Devlet-i Aliyye - Klasik Dönem (1302-1606) Kitap Bilgileri
Yazar: Halil İnalcık
Tahmini Okuma Süresi: 10 sa. 41 dk.
Sayfa Sayısı: 377
Basım Tarihi: Mart 2010
İlk Yayın Tarihi: Mart 2010
Yayınevi: İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN: 9789944886451
Ülke: Türkiye
Dil: Türkçe
Format: Karton kapak
Devlet-i Aliyye - Klasik Dönem (1302-1606) Kitap Tanıtımı
Devlet-i Aliyye, Osmanlı tarihçiliğinin çağımızdaki en büyük isimlerinden Halil İnalcıkın yarım yüzyılı aşan çalışmalarının bir ürünü. Eserin bu ilk cildi, Osmanlı Devletinin bir beylikten
Orta-Doğu ve Balkanları hükmü altına alan güçlü ve köklü bir imparatorluk haline gelişine odaklanıyor.
İnalcık Osmanlı Klasik Dönemini sadece siyasi tarih olarak ele almıyor. Siyasi tarihin toplumsalekonomik alt-yapısını, yani nüfus hareketleri, göçler, kitlelerin temel ihtiyaçları, tarım ve ticaretin bu ihtiyaçları karşılama şekilleri ve şehirleşme konularında da analizler yapıyor. Tarihsel sorunları açıklamada geçmişten gelen geleneksel zihniyet ve kurumlar çerçevesinin tespitine girişiyor.
Devlet-i Aliyye - Klasik Dönem (1302-1606) Kitaptan Alıntılar
1. "“Çağdaş Osmanlı bürokrat düşünürleri, çökmenin temel nedenini, Kanuni döneminde en yüksek gelişme düzeyine ulaşmış olan klasik Osmanlı kurumlarının bozulmasına bağlarlar.Bu görüşlerde kuşkusuz büyük bir gerçek payı vardır.”"
2. "“1481 baharında 49 yaşında öldüğü zaman Mısır,İtalya ve Akdeniz seferleri yarım kalmıştı. Otuz sene içinde ‘iki denizin ve iki karanın’ hakimi olmuş.Anadolu ve Rumeli’de dört yüzyıl sarsılmayan Osmanlı İmparatorluğu’nun esas çekirdeğini vücuda getirmişti.”"
3. "Acemioğlanları;
“Her istedikleri zaman konuşamazlar..Saraydan çıkıncaya kadar manastır hayatı yaşar, kadın yüzü göremezlerdi.”"
4. "“O yalnız Avrupa Hristiyan alemini tehdit etmekle kalmadı, aynı zamanda Timur’a ve Memlüklere karşı çıktı.Halifeden resmen ‘Sultanul-Rum’ unvanını aldı.”"
5. "“İmparatorluğun en yüksek ilim müessesi olarak yaptırılan Semaniye medreselerine gelince, buraya yetkinlik gösteren her Müslüman çocuğu kabul olunurdu. Fatih bu medreselerin teşkilatlandırılmasında Türkistan’dan getirttiği meşhur astronomi alimi Ali Kuşçu’dan istifade etmiştir.”"
6. "İbni Batuta, 1334’te Bursa’yı ziyaret ettiğinde Orhan’ı şöyle tanıtıyor. “ Bu sultan Türkmen hükümdarlarının en büyüğü, servet,toprak ve askeri kuvvetler bakımından en ileri olanıdır.”"
7. "“Fütüvvet yani centilmenlik ve kardeşlik disiplini içinde ortaklaşa çalışma, yolcu ve fakirlere hizmet, dini bir hayır işi sayılmaktadır ve bu nedenle vakfa bağlanmaktadır.”"
8. "Osmanlı Devleti bir gazî devleti olarak doğmuş ve bu geleneği sürdürmüştür. Fâtih Sultan Mehmed, 1461'de Trabzon dağlarına yaya tırmanırken şöyle demiştir:
“Bu zahmetler Allah içindir. Elimizde İslâm kılıcı vardır.”"
9. "Alp-eren, alp gibi savaşta değil kendi nefsine karşı cihad yapan kişidir.
Hz Peygamber' in dediği gibi:
Nefisle savaşma cihad'ı ekberdir."
10. "Sultan unvanı alan ilk Osmanlı hükümdarı Orhan'dır (1336)."
11. "Osmanlılar kendilerini Allah'ın kılıcı saymakta idiler ve bu görüş Bizanslılar arasında da yayılmıştı."
12. "Türkmen boylarının Anadolu 'ya yoğun göçü, Mogolların Azerbaycan 'da geniş otlakları gelip almalarıyla başlar."
13. "Hazreti Peygamberin dediği gibi:
Nefisle savaşma cihad-ı ekberdir."
14. "Nefisle savaşma cihadı ekberdir"
15. "Hazret-i Peygamber'in dediği gibi:
Nefisle savaşma cihâd-i ekberdir"
Devlet-i Aliyye - Klasik Dönem (1302-1606) Kitap İncelemeleri
Tarihçilerin Kutbu Halil İnalcık'tan harikulade bir eser. Osmanlı tarihi için liste başı edilecek bir serinin ilk ve en önemli kitabı. Halil İnalcık'ın yıllar süren araştırmalarından süzülmüş, Osmanlıyı her yönü ile ele alan kıymetli bir eser. Osmanlı tarihini ve sosyolojisini anlamak için en iyi kaynaklardan bir tanesi. Diğer Osmanlı tarih kitaplarından farklı hoca olayı kronolojik sıra ile değil başlıklar altında incelemiş. Konular tamamen siyasi olmamakla birlikte yönetimsel, iktisadi alanlar ve halk yaşayışını inceleyen bir kitap. Akademik olduğu halde çok rahat, yorulmadan ve sıkılmadan okuyabileceğiniz, tarihi gerçekleri yansıtan, olaylara değişik çerçevelerden bakmanızı sağlayabilecek, objektif bakış, detaylı ama gereksiz olmayan bilgiler, bütüncül bakış gibi birçok açıdan önemli bir kaynak eser. Kendi zihin fantezilerini temennilerini yazan tarih yazarlarının yaklaşımına alışmış tarih okuyucularına sıkıcı gelebilir. Halil İnalcık, bir bilim adamının yapması gerekeni yapmış. Hamasi duygulardan, hurafelerden ve söylencelerden uzak bir dille, belgelere dayanarak, gerçek bir tarih çalışması örneği sunmuş bilmeyenlere. Yani sıfır duygu, bol bilgi. Olması gerektiği gibi. Bu kitabı okuduğunuzda Osmanlı hakkındaki fikirleriniz kulaktan dolma değil kaynaklara bağlı gerçek bilgiler haline gelecektir. Militanca bir bakış açısı olmadan Osmanlıyı televizyondan değil akademisyeninden öğrenmek isteyenlere kesinlikle tavsiye ederim.
Osmanlı tarihçiliğinin çağımızdaki en büyük isimlerinden Halil İnalcık’ın yarım yüzyılı aşan çalışmalarının bir ürünü olan 5 ciltlik Devlet-i ‘Aliyye külliyatı bu özel baskı ile bir araya getirildi. Sınırlı sayıda, sert kapak ve özel kâğıda basılan bu edisyonu sıralı numaralandırılmış
Devlet-i ‘Aliyye’nin birinci cildi Osmanlı Devleti’nin bir beylikten Balkanlar ve Ortadoğu’ya hükmeden güçlü bir imparatorluğa dönüşümünü konu alır. İkinci cilt, padişah ve devlet otoritesinin zayıfladığı 17. yüzyılın ilk yarısındaki iktidar mücadelelerini inceler. Üçüncü cilt, merkezi devlet otoritesinin yeniden kurulduğu “Köprülüler” dönemini, Orta Avrupa’da Habsburglarla süren uzun iktidar mücadelesini, malî ve siyasî bunalıma karşı çözüm arayışlarını ayrıntılarıyla ele alır. Dördüncü cilt ise, Osmanlı Devleti’nin geçirdiği askerî ve malî dönüşümü mercek altına alır, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemine kadar uzanan süreçte gelişen olayları takip eder. Ayrıca Birinci Dünya ve Kurtuluş Savaşları sonunda Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına uzanan geniş bir kesit sunar. Osmanlı Devleti’nin kuruluş devrinin, hukukî ve idarî teşkilâtının, ekonomik, sosyal ve toplumsal altyapısının detaylı olarak işlendiği Devlet-i ‘Aliyye külliyatının beşinci cildi, Osmanlı-Avrupa ilişkileri, Annales Okulu ve bu okulun Osmanlı tarih araştırmalarına etkisiyle sonlanıyor. Halil İnalcık’ın beşinci cilt için bir araya getirdiği İngilizce ve Türkçe makalelerinin yer aldığı eserde, ayrıca serinin tamamını ihtiva eden detaylı bibliyografya da sunulmaktadır…
, Osmanlı tarihçiliğinin çağımızdaki en büyük isimlerinden
'ın yarım yüzyılı aşan çalışmalarının bir ürünü. Eserin bu ilk cildi, Osmanlı Devleti'nin bir beylikten Orta-Doğu ve Balkanlar'ı hükmü altına alan güçlü ve köklü bir imparatorluk haline gelişini ayrıca Osmanlı İmparatorluğu’nu siyasal, kurumsal ve toplumsal olarak incelemektedir. Kitap 14. Yüzyılın hemen başında Anadolu’da küçük bir Türkmen beyliğinin nasıl olup da zamanının en güçlü imparatorluğu haline geldiği sorusuna zengin Osmanlı ve yabancı arşivler sayesinde cevap vermektedir. Devlet ve toplum yapısını derinlemesine inceleyen bu eser Osmanlının yükseliş ve düşüşünün nedenleri net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Halil İnalcık'ın olayları ele alış biçimi, sebep sonuç ilişkilerini irdelemesi sayesinde kitapta yer alan bilgileri özümsemem daha kolay oldu. Kitap sayesinde Osmanlı tarihi hakkında öğrendiğim bazı bilgilerin yanlış olduğunu fark ettim. Pâdişahlar hakkında bilmediğim birçok şeyi de hayretler içinde okudum. Gulâm sistemi, içoğlan ve işret meclislerine dair gerçekleri okumak günümüzde bazı kesimlerin Osmanlı Pâdişahlar hakkında çizmeye çalıştığı kusursuz tablonun aksine bana gerçek içyüzünü göstermiş oldu. Yüzyıllar öncesine ışık tutan satırların çok da yabancı gelmemesi, o dönemde yaşanan birçok şeyi günümüzde de yakinen tecrübe ediyor olmamız garip bir hissiyat. İyi ki bu güzel eser ile yolum kesişti.
Halil İnalcık'ın aziz anısına minnet ve saygıyla..
Kitap iki kısımdan oluşuyor. İlk kısım kuruluş dönemi ve yükselme dönemindeki padişahlara ve onların yaptığı siyasetlerine savaşlarına değinilmiş. İkinci kısımda ise kuruluş ve yükselmedeki askeri sınıflara ekonomi düzenine ekonomide etkin tüccar esnaflara değinilmiş Bunların yükselmedeki durumuyla duraksamadaki çözülüşleri mukayese edilmiş. Aynı zamanda çökme sebeplerini açıklarken Avrupa devletlerinin durumlarıyla da mukayese edilmiştir Müellif her tabakanın okuyabileceği sadelikte fazla detaya boğmadan güzel bir eser telif etmiştir. Özellikle kitabın ikinci kısmındaki değerlendirmeler çok hoşuma gitti. Tüccarlarla esnafların arasındaki farklara güzel değinilmiş. Eleştirilerime de gelince şunu söylemek isterim ki bir bölümde kuruluş padişahları hakkında yer yer içki içtiklerinden bahsetmektedir müellif. Özellikle Fatih’in babası II.Murad hakkında bunu söylüyor ama kaynakça belirtmiyor.Kaynakça belirtilmediği için kari bunun doğru olup olmadığını nereden anlayacak. Velev ki doğru bile olsa itham edilen padişahın icraatleri ortadadır. Umuma mal olan bir yanlış uygulaması yoktur. Eğer böyle bir yanlışı da varsa padişah bu doğrudur yapılsın demediğine göre kişinin şahsını ilgilendiren hataları kusurları kendini bağlar. Bu olup olmadığı belli olmayan yanlışı getirip icraatlerini anlatırken araya sokuşturulması bir art niyet hissini uyandırıyor. Bunun da objektifliğe yakışmayacağı kanısındayım. Nitekim merhum müellif ülkemizde objektifliğiyle ünlenmiş bir şahsiyettir Bir de müellif Ankara savaşını anlatırken kaynakçadan anlaşıldığına göre timurun tarihçilerine çok fazla yer verip kanaatini timurdan yana kullanmıştır.
Halil İnalcık, tarihçi ve akademisyendir. 1916 yılında İstanbul'da doğmuş ve 2016 yılında 100 yaşında iken vefat etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun ve Osmanlı-Türk toplumunun sosyal ve ekonomik yapısı üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. İslam dünyası tarihi, Osmanlı tarihi ve Türk toplumunun tarihine odaklanmıştır.
Yazar, özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun erken dönemleri, kurumsal yapısı, ekonomisi ve toplumsal tarihi konuları incelemiştir. Yale Üniversitesi'nde uzun yıllar profesörlük yapmış ve dünya çapında saygı gören bir akademisyen olmuştur. Cambridge'de bulunan Uluslararası Biyografi Merkezi tarafından dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim insanı arasında gösterilmiştir. 2003 yılında Macaristan Cumhurbaşkanı tarafından Macaristan Liyakat Nişanı ile ödüllendirilmiştir.
Bu kitabında 1.cilt Osmanlı tarihini ele alırken kronolojik bir yaklaşımla her dönemin önemli olaylarını ve süreçlerini titizlikle analiz etmektedir. Kitabında, Osmanlı'nın kuruluşundan itibaren genişlemesini, yönetim yapısını ve imparatorluğun farklı bölgelerindeki toplumsal yapıları detaylı bir şekilde anlatır. Klasik bir tarih kitabından ziyade ekonomi politikaları, ticaret ve gelir kaynakları gibi ekonomik faktörleri de bu kitapta bulabilirsiniz.
Osmanlı tarihiyle ilgilenen herkes için tavsiye ederim.