötü âlimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri âlimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o âlimler de ne güzel âlimdir!""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
69. ""İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
70. "...okuyan, yazan, düşünen bir millet olmalıyız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
71. ""Eğer İslam dini, bilimi sadece bilim olarak, bilim aşkı olarak himaye etmemiş olsaydı ve sadece onun faydacı tarafı bakımından bilimleri tutmuş olsaydı bilimler bu kadar süratli ve bu kadar geniş şekilde gerçekleşmezdi."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
72. "Allah insana bütün kâinatın sır perdelerini yırtacak kabiliyeti vermiştir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
73. "“…Ve sürekli bir şeyler öğreniyorum ve insan hayatında sürekli öğrenmek çok mühimdir. Mesela bir işe başladıktan bir hafta sonra, insanın kendi kendine sorması lazım “Bu hafta ben bir şey öğrendim mi?” diye. Bazen seyahatlerde olduğum zaman o hafta hiçbir şey öğrenemedim gibi gelir bana! Evet… Aşağı yukarı her gün bu soruyu kendime soruyorum. Her gün alıştığım için her gün soruyorum.”
(60 yıldır bilim tarihi ile uğraşan, 27 dil bilen dünyaca ünlü Bilim Uzmanı Prof. Dr. Fuat Sezgin, -Bilim Tarihi Sohbetleri- eserinden)"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
74. "Öteden beri çok tartışılan bir konu var: İslam dünyası neden geriledi? Bugün bi soruya biraz da tersten cevap vermek gerekiyor: "İslam dünyası daha önce ne yaptı da ilerledi?""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
75. "Müslümanlar bugün hayatlarını uçaklarda, trenlerde, otomobillerde gezmekle geçiriyorlar. Oysa onların, düşünmeleri ve düşünüp fikirlerini geliştirmeleri gerekir. Biraz feragat etmesini bilmek lazım..Yani okuyan, yazan, düşünen bir millet olmalıyız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
76. "Çünkü hayat ne zorluklarla geçiyor ne de sadece kolaylıklarla."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
77. "10. Yy'da Birûni 27 yaşındayken, 18 yaşındaki İbn-i Sina'yla yazılı bir münâkaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür, yani lâ-mütenâhî midir, yoksa ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi?"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
78. "Almanya'da lisede 3 dil öğretiliyor. Bizde sadece bir dil.Karşınıza profesör geliyor konuşamıyor. Çok acı bir realite. Profesör meslektaşlarım bana telefon ediyorlar ama sekreterimle ingilizce konuşamıyorlar. En sonunda sekreterime üç - dört kelime öğrettim ; günaydın, vs... Sekreterim onlarla konuşmaya çalışıyor. Böyle şey olur mu!?"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
79. "Bir müslüman iyi şartlar içerisinde çok iyi çalışabilirse, çok büyük neticelere varabileceği inancı var bende."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
80. ""Bilim vermez sana kendisinden bir şey, eğer sen kendi bütününü ona vermezsen.."
-En-Nazzâm"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
81. ""Bugün Avrupa'daki bilimler, İslam bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik şartlar içerisindeki devamından ibarettir, diye tanımlıyorum""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
82. "Müslümanların Hint Okyanusu'nda modern navigasyonun temellerini kurduklarını gördüm. Bu, insanlar için dehşete düşürecek bir tekamüldü. (15. Yüzyıl)"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
83. "Turan: Hocam, maşallah 82 yaşındasınız, hâlâ böylesine heyecanla bilim hayatından bahsediyorsunuz, gıpta etmemek elde değil. Günde kaç saat çalışıyorsunuz?
Sezgin: Şimdi tembelliğe başladım, eskisi kadar çalışamıyorum. Eskiden 17 saat çalışabiliyordum şimdi üç beş saat azalttık."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
84. "Artık Türkler korkak ve taklitçi bir millet olmaktan kurtulmalıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
85. ""Bilimler tarihi insanların müşterek mirasıdır."
Ben buna inanıyorum. Bilimler sıçramalar yapmıyor, esasında yavaş yavaş tekamül ediyor..."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
86. "Bilim vermez kendisinden bir şey, eğer sen kendi bütününü ona vermezsen. Verdin mi sen ona bütününü, bilinmez onun sana bir şey verip vermeyeceğini. En-Nazzam"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
87. "Artık Türkler korkak ve taklitçi bir millet olmaktan kurtulmalıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
88. "Herkes mütemadiyen bir yerlere tutunmaya çalışıyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
89. "Fuat Sezgin Hoca, "Eğer geçmişi adam gibi öğrenirsek," diyor ve ekliyor "Belki bir miktar aşağılık kompleksinden ve boş böbürlenmelerden kurtuluruz.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
90. ""Ben hayatımı daima planlarım. Liseyi şu zamanda bitireceğim diye planladım. Üniversiteyi öyle... Şu yaşta doçent olacağım, dedim ve bütün bunlarda muvaffak oldum. Baktım her şeyde muvaffak oluyorum, bende bir şımarma başladı. Ondan sonra bir askeri darbe* geldi. Bir balığın üzerine atılan ağ gibi ben de o ağın içinde kaldım. O zaman baktım ki beşer olarak benim irademin bir sınırı varmış. İşte o olaydan sonra ben şuna karar verdim : Hayatımda eğer altı haftalık bir geleceğim garanti edilse, yani o kadar yaşayabilecek kadar maddi imkânım varsa, yedinci haftayı düşünmeyeceğim...""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
91. ""Eğer İslâm dini, bilimi sadece bilim olarak, bilim aşkı olarak himaye etmemiş olsaydı ve sadece onun faydacı tarafı bakımından bilimleri tutmuş olsaydı bilimler bu kadar süratli ve bu kadar geniş şekilde gerçekleşmezdi.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
92. "Ben herkesin kendi çalışmasında yapması gerekeni yaptım: Öncellerin başarılarını minnetkarlıkla karşılamak, onların yanlışlarını ürkmeden doğrultmak, kendisine gerçek olarak görüneni gelecek kuşağa ve sonrakilere emanet etmek. El-Biruni"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
93. "Doğu olmasaydı, batı olmazdı.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
94. "Hocanın en büyük arzusu "benim milletim'' dediği Müslümanların Batı karşısında ki aşağılık kompleksinden kurtulması, bunun karşılığında Batılıların da Müslümanların bilime katkılarını görerek "üstünlük'' duygusundan uzaklaşması."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
95. "○●
"Eğer alimleri yöneticilerin kapısında görürseniz; o alimler ne kötü allimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri alimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o alimler de ne güzel alimdir!"
●○"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
96. "Mesela bir işe başladıktan bir hafta sonra, insanın kendi kendine sorması lazım “Bu hafta ben bir şey öğrendim mi?” diye."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
97. "○●
17. yüzyılın başlarından itibaren Müslümaıılar bakı yorlar ki Avrupalılar teknolojide bizden ileri. Mesela Avrupalıların ellerindeki topu görüyorlar ama Avrupalıların o topu bizden aldık larını bilmiyorlar. Pusulayı görüyorlar ama onların pusulayı bizden aldıklarını bilmiyorlar! Bunları gördükçe aşağılık duygusu gelişiyor.
●○"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
98. "Zira her türlü tecrübe zorunlu olarak bir perspektifle ilgilidir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
99. "İnsanlar vefasız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
100. "Amerika'nın keşfi, coğrafya ve denizcilik bilimi açısından çığır açıcı olan ve Joseph-Toussaint Reinaud'nun 150 yıl önce dile getirdiği gibi, Müslümanların İber Yarımadasındaki uzun süren varlıkları olmadan, onların geliştirdikleri denizcilik ve coğrafi bilgiler olmaksızın düşünülemeyecek bir başarıydı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
101. "Fuat Sezgin Hoca, "Eğer geçmişi adam gibi öğrenirsek," diyor ve ekliyor "Belki bir miktar aşağılık kompleksinden ve boş böbürlenmelerden kurtuluruz.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
102. "Biruni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbn-i Sina' yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? " Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
103. "Onlar, nasıl 10.yüzyıldan 16,17 hatta ve hatta 18.yüzyıla kadar İslam bilimlerinden buldukları bütün müspet bilimleri, pozitif unsurları aldılarsa, biz Müslümanların hiç korkmadan bugün Avrupalıların ulaştıkları bizde olmayan bütün unsurları, bütün buluşları almak için yarış içerisine girmeliyiz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
104. "Allah insana kâinatın bütün sır perdelerini yırtacak kabiliyeti vermiştir!""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
105. ""İnsanlar vefasız. İnsanlar takdir etmiyor, insanlar kendilerinden değil de hep başkalarından bekliyorlar ve materyalist oluyorlar. Maddeyi tamamen inkâr etsinler demiyorum ama öncelik veriyorlar. Maddenin peşinde koşuyorlar, ona ulaşmak için birçok ahlaki prensipleri feda ediyorlar.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
106. "Sık sık, genelde dinin, özelde ise ortodoksinin, teolojinin veya tasavvufun bilime zarar verici etkisinden bahsetmek haksız bir davranıştır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
107. "Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir.
(İbni Heysem/öl. 1040)"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
108. "Müslümanlarda bir aşağılık duygusu var, Avrupa medeniyetini yanlış tanıma var, oradaki yerini bilmeme var. Bu durumu tasviye etmiş olacağız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
109. ""Eğer alimleri yöneticilerin kapısında görürseniz; o alimler ne kötü alimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri alimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o alimler de ne güzel alimdir!""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
110. "EVREN bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
111. "Bugün Avrupa'daki bilimler, İslam bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik tarihi şartlar içerisindeki devamından ibarettir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
112. "...Oysa onların, düşünmeleri ve düşünüp fikirlerini geliştirmeleri gerekir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
113. ""Boş şeylerle uğraşıyoruz.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
114. "Kuran'da birçok ayet vardır "Dünyayı geziniz, tanıyınız"
diye. Ama ben konuşmalarıma hiçbir zaman Kur' an' ı karıştırmıyorum. Bazı Müslümanlarda şöyle bir temayül var: Müslümanarın
yaptıkları keşifleri Kur' an' da bulmaya çalışıyorlar. Bende bu duruma
karşı bir alerji var. Çünkü Kur' an ilahi bir kitaptır, hedefi başkadır.
İnsanlara yeni bir yol getirmiştir. Muvaffak olmuştur da ... Ben bunu
böyle kabul ediyorum. Bir "el kitabı" değildir Kur' an. Veya bir ansiklopedi değildir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
115. "Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir.
(İbni Heysem/öl. 1040)"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
116. "Avrupa'da İngilizce konuşamayan bir üniversiteliyi tasavvur edemezsiniz ama bizde maalesef dil bilinmiyor, dil kompleksi var."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
117. "Din, geriliğimizin sebebi değildir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
118. "Müslümanlar kimya tarihi bakımından modern kimyanın temelini atmışlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
119. "insan hayatında sürekli öğrenmek çok mühimdir. Mesela bir işe başladıktan bir hafta sonra, insanın kendi kendisine sorması lazım "Bu hafta ben bir şey öğrendim mi?" diye."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
120. "Türklere sesleniyorum :Dil korkusundan kendilerini kurtarsınlar ve hemen gramere sarılsınlar!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
121. "Bugün bu soruya biraz da tersten bir soruyla cevap vermek gerekiyor: "İslâm dünyası daha önce ne yaptı da ilerledi?" Çünkü tarihin belli bir dönemin- de yaklaşık 800 yıl, bilim ve teknoloji alanında dünyaya ışık tutan bir ilerleme kaydetti."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
122. "her şeye rağmen hâlâ ümidimi kesmeyeceğim"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
123. "Eğer islam, bilimi; bilim olarak teşvik etmeyip de, bilimin insan hayatına menfaati bakımından veya başka bakımlardan teşvik etmiş olsaydı bu, bilimlerin islam dünyasında bu kadar gelişmiş olmasına kâfi gelmezdi.
Franz Rosenthal"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
124. "Gerçek bir züht. Yani dünya nimetlerinden feragat edebilmek!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
125. "Müslümanlar bugün hayatlarını uçaklarda, trenlerde, otomobillerde gezmekle geçiriyorlar. Oysa onların, düşünmeleri ve düşünüp fikirlerini geliştirmeleri gerekir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
126. "Türklerin gramer bilgileri yok, o yüzden dili öğrenemiyorlar, bazen iyi konuşuyorlar fakat yazamıyorlar. Bu bizim milletimizin önemli problemlerinden biridir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
127. "Müslamanlar evvela yaratıcı oldular. Bu 800 yıl sürdü. Miladi 850 yılından itibaren, 16.yüzyılın sonuna kadar Müslümanlar ilimde mütemadiyen yeni şeyler keşfettiler. Yeni ilimler kurdular, eski ilimleri geliştirdiler ve ilerde kurulacak bazı bilimlerin temellerini attılar. Ondan sonra ilimler tarihinde önderliklerini kaybettiler. Bugün Avrupa'daki bilimler, İslâm bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik tarihi şartlar içerisindeki devamından ibarettir, diye tanımlıyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
128. "Biruni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbn-i Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi?"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
129. "○●
"Üniversiteler tarihi hakkında neden yanlış izahlar yapılıyor, neden İslam dünyası akla getirilmiyor? Üniversiteler, İslam dünyasının bir mahsulüdür." Ben de buna inanıyorum. İstanbul Gülhane'deki müzemizde de 1215 senelerinde Bağdat 'ta yapılmış Muntansıriyye Üniversitesi'nin ki, hala Bağdat'ta mevcuttur, modelini yaptık. Ama bu ilk devlet üniversitesi değil. Tıp fakültesinin de olduğu altı fakülteli bir üniversite. İlk devlet üniversitesi ise Nizamiye olup Bağdat'ta yapılmıştır. Ezher Üniversitesi önceden vardı ama o devlet üniversitesi değildi, vakıf üniversitesiydi. Demek istediğim şey şu: Bilim camiden çıkıyor! Üniversiteler camiler den ortaya çıktı.
●○"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
130. "○●
Mesela müzik sahasında Katip Çelebi bize Osmanlı çalgılarından 15 aletin bilgisini veri yor. Evliya Çelebi kaç tane alet tanıtıyor biliyor musunuz? Tam 77 aleti tarif ediyor bize. Bunları bize, İslam müzik tarihini en iyi bilen İngiliz bilgini G. Farmer anlatıyor.
●○"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
131. "Bilimler tarihi insanların müşterek mirasıdır.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
132. "Fuat Sezgin Hoca,
"Eğer geçmişi adam gibi öğrenirsek, diyor ve ekliyor." Belki aşağılık kompleksinden ve boş böbürlenmelerden kurtuluruz.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
133. "Ben Bilimlerin tekamül kanununu, bir nehre benzetiyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
134. "Nasıl ki bir tüccar, "Bugün kazancım ne oldu? diye her gün kendisine sorarsa bizim gibi bilimle uğraşanlar, hayır yapmak isteyen insanlar da kendilerine her zaman " Bugün ne öğrendin bugün yeni bir hayır işledin mi? diye sormalıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
135. "Türklerin gramer bilgileri yok, o yüzden dili öğrenemiyorlar, bazen iyi konuşuyorlar fakat yazamıyorlar. Bu bizim milletimizin önemli problemlerinden biridir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
136. "Müslamanlar evvela yaratıcı oldular. Bu 800 yıl sürdü. Miladi 850 yılından itibaren, 16.yüzyılın sonuna kadar Müslümanlar ilimde mütemadiyen yeni şeyler keşfettiler. Yeni ilimler kurdular, eski ilimleri geliştirdiler ve ilerde kurulacak bazı bilimlerin temellerini attılar. Ondan sonra ilimler tarihinde önderliklerini kaybettiler. Bugün Avrupa'daki bilimler, İslâm bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik tarihi şartlar içerisindeki devamından ibarettir, diye tanımlıyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
137. "Bilimler tarihi insanların müşterek mirasıdır.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
138. "Fuat Sezgin Hoca,
"Eğer geçmişi adam gibi öğrenirsek, diyor ve ekliyor." Belki aşağılık kompleksinden ve boş böbürlenmelerden kurtuluruz.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
139. "Ben Bilimlerin tekamül kanununu, bir nehre benzetiyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
140. "Müslümanlara göre bilim, her ne olursa ve hangi kaynaktan olursa olsun, alınması gereken bir şeydi."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
141. "İslam dünyasında hâkim olan tolerans atmosferinin kültür tarihi bakımından önemi, 1241 yılında Avrupa'da bir Hıristiyan'ın Yahudi bir hekim tarafından tedavi edildiğinde, aforoz edilebilmiş olması göz önünde bulundurulursa daha belirgin bir şekilde ortaya çıkar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
142. "Birûni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbni Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi?"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
143. "Avrupalılar 1950 senelerinde kendi aralarında şunu münakaşa etmeye başladılar. Bakıyorlar 13. yüzyılda birdenbire üniversiteler ortaya çıkıyor. Bunu Yunanlılara bağlayamıyorlar, çünkü Yunanlılarda üniversite yok. Manasız çıkarsamalar yapmaya çalışıyorlar. Fakat bir Alman tıp tarihçisi ki, bundan üç dört sene evvel vefat etti, şu tezi çok büyük delillerle ispat etti: " Üniversiteler tarihi hakkında neden yanlış izahlar yapılıyor, neden İslam dünyası akla gelmiyor? Üniversiteler, İslam dünyasının bir mahsulüdür""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
144. "Geschıchtedes arabıschen Schrıfttums(GAS) adlı çalışmasıdır.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
145. ""Bilim camiden çıkıyor! Üniversiteler camilerden ortaya çıktı. Bu müthiş bir şey... Bu kaynakları dikkatli okuyanlar, düşman gözüyle değil, canı gönülden okuyanlar o kadar güzel şeyler buluyorlar ki! Bilginin zevkine varıp okumak o kadar güzel ki. Başlayınca sürüklüyor insanı! Heinrich Schipperges benden daha evvel söyledi bunları.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
146. "○●
Bütün dünyada ''matematiksel coğrafya'' tarihi diye bir kitap yazılmamıştır. Yani İslam dünyasında değil tüm dünyada yazılmamıştır. Peki, neden yazılmamıştır biliyor musunuz? Şundan dolayı: Matematiksel coğrafyanın % 80'i Müslümanların işi, %20'si ise Yunanlılar, Hintliler ve %8. yüzyıl modern Avrupa'sının işidir.
●○"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
147. "Demek ki İslâm dini sizden her gün yeni bir şey istiyor.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
148. ""Bilim kitaplarına karşı araştırmacı, maksadı gerçeği bilmek ise okuduğu her şeye karşı kendini bir düşman durumuna sokmalıdır, metni ve kenar notlarını delik deşik edip, her yönden hücum halinde görmeli, ama o bu düşmanlık tavrında ne insafı unutmalı, ne de müsamahakâr davranmalıdır. Eğer o ancak böyle hareket ederse, gerçek ona kucağını açacak ve ona öncellerinin ifadelerindeki noksan ve kuşkulu taraflar gözükmeye başlayacaktır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
149. "-Hayır! Biz geriliğimizin sebebini yanlış olarak dine bağlasak da, ben dini himaye etmiyorum, ben tarihi bir hakikati müdafaa ediyorum. Aksi takdirde biz kendimizi tamamıyla kafamızı kuma sokmuş bir devekuşu haline getirmiş oluruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
150. "Bana dedi ki babam, " Sarf-ı Türki'yi" öğreteyim sana. O zamanlar gramere Sarf-ı Türki derlerdi. Bugün belki bilimler tarihçisi olabildiysem, babamın Sarf-ı Türki'yi öğretmiş olmasının çok büyük etkisi vardır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
151. "Biruni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbni Sina'yla münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "ışığın sürati ölçüsüz müdür yani la mümtenahi midir, yoksa ölçülebilir mi?"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
152. "Türklerin gramer bilgileri yok, o yüzden dili öğrenemiyorlar, bazen iyi konuşuyorlar fakat yazamıyorlar. Bu bizim milletimizin önemli problemlerinden biridir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
153. "Eleştiri her hâlükârda olmuştur, fakat belirli bir eleştiri etiği içinde.Eleştiri adaletsiz, ölçüsüz veya keyfi olamaz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
154. "İslam dünyasında hâkim olan tolerans atmosferinin kültür tarihi bakımından önemi, 1241 yılında Avrupa'da bir Hıristiyan'ın Yahudi bir hekim tarafından tedavi edildiğinde, aforoz edilebilmiş olması göz önünde bulundurulursa daha belirgin bir şekilde ortaya çıkar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
155. "Birûni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbni Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi?"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
156. "Demek ki İslâm dini sizden her gün yeni bir şey istiyor.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
157. "-Hayır! Biz geriliğimizin sebebini yanlış olarak dine bağlasak da, ben dini himaye etmiyorum, ben tarihi bir hakikati müdafaa ediyorum. Aksi takdirde biz kendimizi tamamıyla kafamızı kuma sokmuş bir devekuşu haline getirmiş oluruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
158. ""Bilimler tarihi insanların müşterek mirasıdır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
159. "Bîrûnî 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbni Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi! Böyle bir şey bugünün Türkiye'sinde bile olmaz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
160. "Usturlap, Yunanlıların keşfettiği bir alettir. Ama Yunanlıların keşfettikleri alet çok basit bir aletti. Müslümanlar onu M.S. 8.yüzyılda tanıdılar, geliştirdiler, öyle bir hale getirdiler ki, bu alette 28 astronomik ödev başarılıyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
161. "Tecrübeyle teori, bir atın üzerindeki heybe gibidir. Birbirine denk olması lazım. Biri diğerinden ağır hasarsa atın sırtından düşebilir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
162. "Siz her şeyi yanlış yaptınız ama bir şeyi doğru yaptınız o da beni memleketten çıkarmış olmanızdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
163. "" Müslümanlar bilgiyi alırken bir komplekse kapılmadılar. Avrupalılar Müslümanlardan alırken " düşmanlarından " alma olarak görüyorlarken, Müslümanlar Yunanlılardan bilgiyi alırken onların ateist olduklarını hiç mesele etmediler. ""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
164. "Aşağılık duygusundan kurtulmak çok mühim."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
165. "Biz mütemâdiyen bir yol bulmaya çalışıyoruz. Aslında yol bulmaya çalışmak fena bir şey değil. Fakat hareket noktası yanlış olunca insan yanlış yerlere gidiyor. Biz evvelâ insan düşüncesindeki, insan medeniyetindeki yerimizi bilmiyoruz. Bazen hayranlık duyuyoruz, bazen üzüntüye düşüyoruz, aşağılık duygusuna kapılıyoruz, başkalarını taklit ediyoruz. Ve böyle yol alıyoruz. En büyük noksanımız, “yaratıcılık” özelliğimizi kaybetmiş olmamızdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
166. ""Ben herkesin kendi çalışmasında yapması gerekeni yaptım: Öncüllerinin başarılarını minnettarlıkla karşılamak, onların yanlışlarını ürkmeden doğrulatmak, kendisine gerçek olarak görüneni gelecek kuşağa ve sonrakilere emanet etmek."
( Ek-Bîrûnî )"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
167. ""Bilimler tarihi insanların müşterek mirasıdır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
168. "Bîrûnî 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbni Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi! Böyle bir şey bugünün Türkiye'sinde bile olmaz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
169. "Usturlap, Yunanlıların keşfettiği bir alettir. Ama Yunanlıların keşfettikleri alet çok basit bir aletti. Müslümanlar onu M.S. 8.yüzyılda tanıdılar, geliştirdiler, öyle bir hale getirdiler ki, bu alette 28 astronomik ödev başarılıyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
170. "Tecrübeyle teori, bir atın üzerindeki heybe gibidir. Birbirine denk olması lazım. Biri diğerinden ağır hasarsa atın sırtından düşebilir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
171. "" Müslümanlar bilgiyi alırken bir komplekse kapılmadılar. Avrupalılar Müslümanlardan alırken " düşmanlarından " alma olarak görüyorlarken, Müslümanlar Yunanlılardan bilgiyi alırken onların ateist olduklarını hiç mesele etmediler. ""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
172. "En büyük noksanımız, "yaratıcılık" özelliğimizi kaybetmiş olmamızdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
173. "Müslümanlar, kendilerinden evvelki bilimleri geliştirdiler. Bu birincisi.
İkincisi, yeni bilimler kurdular, bugün Avrupa'da gelişmiş olan yeni bilimlerin kısmen temellerini attılar.
Örnek verebilir misiniz hocam? Bu söylediklerinizi bir
örnekle izah edebilir miyiz?
Yani binlerce misalden bir tanesini mi istiyorsunuz
benden? Peki, şu kadarını söyleyeyim, Müslümanlar Hicri 2. yüzyılda kimya ilmini bir tecrübi ilim olarak kurdular. Bunu kuran adam büyük bir şahsiyet, büyük bir bilim adamıydı: Cabir İbn-i Hayyan. Cabir İbn-i Hayyan'ın kitapları 12. yüzyılda Avrupa'ya intikal etti, ona Geber diyorlardı. (Onun Latinlerin kafasındaki hayale dayanan bir resmi vardır. O resmi de müzenin duvarlarında asılı olarak göreceksiniz.) Bu adamcağız kimya ilminde öyle bir ilerleme kat ediyor ki ancak ondan sonra 18. ve 19. yüzyılda ona ilave edilebilecek yeni bazı kıpırdamalar görüyoruz. Bunun yüzlerce misali vardır"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
174. ""Bilimler tarihi insanların müşterek mirasıdır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
175. "Müslümanlarda bir aşağılık duygusu var, Avrupa medeniyetini yanlış tanıma var, oradaki yerini bilememe var."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
176. "Müslümanlar usturlapla zamanı, güneşin yüksekliğini gözlemeye, güneşin hangi noktadan doğduğunu, battığını ölçmeye çalışırlardı. Bununla mesafeleri ölçersiniz, saat gibi kullanırsınız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
177. "Eleştiri adaletsiz, ölçüsüz veya keyfi olamazdı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
178. "Gerçek bir Züht, yani dünya nimetlerinden feragat edebilmek!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
179. "Biz mütemadiyen bir yol bulmağa çalışıyoruz. Aslında yol aramak fenâ bir şey değil. Fakat hareket noktası yanlış olunca, insan yanlış yerlere gidiyor. Biz evvelâ insan düşüncesindeki, medeniyetindeki yerimizi bilmiyoruz. Bazen hayranlık duyuyoruz, bazen yeise kapılıyoruz ve başkalarını taklid ediyor, aşağılık komleksine giriyoruz.
"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
180. ""Tecrübeyle teori, bir atın üzerindeki heybe gibidir. Birbirine denk olması lazım... Biri diğerinden ağır basarsa atın sırtından düşebilir.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
181. "Şimdi düşününüz ;siz bir dinin mensubusunuz ve o dinin peygamberi ne diyor:”İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır..”Bunu Müslümanlar kâfi derecede göz önüne almadılar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
182. "İşte o olaydan sonra ben şuna karar verdim: Hayatımda eğer altı haftalık bir geleceğim garanti edilse, yani o kadar yaşayabilecek kadar maddi imkânım varsa, yedinci haftayı düşünmeyeceğim..."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
183. ""İslam, bilimi bilim olarak tanımıştır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
184. "Müslümanlarda bir aşağılık duygusu var, Avrupa medeniyetini yanlış tanıma var, oradaki yerini bilememe var."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
185. "Müslümanlar usturlapla zamanı, güneşin yüksekliğini gözlemeye, güneşin hangi noktadan doğduğunu, battığını ölçmeye çalışırlardı. Bununla mesafeleri ölçersiniz, saat gibi kullanırsınız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
186. "Eleştiri adaletsiz, ölçüsüz veya keyfi olamazdı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
187. "Gerçek bir Züht, yani dünya nimetlerinden feragat edebilmek!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
188. ""İslam, bilimi bilim olarak tanımıştır.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
189. "Tanıyabiliyorsa bir kimse kendini
Ve başkalarını, görecektir burda da
Doğu ve Batı'nın
Birbirinden ayrılamaz olduğunu.
J.W. von Goethe
(Doğu Batı Divanı)"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
190. "Bîrûnî 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbni Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani la mütenahi midir, yoksa ölçülebilir mi? Yani zamanla ölçülebilir mi? Ne müthiş bir şey değil mi! böyle bir şey bugünün Türkiye'sinde bile olmaz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
191. "Din gerilemenin nedeni değildir, bilimle ters düşmez."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
192. "Osmanlı bilgini Takiyüddin 1553 yılında yaptığı saatin önemli bir tarafı koni şeklinde bir zembereğinin olması.."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
193. "İslam dünyasındaki teklonojinin Avrupa'ya ulaşmasında Haçlı seferleri büyük bir rol oynamıştı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
194. "Ben burada ilk önce hocalara seslenmek istiyorum. Talebeleri aşağılık duygusundan kurtarmaya çalışsınlar. Türk milletini aşağılık duygusu bir kanser gibi kemiriyor. Tabii ki Batı medeniyetine karşı böbürlenmeyi de kastetmiyorum. Bizim Türklerde böyle bir şey var."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
195. "İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
196. ""Eğer alimleri yöneticilerin kapısında görürseniz; o alimler ne kötü alimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri alimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o alimler de ne güzel alimdir!""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
197. "İnsanlar zamanlarının çok kısa olduğunu unutuyorlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
198. "Avrupa'da 16.yüzyılda literatürde müthiş bir küfürbazlık başlıyor: "O sersem adam", "O hiç bir şey bilmez adam" gibi tenkitler var. Bu tenkit değildir, küfürbazlıktır. Bunu İslam dünyasında bulamazsınız. İslam dünyasında hakikaten "tenkit ahlakı" vardı. Bunun kaynağı nedir diye baktığım zaman Allah korkusunun tesiri olduğunu görüyorum. "İnsaf mefhumu", "Adil olma mefhumu" var."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
199. "Şimdi düşününüz; siz bir dinin mensubusunuz ve o dinin peygamberi ne diyor: "İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır." Bunu Müslümanlar kâfi derecede göz önüne almadılar. İnsanların dikkatini buna çekmediler. Demek ki İslâm dini sizden her gün yeni bir şey istiyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
200. "İslam dünyasında hakikaten "tenkit ahlakı" vardı. Bunun kaynağı nedir diye baktığım zaman Allah korkusunun tesiri olduğunu görüyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
201. "Bugün Avrupa'daki bilimler, İslam bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik tarihi şartlar içerisindeki devamından ibarettir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
202. "Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
203. "Goldziher'e göre Buhari ve
Müslim kimdir? O diyor ki: "Buhari'deki bütün hadisler Buhari'nin
devrinde yaşamış olan fikir ekollerinin düşüncelerinden ve icadlarından ibarettir. Yani bunun peygamberle bir alakası yok! Bunlar sadece devrin fikirlerini aksettirir. Buhari bu fikirleri toplamıştır!
Rivayetler zinciri ilave etmiştir, yani uydurmuştur.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
204. ""Eğer alimleri yöneticilerin kapısında görürseniz; o alimler ne kötü alimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri alimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o alimler de ne güzel alimdir!""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
205. "İnsanlar zamanlarının çok kısa olduğunu unutuyorlar."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
206. "Avrupa'da 16.yüzyılda literatürde müthiş bir küfürbazlık başlıyor: "O sersem adam", "O hiç bir şey bilmez adam" gibi tenkitler var. Bu tenkit değildir, küfürbazlıktır. Bunu İslam dünyasında bulamazsınız. İslam dünyasında hakikaten "tenkit ahlakı" vardı. Bunun kaynağı nedir diye baktığım zaman Allah korkusunun tesiri olduğunu görüyorum. "İnsaf mefhumu", "Adil olma mefhumu" var."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
207. "Şimdi düşününüz; siz bir dinin mensubusunuz ve o dinin peygamberi ne diyor: "İki günü birbirine eşit olan insan zarardadır." Bunu Müslümanlar kâfi derecede göz önüne almadılar. İnsanların dikkatini buna çekmediler. Demek ki İslâm dini sizden her gün yeni bir şey istiyor."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
208. "İslam dünyasında hakikaten "tenkit ahlakı" vardı. Bunun kaynağı nedir diye baktığım zaman Allah korkusunun tesiri olduğunu görüyorum."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
209. "Bugün Avrupa'daki bilimler, İslam bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik tarihi şartlar içerisindeki devamından ibarettir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
210. "Evren bütün değişmelerine rağmen bir düzen ve bütün ayrıntılarına rağmen bir ahenk içindedir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
211. "Sezgin:
"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
212. ""Birûni 27 yaşındayken 18 yaşındaki İbn-i Sina'yla yazılı bir münakaşaya giriyor. Konu nedir biliyor musunuz? "Işığın sürati ölçüsüz müdür yani lâ mütenahi midir, yoksa zamanla ölçülebilir mi?" Ne müthiş bir şey değil mi! Böyle bir şey bugünün Türkiye'sinde bile olmaz.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
213. "Bugün Avrupalıların ulaştıkları bizde olmayan bütün unsurları, bütün buluşları almak için yarış haline girmeliyiz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
214. ""Müslümanlar aşağılık duygusundan, Batı'nın da üstünlük duygusundan kurtulması gerekir. Çalışmalarınızdan biz şöyle bir sonuca varıyoruz: Bugün Batı medeniyeti varmış olduğu noktaya aslında kendinden önceki Müslüman bilginlerden almış olduğu bilgi tamamlayarak geldi.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
215. "Kaynak veren tek kültür dünyası İslam kültür dünyasıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
216. "Biz mütemadiyen bir yol bulmaya çalışıyoruz. Aslında yol bulmaya çalışmak fena bir şey değil. Fakat hareket noktası yanlış olunca insan yanlış yerlere gidiyor. Biz evvela insan düşüncesindeki, insan medeniyetindeki yerimizi bilmiyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
217. "1492 yılında Araplar Granada ile birlikte sadece İber Yarımadası'ndaki 800 yıllık hâkimiyetlerinin son kalesini kaybetmemiş, bu kayıp aynı zamanda Arap-İslâm dünya gücünün nihai anlamda sonunun başlangıcını duyuran bir çan sesi olmuştur."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
218. "Okuyan, yazan, düşünen bir millet olmalıyız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
219. "Sadece memleketimin perişan hali beni rahatsız ediyordu."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
220. "Yunanlılarda rasathane olmadığı, astronomi tarihçileri tarafından kabul edilen bir gerçek. İlk rasathane Halife Me'mun tarafından Bağdat'ta kuruldu, ardından 830 senelerinde Şam'da kuruldu. Bunlar uzun süreli rasathanelerdi."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
221. "- Aslında bizim Türklerin bir kısmı da kabul etmek istemiyor! Gerçekten enteresan, inanmak istemiyorlar. Almanya'da Müslümanların bilimler tarihindeki yerini bilen insanlar Türkiye'de bilenlerden sayıca fazla."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
222. "Tabii o zaman bir sürü dil bilmem gerekiyordu, ben o zaman sadece beş dil biliyordum. Bu çok azdı."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
223. "Bugün Avrupalıların ulaştıkları bizde olmayan bütün unsurları, bütün buluşları almak için yarış haline girmeliyiz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
224. "Müslümanlar aşağılık duygusundan, Batı’nın da üstünlük duygusundan kurtulması gerekir!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
225. "Bugün Avrupa'daki bilimler, İslâm bilimlerinin bir başka coğrafyada, değişik tarihi şartlar içerisindeki devamından ibarettir, diye tanımlıyorum. Ama bugünkü Avrupa'da, Batı'da gelişeni yabancı bulmuyorum. Bizim akrabalarımızın geliştirdiği safha olarak kabul ediyorum. Oradaki bilgiyi yabancı bulmadığım için bende bir aşağılık duygusu da yok onlara karşı. Bir Müslüman iyi şartlar içersinde çok iyi çalışabilirse, çok büyük neticelere varabileceği inancı var bende. Onun için milletimden, Türk milletinden, Müslümanlardan böylesi bir davranışa sahip olmalarını isterim. Artık Türkler korkak ve taklitçi bir millet olmaktan kurtulmalıdır, Türkler yaratıcı olmalıdır!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
226. "Hicri 2.yüzyılda, camilerde kürsüler ortaya çıktı. Bakıyorsunuz bir hoca "Burası benim kürsümdür!" diyor, çıkıyor oraya ders veriyor. Talebeler geliyorlar, bilim adamları katılıyor, camiler büyük ilim merkezlerine dönüşüyor. Böylece 2. yüzyılda İslâm dünyasında bir üniversite tipi ortaya çıktı. Yani camiler birer ilim merkezi haline hatta bir üniversite statüsüne büründü."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
227. "Tanıyabiliyorsa bir kimse kendini
Ve başkalarını, görecektir burda da
Doğu ve Batı'nın
Birbirinden ayrılmaz olduğunu."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
228. "Bir gün Hocam kaç dil biliyorsunuz? Kayıtlarda 27 dil bildiğiniz yazılı? diye sorduğumda "Mübalağa etmişler" demekle yetinmişti."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
229. "Zamanın kıymetini bilmenin, zamanı doğru kullanmanın hayatın bir kuralı olması gerektiğini öğreniyorsunuz ondan."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
230. "“İnsan hayatında sürekli öğrenmek çok mühimdir.”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
231. "Evliya Çelebi abidesi dikilecek bir adamdır!"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
232. "Tamam, Avrupalılar bugün bizden üstünler fakat o günlerde değillerdi. Onlar nasıl 10. yüzyıldan 16., 17. hatta ve hatta 18. yüzyıla kadar İslam bilimlerinden buldukları bütün müspet ilimleri, pozitif unsurları aldılarsa, biz Müslümanların hiç korkmadan bugün Avrupalıların ulaştıkları bizde olmayan bütün unsurları, bütün buluşları almak için bir yarış içerisine girmeliyiz. Mesela Japonlar bunu yaptılar. Biz Müslümanlar kadar bilimsel bir geçmişe sahip değilken, müthiş şeyler yaptılar fakat biz hâlâ yerimizde sayıyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
233. "Kaynak veren tek kültür dünyası İslam kültür dünyasıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
234. "Bir gün Hocam kaç dil biliyorsunuz? Kayıtlarda 27 dil bildiğiniz yazılı? diye sorduğumda "Mübalağa etmişler" demekle yetinmişti."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
235. "Zamanın kıymetini bilmenin, zamanı doğru kullanmanın hayatın bir kuralı olması gerektiğini öğreniyorsunuz ondan."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
236. "“İnsan hayatında sürekli öğrenmek çok mühimdir.”"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
237. "Tamam, Avrupalılar bugün bizden üstünler fakat o günlerde değillerdi. Onlar nasıl 10. yüzyıldan 16., 17. hatta ve hatta 18. yüzyıla kadar İslam bilimlerinden buldukları bütün müspet ilimleri, pozitif unsurları aldılarsa, biz Müslümanların hiç korkmadan bugün Avrupalıların ulaştıkları bizde olmayan bütün unsurları, bütün buluşları almak için bir yarış içerisine girmeliyiz. Mesela Japonlar bunu yaptılar. Biz Müslümanlar kadar bilimsel bir geçmişe sahip değilken, müthiş şeyler yaptılar fakat biz hâlâ yerimizde sayıyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
238. "
"Doğu olmasaydı, Batı olmazdı."
Ben öyle bir şey söylemedim, yanlış yazılmış"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
239. "Artık Türkler korkak ve taklitçi bir millet olmaktan kurtulmalıdır. Türkler yaratıcı olmalıdır."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
240. "Eğer alimleri yöneticilerin kapısında görürseniz ; o alimler ne kötü alimdir, o yöneticiler ne kötü yöneticidir. Eğer yöneticileri alimlerin kapısında görürseniz o yöneticiler ne güzel yöneticidir, o alimler de ne güzel alimdir."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
241. ""İnsanlar bilmemenin kurbanı oluyorlar.""
- Bilim Tarihi Sohbetleri
242. "..muhteşem çağları arkasında bırakmış bir medeniyetin mensuplarıyız. Bunu hiç bilmiyoruz."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
243. ""Bizim, sebeplerin üzerinde durmamız lazım." Örneğin bir hastalığı görüyorsunuz, onu gelişigüzel tedavi edemezsiniz ki. O hastalığın sebebini bulacaksınız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
244. "Avrupalılar bugün bizden üstünler fakat o günlerde değillerdi. Onlar, nasıl 10.yüzyıldan 16.,17.hatta ve hatta 18.yüzyıla kadar İslam Bilimlerinden buldukları müspet Bilimleri, pozitif unsurları aldılarsa, biz Müslümanlarda hiç korkmadan++"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
245. "Tecrübe ve teori, bir atın üzerindeki heybe gibidir. Birbirine denk olması lazım..."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
246. "700 harflik bir alfabe yapıyor. Niye biliyor musunuz? Bütün hayvanların seslerini ifade edebilmek için. Böyle müthiş bir insan..."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
247. "İbni Hayyan öyle bir adamdır ki "kâinat, matematiksel ölçüler esasına göre yaratılmıştır" diyor. Yani "Hisleri bile ölçebiliriz. Ölçemediğimiz herhangi bir şey, bilimin konusu olamaz! " diyor adamcağız."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
248. "“Allah insana kâinatın bütün sır perdelerini yırtacak kabiliyeti vermiştir!.”
Câbir bin Hayyân"
- Bilim Tarihi Sohbetleri
249. "Savaşlar İslam dünyasını sadece ekonomik açıdan zayıflatmakla kalmıyor, aynı zamanda bilimsel ilerlemenin akışını da zedeliyordu ve Filistin'de bazı bölgelerin işgaliyle ki bu, İslam dünyasının merkezine kama saplamak gibi bir şeydi, ulaşılan yeni başarıların ve kitapların yayılma işini zorlaştırıyordu."
- Bilim Tarihi Sohbetleri
250. "Avrupalıların ellerindeki topu göruyorlar ama Avrupalıların o topu bizden aldığını bilmiyorlar"
- Bilim Tarihi Sohbetleri


