Bizim Köy Kitap Tanıtımı
Bizim Köy 1950’de yayımlandığında toplumun geniş kesimlerinde tam anlamıyla bir depreme yol açtı. Yazarın, 17 yaşında gencecik bir öğretmenken kaleme almaya başladığı “köy notları” kitap haline getirilip de basıldığı zaman önce iktidarın öfkesini üzerine çekti. Çünkü köyden yükselen yoksulluk çığlığı, kulaklarını ve gözlerini her türlü olumsuzluğa kapamak isteyenlere, köyleri yemyeşil, bereketli, güzel köylü kızlarının berrak pınarlardan su taşıdığı yerler olarak gösterme çabasında olanlara atılan bir tokattı. Köylerde hâlâ taş devrinin yaşandığı gerçeğini dile getirmenin bir cezası olacaktı elbette. Her yer kar altındayken, köylere ulaşım sağlanamazken köyünde öğrencilerini “hayata hazırlamaya” çalışan genç öğretmenin haberi olmadı kitabının kopardığı gürültüden. Karlar erimeye başlayıp, yollar açılınca ilk ziyaretçileri jandarmalar oldu Makal’ın. Tutuklandı. Bizim Köy ise tam tersine çeşitli dillere çevrilip ülke sınırlarını aşmaya başladı.
Dönemin cumhurbaşkanı, yazarı Çankaya Köşkü’ne davet ettiğinde, bu tutum Demokrat Parti’nin köye ve köylünün sorunlarına önem vermesi olarak algılandı. Ama bu da uzun sürmedi. Önce çeşitli karalamaların boy hedefi haline gelen Köy Enstitüleri kapatıldı, ardından Enstitülü öğretmenlere baskılar başladı. Köye ve köylülerin içinde bulunduğu çağdışı koşullara değinen yazarlara, aydınlara karşı sistemli bir linç kampanyası başlatıldı.
Tahsin Yücel’in “Bizim Köy 1950’de bir başyapıttı. 1995’te de bir başyapıt” saptaması, aradan geçen yarım asırlık bir sürece rağmen, yazarın ve eserinin hâlâ güncelliğini koruduğunu
göstermesi açısından son derece isabetli bir değerlendirme.
Bizim Köy, Türk edebiyatında köy gerçekliğine dayanan bir ilk kitap ve toplumcu gerçekçiliğin öncüsü olarak kabul edilmektedir.
Bizim Köy Kitaptan Alıntılar
1. "Onun hali benim içimi yakıyor, benim sözüm onun içini..."
2. "Bilmek yanmakmış büsbütün!"
3. "Yüreğimin bir köşesini de, bu bozuk düzen yakıyor."
4. "Yazıklar olsun seni sevmesini bilmeyenlere ey gamlı ülke!"
5. ""Yahu, açıp okuyorsunuz kitapları, bir diyeceğim yok, okuyun. Ama harabetmeyin, kaybetmeyin ne olur, yazıktır.""
6. "Şu kitaplarda ne var, bilmem. Adam olana bir kitap yeter de artar bile. Sen yığmışsın babam önüne!"
7. "... şu kültür dedikleri şey, dertsiz başa dert midir diyorum kendi kendime.
Tevekkeli Tarancı dememiş: "Bilmek yanmakmış büsbütün!""
8. "Gülsem olmuyor, ağlasam olmuyor, dövünsem olmuyor. Söyleyin a dostlar, ben ne yapayım?"
9. "Bir fakirlik, bir yalnızlık, bir gurbet İnsan nasıl olsa katlanır..."
10. "Okuyup yazmak, öğrenip öğretmek için yine de savaşır dururmuş. Zaten her teselliyi okumakta bulurmuş."
11. "İçimi yıpratmamak için dişimi sıktım. Ümidin işe yaradığını anladım. Ümit ateşiyle içimi ısıtmasam, bir gün bile ayakta duramazdım..."
12. "Alfabede, "Baba bana bal al" cümlesini okurken, sordum: Elli altı öğrenci içinde, yalnız bir tanesi bal görmüş. Gerisi bilmiyor. O çocuk da, başka bir köye gezmeye gittiğinde görmüş. "Öğretmenim, ata mı benzer bal, yoksa kuzuya filan mı?" diye bir soru yağmuruna tutulup tanımlayamamıştım."
13. ""Gerçeği söylemekten korkmayınız!""
14. "İnsan neye alışmıyor ki..."
15. "Yüreğimin bir köşesini de bu bozuk düzen yakıyor."
Bizim Köy Kitap İncelemeleri
“Türk köyünün çıplak gerçeğini bu derece keskin, gölgesiz; süslü ve özentili cümlelerden uzak, fakat yine de içli bir üslupla önümüze seren bir başka yapıt okuduğumu hatırlamıyorum.”
, köy enstitüsünde okumuş ardından doğduğu yere -Aksaray- atanmış bir köy öğretmeni. Görüp geçirdiği yaşantılarını anlattığı yazıları Varlık dergisinde ara sıra yayınlanıp, ardından bunlar derlenip ‘
’ ortaya çıkıyor.
Memleket insanının yüzde sekseninin yüz kızartıcı durumunu apaçık ortaya dökme yürekliliği göstermiş bu yazılarında. Sanki bir fotoğraf albümünü inceler gibi okuyorum… Okumanın uzun sürmesinin nedeni her sayfasında ayrı ayrı yutkunmam, sindirmem gereken yazılar…
Bu satırlarda 1940’lı yılların Anadolusu var; şehirde hayat biraz daha iyiyken köyler için aynı şeyler söylenemez. Açlık, sefalet, pislik, batıl inanışlar… Öyle ki yiyecek bulamayan köylü sırf hafızım diyen tanımadıkları bir insana ellerinde avuçlarında ne varsa veriyorlar. Yine aynı halk okulun çatısı, penceresi yokken, soğukta çocuklar titrerken yardımlarını esirgiyorlar.
Yetmiyor,
sırf bunları yazdı diye hapse atılıyor o dönemler… Üstelik yazdıkları apaçık gerçeklerken.
Her sayfasından ayrı etkilendiğim unutamayacağım bir yolculuk oldu. Kitabın içerisinde bir de
’in kitabın Fransızca baskısı için çektiği fotoğraflarlardan birkaçı var. Bu topraklardan gelmiş isek mutlaka okunması gereken bir eser.